Lời bào chữa
Mẹ tôi đứng đó, lồng ngực phập phồng như một chiếc ống bễ bị hỏng, gương mặt đỏ gay vì vừa giận dữ vừa hổ thẹn. Bà cố lấy lại chút uy quyền cuối cùng của một người mẹ, cố bấu víu vào cái vỏ bọc "vì con" vốn đã mục nát từ lâu.
"Con Lan, mày đừng có nghe mấy lời của cái điện thoại hay mấy cái giấy tờ lộn xộn đó."
Mẹ tôi gào lên, giọng khản đặc.
"Mẹ chỉ muốn tiết kiệm cho gia đình thôi! Xe đông người quá, mẹ không thể bắt cả nhà phải chịu khổ trên xe chật chội. Mẹ nghĩ con lớn rồi, tự lo được một chút là cách để con trưởng thành hơn. Mẹ làm tất cả những điều này đều là vì tương lai của con, vì cái nhà này!"
Tôi nhìn thẳng vào mắt mẹ. Sự thật là bà không hề quan tâm đến sự trưởng thành của tôi. Bà chỉ quan tâm đến số tiền lẻ trên hóa đơn.
"Trưởng thành?"
Tôi lặp lại từ đó, âm sắc đều đều nhưng sắc lẹm.
"Mẹ định nói rằng việc bỏ mặc con ở một trạm dừng chân giữa đèo, để con một mình đối diện với cái lạnh và sự cô đơn, là cách để con 'trưởng thành'?"
Tôi rút điện thoại ra, mở ứng dụng ghi âm.
"Hay là việc mẹ tính toán từng đồng để thuê chiếc xe nhỏ hơn, rồi dùng sự an toàn của con để đổi lấy sự tiện lợi của cái nhóm chat 'Đại gia đình yêu thương' mới là cách 'vì con'?"
Bầu không khí trong phòng khách đông đặc lại. Những người họ hàng ngồi xung quanh bắt đầu xầm xục. Tiếng bát đĩa va vào nhau lạch cạch bỗng dưng im bặt, chỉ còn tiếng thở dốc của mẹ tôi.
"Mẹ nói là mẹ không cố ý..."
Mẹ lại lặp lại, lần này giọng thấp hơn, có chút run rẩy.
"Mẹ... mẹ chỉ nghĩ là con sẽ đi cùng đoàn sau. Mẹ tưởng con tự lo được..."
Tôi khẽ cười, nụ cười không chạm đến đáy mắt. Tôi mở ứng dụng máy chiếu, trình chiếu lên bức tường trắng trước mặt. Từng tấm ảnh chụp màn hình hiện ra. Đó là những dòng tin nhắn của mẹ vào lúc 11 giờ 35 phút ngày 20 tháng 12.
"Để con Lan ở lại, nó lớn rồi tự lo được."
Dòng chữ hiện lên rõ mồn một, không thể chối cãi. Nó không phải là một sự nhầm lẫn, nó là một quyết định có tính toán.
"Nhìn kỹ đi mẹ."
Tôi bước tới một bước, đối diện trực diện với bà.
"Đây là tin nhắn mẹ gửi vào nhóm chat gia đình. Nó không phải là lời nhắn riêng cho con, mà là lời khẳng định trước mặt mọi người. Mẹ đã chọn cách loại bỏ con ra khỏi hành trình của gia đình để giảm bớt phiền hà và tiết kiệm chi phí."
Tôi chuyển sang slide tiếp theo. Là ảnh chụp hóa đơn thuê xe 4 chỗ.
"Hóa đơn này mẹ tự tay đặt vào ngày 20 tháng 12. Giá 1 triệu 200 nghìn đồng. Mẹ đã chủ động chọn phương án rẻ hơn, và để làm được điều đó, mẹ cần một chiếc xe ít người hơn. Và con chính là người 'thừa' trong phép tính của mẹ."
Bố tôi ngồi đối diện, khuôn mặt ông biến sắc. Ông vốn là người kiệm lời, nhưng lúc này đôi mắt ông lại hiện lên sự bối rối cực kỳ. Sự thật về việc ông đồng ý với kế hoạch của mẹ, việc ông bắt tôi xách can xăng dự phòng để tiết kiệm tiền xăng, giờ đây bị phơi bày trước sự chứng kiến của cả họ hàng.
"Lan... con bình tĩnh lại..."
Bố tôi lên tiếng, giọng ông khô khốc như có sạn.
"Chuyện của gia đình, con không cần phải làm rùm beng lên thế này."
"Chính vì nó không phải chuyện riêng tư nên con mới phải nói rõ."
Tôi nhìn thẳng vào bố.
"Bố nói xem, nếu con không phải là 'người thừa', nếu bố không cần tính toán từng đồng để đổi lấy sự an toàn của con, thì tại sao con phải đơn độc ở trạm dừng chân Bảo Lộc trong khi cả nhà đang ăn lẩu Thái ở thành phố?"
Cậu Út ngồi bên cạnh, mặt tái nhợt. Cậu ta vốn luôn được cưng chiều, nay bị kéo vào vòng xoáy của sự thật, cậu ta lắp bắp:
"Chị... chị lớn rồi, chị tự lo được mà. Có gì đâu mà phải làm ầm lên..."
Tôi quay sang nhìn cậu Út, ánh mắt lạnh lùng khiến cậu ta phải rụt cổ lại.
"Đúng, tôi lớn rồi. Và vì tôi lớn rồi, nên tôi hiểu rất rõ cảm giác bị chính người thân của mình xem như một món hàng có thể lược bỏ để tiết kiệm chi phí. Tôi hiểu rõ cái giá của sự 'tiết kiệm' mà bố và mẹ đã đặt lên vai tôi giữa cái đèo vắng lặng đó."
Một người cô ở phía đối diện đột ngột lên tiếng, giọng bà gay gắt:
"Đúng đấy, bà Hạnh, bà làm gì có chuyện bỏ mặc con bé như vậy. Nhìn cái mặt nó kìa, nó lớn rồi, nó tự đi tự về được. Sao phải làm quá lên như thể mình bị bỏ rơi giữa đường hay sao?"
"Tôi không phải bỏ rơi!"
Mẹ tôi gào lên, khuôn mặt bà biến dạng vì sự tức giận.
"Tôi chỉ là..."
"Mẹ chỉ là gì?"
Tôi ngắt lời, tiếng nói của tôi vang lên trong căn phòng im lìm.
"Mẹ định nói 'chỉ là cố ý' hay 'chỉ là hiểu lầm'?"
Tôi nhấn vào đoạn ghi âm cuối cùng của bác Tài.
"Bác Tài đã làm việc với chúng ta hơn một năm. Bác ấy là người trung thực."
Âm thanh từ điện thoại phát ra, giọng của bác Tài khàn đặc và chân thật:
*"...Bà Hạnh bảo tôi giấu cái hóa đơn xe 4 chỗ đi, bảo là đừng để ai biết là mình thuê xe nhỏ để tiết kiệm. Lúc ở trạm Bảo Lộc, bà ấy bảo tôi cứ chạy đi trước, rồi bảo con Lan nó tự lo được..."*
Tiếng "cốp" của sự thật vang lên khô khốc.
Cả căn phòng lặng đi. Những người họ hàng bắt đầu xì xào. Một vài người đứng bật dậy, nhìn mẹ tôi bằng ánh mắt dò xét, rồi chuyển sang sự kinh ngạc lẫn thất vọng.
"Bà Hạnh, bà thực sự nói với bác Tài như vậy sao?"
"Tôi... tôi chỉ là..."
Mẹ tôi lắp bắp, đôi môi run rẩy không thành tiếng. Mồ hôi lấm tấm trên trán bà, gương mặt trắng bệch đi như một tờ giấy bị vò nát.
Bà nhìn quanh, những ánh mắt của hàng xóm láng giềng, của những người anh em họ đang đổ dồn về phía mình như những mũi tên sắc nhọn. Sự thật về sự "mẫu mực" của bà bị bóc trần, chỉ còn lại một người đàn bà đang cố bấu víu vào chút danh dự cuối cùng đang tan chảy.
Bột bánh trên bàn vẫn còn đó, bát canh vẫn còn nóng, nhưng sự kết nối giữa những người ngồi trong căn phòng này đã hoàn toàn đứt gãy.
Mẹ tôi khóc không thành tiếng, đôi vai run lên bần bật.
Bố tôi gục đầu xuống bàn, hai tay nắm chặt đến mức nổi cả gân xanh.
Cậu Út lảng tránh ánh mắt của tôi, mặt cúi xuống đầy xấu hổ.
Sự thật đã được phơi bày.
Mọi lời bào chữa đều trở nên vô nghĩa.
Không còn ai có thể nhìn mẹ tôi bằng ánh mắt ngưỡng mộ như trước nữa.
Bà quay sang nhìn tôi, đôi mắt tràn đầy sự tuyệt vọng và oán hận.
"Mày... mày định phá nát cái nhà này chỉ vì một chuyến đi sao?"
Tôi không trả lời.
Tôi chỉ nhìn thẳng vào bà.
Sự thật không thể thay đổi bởi bất kỳ lời nói nào.
Giữa không gian đặc quánh sự căng thẳng, bà ngoại tôi đang ngồi ở góc phòng bỗng đứng dậy.
Cái ghế gỗ của bà va vào sàn nhà tạo nên một tiếng động khô khốc.
Bà bước đến gần mẹ tôi, gương mặt nhăn nheo đầy vẻ đau đớn.
Bàng hoàng, bà nhìn thẳng vào mặt mẹ tôi, giọng run run như tiếng lá khô bị gió cuốn:
"Hạnh, mày nói dối tao bao nhiêu năm rồi?"