Sáng thứ hai định mệnh
Sếp tôi vốn nổi tiếng keo kiệt đến mức in tài liệu cũng bắt nhân viên phải tận dụng lại mặt giấy cũ. Vậy mà sáng thứ hai đầu tháng, ông ta đứng giữa phòng họp, tay cầm micro, hào phóng tuyên bố:
"Mỗi người đóng 500.000 VNĐ ủng hộ quỹ từ thiện do vợ tôi sáng lập. Ai không đóng thì tự hiểu."
Cả phòng im phăng phắc.
Tôi đứng ở góc, tay ôm tập hóa đơn chưa nhập, nghe tiếng máy lạnh rít khe khẽ mà cảm thấy sống lưng mình nóng ran. Không ai vỗ tay. Không ai đặt câu hỏi. Hai mươi bảy con người trong phòng họp nhìn nhau bằng khóe mắt, rồi cúi xuống như thể sàn nhà bỗng dưng có gì đó thú vị.
Ông Dũng cười. Cái kiểu cười đã được tập luyện kỹ trước gương.
"Tôi biết mọi người sẽ ủng hộ thôi. Tinh thần Hưng Thịnh mà."
Rồi ông ta bước xuống, vỗ vai cô lễ tân, chỉnh lại cổ tay áo vest. Bộ vest mới. Tôi nhận ra ngay vì tuần trước nó vẫn chưa xuất hiện. Giày cũng mới, mũi giày bóng loáng đến mức tôi có thể nhìn thấy cả hình ảnh phản chiếu của cửa kính phía sau.
Ba tuần sau, khi tôi lén mở file Excel "sao kê quỹ" mà sếp để quên trong máy in, tôi bắt gặp dòng ghi chú: "Chuyển khoản cho vợ — thanh toán thẻ tín dụng tháng 10."
Tim tôi đập thình thịch.
Tôi biết mình đang cầm trong tay thứ có thể khiến cả công ty nổ tung.
…
Nhưng lúc ngồi trong phòng họp sáng hôm ấy, tôi chưa hề hay biết điều gì. Tôi chỉ biết ông Dũng vừa bắt tôi móc 500.000 VNĐ — bằng đúng tiền điện tháng này của tôi — trong khi hai ngày trước, máy pha cà phê tự động ở hành lang hết hạt, ông ta tuyên bố: "Nhân viên tự góp tiền mua, công ty không chi khoản này".
Tôi làm kế toán ba năm rồi. Ba năm đủ để tôi nhận diện được những tờ hóa đơn bất thường.
Buổi họp tan, mọi người chen nhau ra cửa như thể đang chạy trốn.
Em Thảo — bạn đồng nghiệp ngồi cùng bàn — kéo tay tôi lại, giọng hạ thấp:
"Chị nghe rõ không? Năm trăm nghìn. Mỗi tháng. Quỹ từ thiện gì mà ép như đóng bảo hiểm thế?"
"Nghe rõ." Tôi xếp lại tập giấy. "Mà chẳng ai dám hỏi lấy một câu."
"Thì ai dám. Bà Hạnh làm chủ tịch quỹ, ông Dũng làm giám đốc. Hỏi câu đó khác gì xin nghỉ việc."
Tôi không nói gì. Nhưng mắt tôi vẫn đang dán vào cái bóng vest của sếp đang bước ra khỏi phòng, một tay đút túi quần, một tay vẫy vẫy như vừa hoàn thành xong bài diễn văn.
Chiều hôm đó, tôi xuống bãi xe lấy xe máy. Chiếc Meridian đen của sếp đỗ chình ình ở ô số một, dán logo đỏ "Vì Trẻ Em Vùng Cao" ngay cạnh đèn hậu. Tôi đi ngang qua, liếc nhìn cửa kính sau đang hé mở. Cốp xe vừa bật lên vì ai đó vừa mở, và tôi thấy — tôi thấy thật sự — ba chiếc túi xách lớn, còn nguyên giấy gói và dây quai xếp ngay ngắn như hàng trưng bày. Một chiếc màu cam khóa vàng. Tôi không rành hàng hiệu, nhưng với tư cách là kế toán, tôi biết một chiếc túi như thế có giá trị lớn đến nhường nào.
Rồi cốp xe đóng lại. Ai đó bấm khóa từ xa.
Tôi đứng im, tay vẫn còn cầm nón bảo hiểm.
Tối về, tôi nhắn cho Thảo: "Bà biết quỹ từ thiện của bà Hạnh hoạt động kiểu gì không?"
"Kiểu gì là kiểu gì?"
"Tiền vào rồi đi đâu, ai giữ sổ."
Thảo nhắn lại một tràng cười: "Trời ơi chị ơi, quỹ đó có sổ sách gì đâu. Mà nếu có thì cũng là ông Khang giữ. Mà ông Khang thì thở ra câu nào là y câu đó."
Đúng rồi. Khang. Kế toán trưởng. Người ký duyệt mọi khoản chi. Người mà sếp đi đâu cũng gọi vào phòng đóng cửa cả tiếng đồng hồ.
Sáng hôm sau, tôi dậy sớm hơn thường lệ. Đến công ty lúc bảy giờ hai mươi, khi phòng còn chưa mở đèn. Tôi có lý do chính đáng: hóa đơn nhập khẩu lô thanh long cần đối chiếu gấp. Nhưng thật ra, tôi muốn kiểm tra máy in ở phòng chung trước khi mọi người đến.
Máy in đang kẹt giấy, đèn đỏ nhấp nháy.
Tôi mở nắp, kéo tờ giấy ra. Mặt trước là bảng số liệu. Mặt sau — vì sếp yêu cầu in hai mặt để tiết kiệm — là bản nháp đơn xin nghỉ phép của một chị bên bộ phận kho, bị gạch chéo đỏ và ghi "không duyệt" bằng bút bi. Tôi nhận ra nét chữ của Khang.
Tôi lật tờ giấy lại.
Tiêu đề: "SAO KÊ QUỸ VÌ TRẺ EM VÙNG CAO — THÁNG 9".
Cột đầu: ngày. Cột hai: số tiền. Cột ba: nội dung. Cột bốn: người nhận.
Tôi lướt mắt xuống.
Dòng thứ mười hai. Ngày 18 tháng 9.
Số tiền: 13.500.000.
Nội dung: "Chuyển khoản cho vợ — thanh toán thẻ tín dụng tháng 10."
Người nhận: Hạnh.
Tôi đọc lại ba lần. Ngón tay tôi bấu vào mép giấy đến mức tờ giấy nhăn đi một góc.
Mười ba triệu rưỡi. Bằng đúng số tiền của hai mươi bảy nhân viên đóng mỗi tháng cộng với tiền lẻ.
Tôi đứng giữa phòng in, nghe tiếng máy lạnh chạy đều, nghe tiếng ai đó bấm thang máy từ xa vọng lại. Tôi gấp tờ giấy lại, nhét vào túi áo khoác, rồi rút điện thoại ra chụp. Tôi chụp cả mặt trước, mặt sau và cả đơn xin nghỉ phép bị gạch đỏ.
Sau đó, tôi lấy lại tờ giấy, đặt ngay ngắn lên khay máy in và in thêm một bản sao lưu. Phòng kế toán có luật bất thành vịnh: cái gì qua tay tôi, tôi phải giữ một bản.
Tôi ngồi xuống ghế, mở máy tính, gõ tìm kiếm: "quỹ từ thiện Vì Trẻ Em Vùng Cao".
Trang web hiện ra. Hình ảnh bà Hạnh mặc áo dài, tay bắt tay trẻ con với nụ cười rạng rỡ. Dòng chữ chạy: "Hơn 2 tỷ đồng đã được trao tận tay các em nhỏ vùng cao trong năm 2024."
Tôi nhìn con số đó, rồi nhìn tờ sao kê trong túi áo.
Hai tỷ. Trao tận tay.
Tôi bật cười. Một mình giữa phòng in trống trải lúc bảy giờ bốn mươi sáng. Tiếng cười nghe như tiếng ho khan.
Cửa phòng bật mở. Thảo thò đầu vào, tóc vẫn còn hơi ẩm.
"Ơ chị Ngọc, nay đi sớm thế?"
Tôi quay lại, mặt tỉnh bơ.
"Đối chiếu hóa đơn. Mà này, bà có biết bà Hạnh hay đi du lịch không?"
Thảo bước vào, đặt túi xách lên bàn.
"Nghe nói tháng nào cũng đi. Tháng trước đi Nhật, tháng này đi Hàn. Sao?"
Tôi gõ ngón tay lên mặt bàn ba cái, chậm rãi.
"Không có gì. Hỏi cho vui."
Thảo nhìn tôi một lúc lâu. Cô ấy hiểu tôi, biết cái kiểu "hỏi cho vui" của tôi không bao giờ là vô thưởng vô phạt.
"Chị tìm ra gì rồi đúng không?"
Tôi không trả lời. Tôi mở ngăn kéo, lấy ra một chiếc USB, cắm vào máy tính và sao chép toàn bộ thư mục "Quỹ TT" mà tôi vừa tìm thấy trong ổ dùng chung — cái ổ mà Khang tưởng rằng chỉ mình ông ta mới có quyền truy cập.
Đèn USB nhấp nháy xanh.
Tôi rút ra, bỏ vào túi trong và kéo khóa lại.
"Thảo này."
"Dạ?"
"Tối nay đi uống cà phê với tôi không? Tôi có chuyện muốn kể."
Thảo nhìn cái túi tôi vừa khóa, rồi nhìn mặt tôi. Cô ấy gật đầu chậm rãi.
"Được. Mà chị kể nhanh đi. Nhìn mặt chị ghê quá."
Tôi đứng dậy, chỉnh lại cổ áo, cầm tờ sao kê đã gấp gọn bỏ vào ví.
"Chưa kể được. Còn thiếu một thứ."
"Thiếu gì?"
Tôi nhìn ra cửa kính. Ngoài kia, chiếc Meridian đen vừa trờ tới, đỗ vào ô số một. Cửa mở. Ông Dũng bước xuống, tay xách một túi giấy in logo cửa hàng bánh, loại bánh mà tôi biết giá của một chiếc bằng hai ngày lương của mình.
"Thiếu cái giọng nói của chính ông ta." Tôi quay lại nhìn Thảo. "Và tôi biết tìm nó ở đâu."
Thảo nuốt nước bọt. Điện thoại trong túi tôi rung lên — tin nhắn từ một số lạ: "Chị Ngọc, em là Hân bên kho. Chị có biết ai đang kiểm tra quỹ không ạ? Em nghe loáng thoáng ông Khang nói chuyện điện thoại..."
Tôi đọc xong, xóa tin nhắn và khóa máy.
Cái USB trong túi áo nặng như một khối đá.
Và tôi biết, kể từ giây phút này, tôi không còn là người kế toán ngồi yên chờ nhận lương nữa. Tôi là người đang nắm giữ sợi dây cháy chậm của cả một công ty — và người châm ngòi... sẽ không phải là tôi.