Sáng thứ hai định mệnh
Sếp nữ của tôi vốn kỹ tính đến mức từng phát cho mỗi người trong phòng một cuốn sổ nháp in hai mặt rồi dặn: "Mặt sau đừng bỏ phí". Vậy mà sáng thứ hai, cô ta tổ chức họp khẩn toàn công ty và tuyên bố bản thiết kế triển lãm Sắc Mộc là của mình, còn tôi là kẻ ăn cắp.
Cả phòng thiết kế tám người, mười sáu con mắt đổ dồn về phía tôi.
Tôi thì đang nghĩ đến một chuyện khác. Chuyện chiều nay tôi sẽ mở ngăn kéo thứ hai của chiếc bàn làm việc ở nhà, lấy ra cuốn sổ bìa da nâu dày hai trăm trang, lật đến trang có ghi ngày mười bốn tháng ba. Và tôi biết, ngày mai sẽ là ngày cuối cùng cô ta được ngồi trên chiếc ghế trưởng phòng đó.
…
"Chị nói lại cho em nghe này, Ngọc."
Sếp Hà đứng ở đầu bàn họp, hai tay chống xuống mặt gỗ, móng tay sơn đỏ gõ nhẹ lên tập tài liệu. Chị ta gọi tôi bằng "em", giọng ngọt như rót mật.
"Cái bản vẽ triển lãm Sắc Mộc, em lấy ý tưởng của chị rồi tự ý nộp cho bên đối tác. Em nghĩ chị không biết à?"
Cả phòng nín thở.
Tôi ngồi im, hai tay đặt trên đùi, ngón cái miết nhẹ đường chỉ quần. Ba năm làm ở Mộc Design, tôi học được đúng một điều: cái gì cần nói thì nói, cái gì chưa cần thì im. Im cho đến lúc mình có đủ bằng chứng để nói.
"Chị Hà ơi..." — Khang ở cuối bàn lên tiếng, giọng anh ta đã gắt sẵn — "Cái bản Sắc Mộc là do Ngọc làm từ tháng ba, em thấy nó thức trắng mấy đêm ở lại. Chị nói nó ăn cắp của chị, chị có bằng chứng gì không?"
Sếp Hà quay sang, nở một nụ cười.
"Khang, em còn trẻ. Chị không trách em." Chị ta kéo ghế ngồi xuống, chậm rãi như đang ban ơn. "Chị giúp em là may lắm rồi, đừng có mà bênh người sai. Ai trong phòng này cũng biết chị là người theo dự án Sắc Mộc từ đầu. Em hỏi ông Dũng xem."
Ông Dũng ngồi ở góc bàn, tay xoay cây bút bi, mắt nhìn xuống mặt bàn. Ông ta nói chậm, đúng kiểu người không muốn dính vào chuyện của người khác.
"Vậy à... Có bằng chứng gì chưa, cô Hà?"
Chị Hà rút từ cặp ra một tập giấy. Bản in màu. Giấy dày, loại giấy in ảnh mà cả phòng xin mấy lần không được vì chị ta bảo "giấy màu đắt, in nháp thôi". Chị ta đặt tập giấy lên bàn, vuốt phẳng từng trang.
"Đây. Bản thiết kế chị hoàn thiện ngày mười lăm tháng ba. Còn bản của em Ngọc nộp sau đó ba ngày. Em giải thích thế nào?"
Tôi nhìn tập giấy. Tôi biết tờ giấy đó. Tôi biết cái máy in trong phòng riêng của chị ta, cái máy mà cả phòng không ai được chạm vào, in màu từng trang bản vẽ của chính chị ta, trong khi sổ nháp của nhân viên thì chỉ in một mặt, mặt sau còn trắng thì được dặn "giữ lại viết tiếp".
"Em không có gì để nói ạ." — Tôi đáp.
Khang quay phắt sang tôi, mắt mở to. Thảo ngồi cạnh đẩy gọng kính, không nói gì. Hai bạn trẻ mới vào thì cúi gằm, tay chép lia lịa vào sổ như thể đang ghi biên bản một phiên tòa.
Sếp Hà cười, cái cười của người vừa thắng một ván cờ mà đối thủ chưa kịp đặt quân.
"Thôi được rồi. Chị không làm lớn chuyện. Em xin lỗi chị trước mặt mọi người, rồi mình gỡ bản của em xuống, ghi tên chị vào. Chuyện coi như xong."
Tôi ngước lên nhìn chị ta.
"Chiều nay em xin phép về sớm ạ."
Chị ta khựng lại một nhịp. Rồi gật đầu, kiểu người ta gật đầu với một đứa không biết điều nhưng không đáng để bận tâm.
"Ừ. Về mà suy nghĩ lại đi."
…
Mười một giờ trưa hôm đó, tôi ngồi tại bàn mình, mở ngăn kéo nhỏ bên trái. Trong đó có một xấp giấy nháp in một mặt, cái xấp mà chị Hà phát cho cả phòng hồi đầu năm, mỗi người mười tờ, dặn tiết kiệm.
Tôi lật mặt sau một tờ. Vẫn trắng tinh.
Hai năm trước, hồi tôi còn thực tập, chị ta đưa tôi tờ giấy nhớ màu vàng dán lên màn hình máy tính, ghi mật khẩu. Kèm một dòng chữ viết tay nguệch ngoạc: "Đừng đổi pass nhé, chị cần truy cập gấp".
Tôi giữ tờ giấy đó đến tận bây giờ. Không đổi mật khẩu. Vì tôi biết, cái thói quen "truy cập gấp" của chị ta rồi sẽ có ngày tôi cần đến.
Cái máy pha cà phê trong phòng riêng của chị ta chạy êm ru suốt buổi sáng. Còn cà phê của phòng thì là loại gói rẻ nhất, vài trăm nghìn một bịch to, pha bằng phích nước sôi, ai uống thì uống. Chị ta bảo "cà phê gói cho tiện, mấy đứa uống cà phê máy quen đi, tốn lắm".
Còn chuyện tăng ca. Tôi có một quyển sổ nhỏ ghi riêng. Tháng nào cũng có vài dòng: "Ở lại đến chín giờ tối, sếp bảo tranh thủ học hỏi". "Thứ Bảy lên công ty, sếp bảo làm nốt bản vẽ, không tính công". Ba năm, tôi ghi đủ.
Chị ta chấm công tám tiếng mỗi ngày. Tôi thì không.
…
Chiều hôm đó tôi về nhà lúc bốn giờ. Căn hộ thuê ở một con hẻm nhỏ quận Bình Thạnh, diện tích hai mươi lăm mét vuông, tiền nhà bốn triệu rưỡi một tháng, chiếm gần một phần ba lương. Tôi không bật đèn ngay, mà đi thẳng đến bàn làm việc, kéo ngăn kéo thứ hai.
Cuốn sổ nằm đó, bìa da nâu, mép giấy đã sờn vì tôi lật nhiều.
Hai trăm trang. Chép tay từng buổi họp, từ tháng một năm hai ngàn không trăm hai mươi hai đến tháng ba năm hai ngàn không trăm hai mươi bốn. Không phải vì tôi thích ghi chép, mà vì tôi biết ở công ty này, lời nói không có giấy trắng mực đen thì không có giá trị.
Tôi lật mở. Trang giấy mỏng, mực xanh đen, chữ tôi viết nhỏ và đều.
Tháng sáu năm ngoái: "Họp giao ban. Sếp Hà thông báo dự án Sắc Mộc khởi động, chưa phân công ai. Sếp nói sẽ tự tay làm bản chính."
Tháng mười hai: "Sếp Hà nghỉ phép, dặn tôi trông tiến độ dự án. Tôi hỏi có được đụng vào bản vẽ không, sếp nói cứ làm nháp trước đi."
Ngày mười hai tháng ba năm nay: "Nộp bản nháp lần hai cho sếp. Sếp bảo chưa ổn, sửa tiếp. Tôi lưu file gốc lúc mười giờ mười lăm."
Rồi tôi dừng lại.
Trang ngày mười bốn tháng ba.
Chữ tôi, mực xanh, nét hơi nghiêng vì hôm đó tôi viết vội ở hành lang:
"Sếp N. vắng, giao tôi hoàn thiện bản vẽ triển lãm Sắc Mộc. Dặn nộp trước ngày hai mươi. Sếp nói: 'Em làm đi, chị tin em.'"
Tôi đọc lại dòng đó ba lần.
Rồi tôi lật tiếp về cuối sổ, chỗ tôi kẹp mấy tờ giấy lộn. Một tờ giấy nhớ màu vàng trượt ra, rơi xuống mặt bàn.
Tờ giấy đã ố vàng theo năm tháng, nhưng nét chữ vẫn rõ. Mật khẩu máy tính của tôi, do chính tay chị Hà viết hồi tôi còn thực tập. Và bên dưới, dòng chữ quen thuộc:
"Đừng đổi pass nhé, chị cần truy cập gấp".
Tôi nhặt tờ giấy lên, đặt cạnh trang nhật ký ngày mười bốn tháng ba. Hai thứ nằm cạnh nhau trên mặt bàn gỗ. Một tờ chứng minh ai là người thực sự làm bản vẽ. Một tờ chứng minh ai là người có thể mở máy của tôi mà không cần hỏi.
Tôi ngồi im rất lâu, lắng nghe tiếng xe máy ngoài hẻm chạy qua.
Rồi tôi lấy điện thoại, nhắn cho Thảo một câu ngắn: "Mai tám giờ, chị cần em giúp một chuyện. Trích xuất giúp chị lịch sử lưu file."
Thảo trả lời sau ba mươi giây: "Có gì đâu chị. File gốc lưu lúc nào cũng có timestamp."
Tôi đặt điện thoại xuống.
Ngoài cửa sổ, trời đã tối hẳn. Tôi gấp cuốn nhật ký lại, vuốt phẳng mép giấy, cất vào ngăn kéo. Nhưng lần này tôi không đẩy ngăn kéo vào hết. Tôi để hé ra một đoạn, đủ để sáng mai chỉ cần thò tay là lấy được.
Chị Hà ạ.
Chị dặn tôi đừng đổi mật khẩu.
Tôi giữ đúng lời. Hai năm ròng, tôi chưa đổi một lần.
Và cái mật khẩu đó… sắp sửa thay đổi cả sự nghiệp của chị.