Cây cầu mới

Tiếng loa phóng thanh của xã vang lên khô khốc giữa cái nắng gay gắt của những ngày đầu tháng Tư.

Thông báo đình chỉ chức vụ đối với ông Đức không chỉ là một tờ giấy hành chính đơn thuần. Đó là bản án trực diện nhất dành cho sự tham lam cố hữu.

Tôi đứng trước cửa công sở, nhìn đám đông dân làng đang vây quanh. Họ không còn vẻ hoang mang của những ngày trước, thay vào đó là sự phẫn nộ rõ rệt trên khuôn mặt mỗi người.

Cảnh sát huyện đến vào sáng hôm sau. Họ thu giữ toàn bộ hồ sơ tại phòng làm việc của ông Đức. Những cuốn sổ của bà Thắm, những bản hợp đồng ký lơ là với công ty Phú Gia, tất cả đều bị niêm phong.

Ông Đức bị áp giải đi trong sự im lặng đến đáng sợ của những người láng giềng. Hắn không còn vẻ hào phóng giả tạo hay những lời lẽ hoa mỹ để bao biện. Gương mặt hắn tái nhợt, mồ hôi lấm tấm trên trán, đôi mắt lộ rõ vẻ kinh hoàng khi đối diện với những ánh nhìn trừng trừng của đám đông.

Tôi nhận được thông báo chính thức từ huyện: Tôi không liên quan đến hành vi tham nhũng và trốn tránh trách nhiệm. Bởi tôi đã chủ động phát hiện và công khai sai phạm trước khi nó biến thành một vụ bênh vực quyền lực. Họ gọi đó là sự "phối hợp tích cực". Tôi gọi đó là sự tỉnh táo cuối cùng của một người thợ xây trước khi bị nhấn chìm.

Mọi chuyện không dừng lại ở việc tống giam một cá nhân. Công ty Phú đưa vào diện đình chỉ hoạt động và bị điều tra về hành vi chiếm dụng đất công trái phép. Bản hợp đồng bán đất bị tuyên bố vô hiệu, mảnh đất đó chính thức trở lại làm tài sản chung của làng Đồng Mới.

Tôi ngồi lại trong căn phòng nhỏ của trạm quản lý, nhìn bản kế hoạch dự thảo mới trên bàn. Họ phải làm lại từ đầu. Số tiền 1,8 tỷ đồng ban đầu bị rút sạch, nhưng nhờ sự can thiệp của cấp trên và việc thu hồi các khoản phạt từ công ty Phú Gia, một phần ngân sách đã được cấp bổ sung để bù đắp vào những hạng mục bị làm giả.

Tôi cùng với những người đàn ông trong làng bắt đầu những buổi họp thực sự. Không còn những lời hứa suông của ông Đức, chỉ còn những con số thực và những khối bê tông vững chãi.

"Cần thêm 200 triệu cho phần gia cố mố cầu, anh Hòa." Một người đàn ông lớn tuổi trong làng bước đến, đưa cho tôi một phong bì nhỏ. "Đây là tiền tôi và mấy nhà bên này góp thêm. Chúng tôi không muốn dựa vào sự ban phát của ai cả. Chúng tôi chỉ muốn con cháu đi học không còn phải sợ sập cầu."

Tôi nhận lấy, gật đầu nhẹ. Tôi không trả lại ngay mà ghi vào cuốn sổ ngân sách bìa cứng của mình: "Góp thêm từ dân làng – mục bảo trì và mở rộng."

Công việc thi công kéo dài suốt ba tháng ròng. Tôi trực tiếp có mặt tại hiện trường mỗi ngày. Tôi kiểm tra từng thanh thép, đo đạc độ dày của lớp bê tông, giám sát từng mét khối đất đá được vận chuyển vào làng. Tôi không còn là người cầm bút ký giấy tờ mơ hồ; tôi trở thành người giám sát những khối bê tông thực sự.

Tôi phải học cách đối phó với những sự chậm trễ của nhà thầu, những mâu thuẫn về vị trí đặt cột đèn, và cả những ý kiến trái chiều của dân làng về màu sơn của lan can. Tôi giải thích cho họ bằng những con số kỹ thuật, bằng những bản vẽ thực tế. Tôi không dùng những lời lẽ hoa mỹ của ông Đức, tôi dùng sự hiện diện của mình.

Sáu tháng sau, cây cầu Bươu chính thức hoàn thiện. Nó dài 42 mét, rộng 3,5 mét, bề mặt láng mịn và vững chãi. Màu sơn xám trung tính của bê tông hiện lên đầy kiên cố giữa dòng sông chảy xiết.

Ngày khánh thành, trời xanh trong và gió nhẹ. Một dải cờ đỏ thắm băng qua cầu. Dân làng kéo đến đông đủ, ai nấy đều nở nụ cười rạng rỡ.

Từ phía xa, phía bờ sông đối diện, một bóng người ngồi trong xe hơi tối màu. Đó là ông Đức. Hắn không dám bước xuống xe, cũng không dám đến gần đám đông đang reo hò. Hắn chỉ nhìn từ xa, đôi mắt đầy vẻ hối hận và sợ hãi nhìn vào cái cầu – thứ vốn dĩ là tài sản của hắn, giờ đây là thành quả của dân làng.

Tôi đứng trên đỉnh cầu, giữa đám đông đang hân hoan. Tiếng loa vang lên thông báo khánh thành. Tôi nhìn xuống dòng sông, nhìn những con số trong sổ sách nay đã trở về đúng giá trị của nó. Tôi không còn phải lo sợ những cuộc gọi đe dọa, không còn phải đối mặt với những cái bẫy bằng giấy tờ.

Khang bước đến cạnh tôi, vỗ mạnh vào vai tôi một cái. "Giờ mày là trưởng thôn thật rồi đấy. Cây cầu này là do mày bảo vệ đến cùng."

Tôi nhìn sang anh, rồi nhìn về phía xa nơi bóng xe của ông Đức vừa lăn bánh khỏi tầm mắt. Tôi khẽ cười, một nụ cười nhẹ nhưng chứa đựng sự thanh thản sau bao nhiêu sóng gió.

"Ừ, nhưng lần sau đừng bầu tao nữa."

"Tại sao?"

"Vì làm trưởng thôn thực sự... mệt hơn làm thợ xây nhiều."

Tôi mở cuốn sổ tay, lật sang trang mới nhất. Tôi ghi xuống một dòng duy nhất: "Cầu đã xong."