Trước sân đình
Tiếng loa phóng thanh của xã vừa tắt, không gian tại sân đình trở nên đặc quánh.
Mùi nhang trầm quyện vào không khí ẩm ướt của buổi sớm, tạo nên một bầu không khí trang nghiêm đến lạ lùng. Bà Hạnh đứng trên bục cao, gương mặt tái nhợt nhưng vẫn cố giữ lấy chút cao ngạo cuối cùng. Bà nhìn xuống tôi, đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu ngủ và lo sợ.
"Con bé này, đừng có làm loạn ở đây. Chuyện này là chuyện riêng của gia đình."
Bà ta gằn giọng, nhưng âm sắc vốn luôn tự hào giờ đây run rẩy rõ rệt. Tôi không đáp lại, chỉ đứng yên, đôi tay đan vào nhau phía trước.
Cạnh tôi, ông Bảy bước ra. Ông cầm trên tay tập hồ sơ dày cộp, khuôn mặt nhăn nheo của một người có thâm niên trong làng hiện rõ vẻ nghiêm nghị.
"Bà Hạnh, bà không thể nói đây là chuyện riêng được nữa."
Giọng ông Bảy vang lên, trầm và nặng, lan tỏa khắp những hàng ghế của dân làng.
"Tôi đã giữ tài liệu này ở văn phòng của mình hơn sáu tháng nay. Vì bà khẩn nài tôi giữ kín để 'giải quyết nội bộ'."
Ông quay sang phía đám đông, rồi nhìn thẳng vào bà Hạnh.
"Nhưng sự thật là, bà đã vay của các tổ chức tín dụng với số tiền lên đến hàng trăm triệu đồng. Để có tiền trang trải cho cái vẻ hào nhoáng này, bà đã cầm cố căn nhà tổ của dòng họ và dùng chính chữ ký của con trai bà — cậu Dũng — để làm giấy bảo lãnh cho các khoản vay bất hợp pháp."
Một tiếng xì xào kinh ngạc bùng lên từ phía đám đông. Bà Hạnh lùi lại một bước, đôi môi run rẩy.
"Không phải... ông nói gì cơ? Tôi chỉ vay một ít để làm ăn..."
"Bà nói dối!"
Ông Bảy đập mạnh xấp hồ sơ xuống bàn gỗ.
"Đây là các bản sao kê và giấy tờ cầm cố. Bà đã giả mạo chữ ký của Dũng trong ba lần vay vốn liên tiếp. Số nợ thực tế không phải là con số ít ỏi như bà vẫn rêu ra két với làng xóm, mà là hàng trăm triệu đồng. Toàn bộ tài sản của gia đình này hiện đang nằm trong tay những kẻ cho vay nặng lãi."
Bàng hoàng. Đó là từ duy nhất để diễn tả cảm xúc của những người dân đang chứng kiến. Những người hàng xóm vốn luôn trầm trồ trước sự giàu có của nhà bà Hạnh giờ đây nhìn bà như nhìn một kẻ lừa đảo bị bóc trần.
Dũng đứng cạnh tôi, đôi vai anh ta run bắn lên. Anh ta nhìn tôi, rồi nhìn mẹ mình, đôi mắt tràn đầy sự bàng hoàng và hối lỗi muộn màng. Cái vẻ đạo mạo của anh ta sụp đổ hoàn toàn trước mặt mọi người.
Bà Hạnh nhìn quanh, những ánh mắt đổ dồn về phía mình như những mũi tên sắc nhọn. Bà ta cố giữ lấy chút tự trọng cuối cùng, nhưng sự thật đã phơi bày quá rõ.
"Dũng, con nhìn xem... nó đang làm cái gì với mẹ con?" Bà Hạnh quay sang con trai mình, giọng nói trở nên lạc đi.
Dũng không trả lời được. Anh ta chỉ có thể đứng đó, nhìn sự nghiệp của mình và danh dự của gia đình tan biến trong tích tắc.
Tôi bước lên một bước, đứng đối diện với bà ta. Khoảng cách giữa hai chúng tôi chỉ còn chưa đầy hai mét. Tôi nhìn thẳng vào đôi mắt đang hoảng loạn của bà Hạnh.
"Bà định lấy số tiền của tôi để trả nợ cho những phi vụ lừa đảo của bà sao?" Tôi hỏi, giọng nói đều đều nhưng sắc lạnh. "Bà nghĩ tôi là con cừu ngoan ngoãn để bà trục lợi, hay là người sẽ gánh chịu thay bà những hậu quả này?"
Bà Hạnh nhìn tôi, môi bà ta méo xệch lại. "Cô... cô không được làm vậy. Tôi là mẹ của Dũng, tôi sẽ bảo vệ nó."
"Bà bảo vệ ai?" Tôi hỏi lại, cắt ngang lời bà ta. "Bà bảo vệ cái túi tiền của mình hay bảo vệ danh dự của con trai mình? Khi anh ta phải vào tù vì những giấy tờ giả mạo mà bà ký, bà có còn đứng ở đây để nhận lấy sự tôn trọng từ dân làng không?"
Tôi rút từ trong túi áo ra một tờ đơn ly hôn và đơn từ chối hôn nhân đã ký sẵn. Tôi tung nhẹ nó lên không trung, tờ giấy xoay tròn trước mặt bà Hạnh trước khi rơi xuống mặt đất.
"Tôi không lấy gì của bà. Tôi chỉ đang lấy lại sự tự do cho chính mình. Tôi từ chối làm dâu nhà này. Tôi cũng từ bỏ cái gọi là 'tình yêu' với một người đàn ông không dám đứng lên bảo vệ tôi trước sự tráo trở của mẹ mình."
Tôi quay sang nhìn Dũng. Anh ta nhìn tôi, đôi mắt nhòa lệ, miệng mấp máy như muốn nói điều gì đó.
"Tôi không thể cứu em..."
Câu nói của anh ta nhẹ đến mức chỉ đủ để tôi nghe thấy. Tôi khẽ lắc đầu.
"Anh không cần phải cứu. Anh chỉ cần tự chịu trách nhiệm với những gì mẹ anh đã làm là đủ rồi."
Bà Hạnh khuỵu xuống. Bà ta quỳ sụp xuống sàn đình, hai tay bấu chặt lấy cạnh bàn gỗ, mặt biến dạng vì tuyệt vọng.
"Cô... con xin lỗi... con sẽ giải quyết..."
Tiếng khóc của bà ta lanh lảnh, lấn át cả tiếng gió thổi qua tán lá cây đa đầu làng. Nhưng không ai tiến đến giúp bà. Người dân làng nhìn bà với ánh mắt lạnh nhạt. Họ không còn là những người hàng xóm thân thiết, họ chỉ là những người chứng kiến một màn kịch tan vỡ.
Tôi quay lưng lại với bà Hạnh, với Dũng, và với cả cái sân đình đầy rẫy sự giả dối này.
"Tôi đi đây."
Tôi nói ngắn gọn. Tôi bước ra khỏi sân đình, mỗi bước chân đều vững chãi trên nền đất đá. Những tiếng gọi của bà Hạnh phía sau đều không lọt vào tai tôi nữa.
Tôi đi qua cổng làng, nơi những người dân bắt đầu xôn xao bàn tán. Bầu không khí của làng quê vốn quen thuộc giờ đây trở nên xa lạ với tôi. Tôi bước ra phía đường lớn, nơi một chiếc xe khách đang chờ sẵn ở trạm dừng.
Tôi lấy điện thoại ra, xóa sạch những số điện thoại của Dũng và những nhóm chat của gia đình họ. Tôi nhìn về phía thành phố đang hiện ra xa xa sau làn sương mỏng. Trong túi áo tôi, cuốn sổ nợ vẫn nằm đó, như một vật chứng cho sự tỉnh ngộ của mình.
Tôi bước lên xe. Tiếng động cơ vang lên, mang theo sự khởi đầu của một chương đời mới. Tôi nhắm mắt lại, cảm nhận sự bình yên thực sự lần đầu tiên sau nhiều tháng qua. Quá khứ nằm lại sau cánh cổng làng. Tôi bắt đầu một cuộc đời không còn ai kiểm soát.