Sáng thứ hai định mệnh

Trưởng phòng tôi vốn nổi tiếng keo kiệt đến mức bắt nhân viên dùng lại túi trà lọc hai lần, vậy mà trong cuộc họp đột xuất sáng thứ hai, ông ta đập bàn tuyên bố sẽ "xử lý nghiêm minh" vụ lộ đề thi nội bộ.

Cả phòng đào tạo ngồi im như thóc. Mười bốn người, không ai dám thở mạnh.

Riêng tôi thấy lạnh ở sống mũi. Không phải vì sợ.

Ông Dũng đứng dậy, tay đập xuống mặt bàn gỗ một cái rõ to. Cái bàn đó tuần trước ông còn bắt chị em tôi trực nhật lau bằng khăn giấy đã dùng một lần, phơi khô rồi dùng lại.

"Đề thi thử tháng 10 bị lộ trước ba ngày. Ba ngày! Các anh chị có biết thiệt hại bao nhiêu không? Học sinh mất niềm tin, phụ huynh phản ánh, uy tín Edulink các anh chị có biết không?"

Ông ta nói "các anh chị" như thể mình đứng ngoài cuộc.

Tôi nhìn cái bậu cửa sổ sau lưng ông. Năm cái túi trà lọc đang phơi khô, xếp thẳng hàng, chờ được dùng lại lần hai. Cái nào cũng vàng ố, mép túi sờn.

Mỗi sáng ông pha một túi, pha xong nhấc ra, đặt lên bậu. Chiều pha lại túi đó. Có hôm pha lần ba, nước nhạt như nước lã, ông vẫn uống, vẫn khen "trà này thơm."

Vậy mà con gái ông, em Vy, tháng nào cũng có túi xách mới. Tháng trước là cái túi màu be, tháng này là cái màu đen, cô bé khoe trên mạng xã hội, tôi lướt qua thấy, chụp màn hình lại, không hiểu sao mình lại chụp.

"Riêng phòng đào tạo," ông Dũng xoay người, chỉ tay về phía chúng tôi, "tôi yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình. Ai làm lộ, tôi không cần biết người đó là ai, là chức gì. Kỷ luật là kỷ luật."

Chị Thảo ngồi cạnh tôi, tay bấu vào mép bàn. Tôi thấy móng tay chị ấy bấm xuống, trắng cả đầu ngón.

"Cô Ngọc."

Tôi ngẩng lên.

Ông Dũng nhìn tôi. Ánh mắt đó tôi quen rồi, kiểu nhìn trước khi giao việc mà không ai muốn làm.

"Cô là trưởng nhóm đào tạo. Cô chịu trách nhiệm chính. Cô có gì để nói không?"

Cả phòng quay sang. Tôi nghe tiếng ghế xoay kẽo kẹt.

Tôi đặt hai tay lên đùi, thẳng lưng.

"Đề thi thử do tôi duyệt nội dung, in ấn và niêm phong. Tôi giao đề cho bộ phận khảo thí đúng quy trình, có biên bản bàn giao. Tôi sẵn sàng đối chiếu."

Ông Dũng cười. Cái kiểu cười của ông không phải cười vui, mà là cười để người khác biết mình đang bị chế nhạo.

"Đối chiếu? Đối chiếu cái gì? Đề đã lộ ra ngoài rồi, cô đối chiếu với ai?"

"Với biên bản. Với camera phòng in. Với log hệ thống."

"Log hệ thống," ông ta lặp lại, kéo dài giọng, rồi quay sang cả phòng, "các anh chị nghe chưa? Log hệ thống. Cô Ngọc nhà mình giỏi công nghệ lắm."

Vài người cười nhạt. Tôi không quay sang nhìn ai.

Ông Dũng gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn.

"Thôi được. Tôi lập tổ xác minh. Trong lúc chờ kết luận, cô Ngọc tạm dừng quyền duyệt đề."

Tôi gật đầu. "Vâng."

Ông ta có vẻ không hài lòng vì tôi không phản ứng mạnh hơn.

Cuộc họp tan sau đó hai mươi phút. Tôi đi ra hành lang, chị Thảo chạy theo.

"Chị Ngọc, chị không sao chứ?"

"Không sao."

"Như vậy... tự nhiên dừng quyền duyệt đề, khác gì bảo chị là người làm lộ?"

Tôi dừng lại ở cầu thang. Bên ngoài cửa sổ, trời tháng mười xám xịt, mấy cái cây bàng trước cổng công ty trụi lá từ tuần trước.

"Thảo này. Đề thi thử tháng 10, chị nhớ ai là người duyệt bản in cuối không?"

"Chị chứ ai."

"Ừ. Nhưng ai là người ký duyệt cho in trước khi tôi nhận bản thảo?"

Chị Thảo im lặng. Rồi chị ấy hạ giọng.

"Ông Dũng."

"Đúng. Ông ta ký duyệt cho in trước tôi hai ngày. Tôi chỉ nhận bản đã in xong để đóng gói."

Chị Thảo nuốt nước bọt. "Ý chị là..."

"Tôi chưa nói gì cả."

Tôi vỗ vai chị ấy rồi đi xuống.

...

Đến chiều cùng ngày, tôi bị gọi lên phòng nhân sự, nhận quyết định kỷ luật khiển trách và mất chức trưởng nhóm. Giọng cô nhân sự lạnh tanh: "Cô nên tự kiểm điểm đi."

Đó là những gì tôi nhớ rõ nhất về buổi chiều hôm đó. Không phải tờ giấy A4 in hai mặt, mặt trước là quyết định, mặt sau là... tôi nhớ mang máng, hình như là bản nội quy in nhầm, in xong không ai dùng, ông Dũng bảo lật lại in tiếp cho tiết kiệm.

Mà thôi.

Ông Hùng ngồi sau bàn, kính gọng mảnh, áo sơ mi trắng là phẳng. Ông ta đẩy tờ quyết định về phía tôi bằng hai ngón tay, như thể tờ giấy đó bẩn.

"Cô đọc kỹ đi. Ký nhận."

Tôi cầm lên, đọc. Chữ "khiển trách" in đậm. Chữ "không đủ tư cách giữ chức trưởng nhóm" in đậm hơn.

"Căn cứ vào đâu?"

Ông Hùng ngẩng lên. Ông ta nhìn tôi qua cặp kính, cái nhìn của người đã nghe câu hỏi này cả trăm lần và chán rồi.

"Căn cứ vào biên bản họp sáng nay. Tổ xác minh đã có kết luận sơ bộ. Cô là người duyệt nội dung cuối cùng, cô chịu trách nhiệm."

"Kết luận sơ bộ sau bốn tiếng đồng hồ?"

"Quy trình của công ty không quy định thời gian tối thiểu."

Tôi đặt tờ giấy xuống. Tờ giấy kêu một tiếng sột soạt trên mặt bàn nhựa.

"Ông Hùng, tôi có quyền được xem biên bản của tổ xác minh không?"

"Khi nào có quyết định chính thức, cô sẽ được xem."

"Quyết định chính thức là tờ giấy tôi đang cầm đây?"

Ông ta không trả lời. Ông ta cầm bút lên, xoay xoay.

"Cô Ngọc này. Tôi nói thẳng. Công ty cần một người chịu trách nhiệm. Cô là trưởng nhóm. Cô ký duyệt. Cô nên tự kiểm điểm đi."

Ba chữ "tự kiểm điểm đi" ông ta nói chậm, rõ, như dạy học sinh lớp một đánh vần.

"Vậy còn người ký duyệt cho in trước tôi?"

Ông Hùng dừng bút.

"Cô đang nói đến ai?"

"Tôi không nói đến ai cả. Tôi đang hỏi quy trình."

Ông ta nhìn tôi ba giây. Rồi ông ta cười, cái cười mỏng như tờ giấy.

"Cô ký đi. Ký xong về sớm. Mai còn đi làm."

Tôi cầm bút. Ngòi bút bi của công ty, loại mua theo lô, viết ra mực đứt quãng. Tôi ký. Chữ ký của tôi nguệch ngoạc hơn mọi ngày.

Ra khỏi phòng nhân sự, tôi đi thẳng xuống bãi xe. Không chào ai. Không nhìn ai.

Chị Thảo nhắn tin: "Chị ơi em xin lỗi, em không dám nói gì trong cuộc họp."

Tôi nhắn lại: "Không sao. Cứ bình tĩnh."

Rồi tôi tắt máy.

...

Về đến nhà, tôi ném túi lên ghế, mở tủ lạnh, không có gì ăn ngoài hộp sữa chua hết hạn hai hôm trước. Tôi bỏ lại, đóng tủ.

Mở máy tính. Máy tính công ty tôi mang về, cái laptop cũ, ông Dũng bảo "dùng tạm đi, công ty chưa có tiền thay".

Tôi mở ứng dụng họp trực tuyến để xóa mấy file rác. Cái ứng dụng này tự động lưu bản ghi âm mỗi cuộc họp, tôi biết, nhưng ít khi vào xem.

Hôm nay tôi vào.

Danh sách file dài ngoằng. Tôi lướt xuống, ngón tay dừng ở một dòng.

Tên file: "Hop_khan_phong_daotao_0910".

Thời gian: 8 giờ 12 phút sáng nay. Thời lượng: 47 phút.

Tôi bấm vào.

Đoạn ghi âm bắt đầu bằng tiếng ông Dũng đập bàn — tôi nghe lại, vẫn thấy cái tiếng đó rung lên trong loa laptop. Rồi tiếng ông ta nói "xử lý nghiêm minh".

Tôi tua nhanh. Tiếng chị Thảo bấm móng tay. Tiếng tôi nói "tôi sẵn sàng đối chiếu". Tiếng ông ta cười nhạt.

Rồi đến đoạn cuối. 9 giờ 02 phút. Cuộc họp đã tan, mọi người ra ngoài. Tôi nhớ lúc đó tôi đứng dậy sau cùng, gấp laptop, đi ra.

Nhưng bản ghi âm vẫn tiếp tục.

Tôi nghe tiếng cửa phòng họp đóng lại. Rồi im lặng. Rồi tiếng ông Dũng thở dài, một tiếng "hừ" nhẹ.

Rồi tiếng ông ta bấm điện thoại.

"Vy à. Bố đây."

Tôi ngồi thẳng dậy.

"Con nghe rõ không? Ừ. Bố dặn này."

Tiếng ông ta hạ xuống, thì thầm, nhưng micro laptop vẫn thu được, rõ mồn một.

"Đề thi thử tháng 10 ấy. Con cứ yên tâm, đề này bố đọc cho con nghe rồi, nhớ chép lại cẩn thận. Câu 1 đến câu 40 bố đã đọc hết cho con tối qua rồi đúng không? Ừ. Phần tự luận bố đọc nốt tối nay."

Tôi đặt tay lên bàn phím. Ngón tay lạnh.

"Con đừng khoe với ai. Đừng đăng gì lên mạng. Cứ làm bài như bình thường. Xong bố tính."

Một khoảng im.

"Ừ, mẹ biết rồi. Con lo học đi."

Tiếng tút. Tiếng ghế xoay. Tiếng ông ta lẩm bẩm một mình, giọng nhẹ hơn, gần như tự nói với mình:

"Lần này thì… con mình phải đỗ."

Rồi tiếng bước chân xa dần. Tiếng cửa mở. Tiếng cửa đóng.

Hết file.

Tôi ngồi im rất lâu. Màn hình laptop tự tắt, tối om, in bóng mặt tôi lên đó, chỉ còn hai con mắt sáng.

Tôi bấm phát lại từ đầu.

Nghe lại lần hai. Rồi lần ba.

Đến lần thứ tư tôi mới dám tin tai mình.

Tôi với tay lấy điện thoại, định nhắn cho chị Thảo. Rồi bỏ xuống.

Chưa phải lúc.

Tôi mở thư mục, tạo một folder mới, đặt tên "0910". Kéo file ghi âm vào. Copy thêm một bản sang ổ ngoài. Rồi một bản nữa, nén lại, gửi vào hộp thư cá nhân của tôi trên một địa chỉ khác, địa chỉ tôi lập từ hồi đại học, chưa ai biết.

Xong xuôi, tôi ngồi nhìn cái folder trống rỗng trên màn hình.

Bên ngoài, trời đã tối hẳn. Hàng xóm dưới nhà bật tivi, tiếng the thé, không rõ đang nói gì.

Tôi bấm vào file ghi âm lần nữa. Chỉ đoạn cuối. Chỉ câu đó.

"Đề này bố đọc cho con nghe rồi, nhớ chép lại cẩn thận."

Giọng ông Dũng vang lên trong căn phòng trọ mười hai mét vuông của tôi, rõ ràng, tròn vành, không chút run rẩy.

Người đàn ông đó sáng nay đập bàn đòi "xử lý nghiêm minh".

Chiều nay ông ta ký quyết định kỷ luật tôi.

Và tối nay, trong cái file mà ông ta quên tắt micro, ông ta dặn con gái chép lại đề thi.

Tôi tắt laptop.

Trong bóng tối, tôi nghe rõ tiếng tim mình, không phải vì sợ, mà vì một thứ gì đó lạnh hơn, chắc hơn, đang nảy lên trong lồng ngực.

Thứ Hai tuần sau, cuộc họp toàn công ty. Có ban giám đốc. Có toàn bộ nhân viên.

Tôi không cần phải vội.

Chỉ cần đúng một câu trong file ghi âm này thôi là đủ.