Lời cảm ơn muộn màng

Bảy ngày.

Tôi đếm. Bảy ngày kể từ buổi họp ở nhà văn hóa, kể từ cái tin nhắn từ số lạ, kể từ đêm tôi nằm nhìn trần nhà và tự nhủ mình sẽ không sợ.

Bảy ngày bà Lan Chiêu không ra khỏi cổng. Cổng sắt sơn xanh đóng im lìm từ sáng tới tối. Chỉ có ông Dũng là lọ mọ đi chợ sớm, đi về lúc nào cũng cúi gằm mặt, cái túi vải xách tay nặng trĩu như chở cả nỗi xấu hổ của hai người.

Chị Thảo bảo tôi: "Mày cẩn thận. Con mụ đó im lâu là có chuyện."

Tôi cũng nghĩ vậy.

Rồi tối thứ Sáu, tôi vào ca. Ca đêm ở khoa cấp cứu không có gì lạ. Một ca tai nạn giao thông, hai ca đau bụng, một cụ già khó thở. Tôi chạy từ giường này sang giường kia, mùi cồn sát trùng quen thuộc đến mức tôi không còn nhận ra nữa.

Gần mười một giờ, đang ghi sổ bàn giao thì y tá trực cửa gọi với vào.

"Chị Hạnh ơi, có người tìm."

Tôi ngẩng lên. "Ai?"

"Người ta nói là hàng xóm. Đứng ở ngoài ghế chờ, xách theo cái túi to lắm."

Tôi đi ra.

Hành lang bệnh viện lúc gần nửa đêm vắng hoe, đèn huỳnh quang trắng lạnh chiếu xuống hàng ghế nhựa xanh. Bà Lan Chiêu ngồi ở đầu ghế, tay ôm một cái túi vải trước bụng, tóc mai ướt mồ hôi dính vào thái dương. Bà không trang điểm. Không son. Gương mặt bà hôm nay khác hẳn vẻ tươi roi rói trước cổng, khác hẳn nét ngọt như mật trong buổi họp.

Bà ngồi đó như một người xa lạ.

Tôi đứng cách bà ba bước. Không ngồi xuống.

"Bà tới đây làm gì?"

Bà ta ngẩng lên. Mắt đỏ, có quầng thâm. Bà đặt cái túi lên ghế bên cạnh, mở ra, lôi ra một hộp sữa và một bọc trái cây gói trong giấy báo.

"Sữa hộp. Với ít cam với táo. Chị... tôi mang cho em."

Tôi nhìn cái hộp sữa. Loại sữa tươi đóng hộp bán ở tạp hóa bà Hoa, loại mà bà ta từng soi hạn sử dụng của từng hộp trong tủ nhà người khác.

"Bà không cần mang gì cả."

"Tôi biết." Bà cúi xuống, hai tay đan vào nhau trên đùi, ngón tay bấu chặt. "Tôi biết em không cần. Nhưng tôi... tôi không biết tới đây tay không thì nói sao."

Tôi im lặng.

B bà ta hít một hơi, lồng ngực phập phồng, rồi nói, giọng nhỏ như sợ chính mình nghe thấy:

"Hạnh. Tôi xin lỗi em."

Hành lang có một người hộ lý đẩy xe băng qua. Bánh xe kêu lạch cạch trên nền gạch. Bà ta đợi cái tiếng đó đi xa mới nói tiếp.

"Sáu năm tôi làm tổ trưởng. Sáu năm. Tôi quen cái ghế đó rồi. Quen cái kiểu mỗi tháng người ta tới hỏi tôi, nhờ tôi, nghe tôi. Em hiểu không? Cái cảm giác cả xóm cần mình."

Tôi vẫn không ngồi.

"Rồi em tới. Em không cần làm gì cả, em chỉ đi trực về, xách cặp đi ngang qua, là bà Hoa đã khen em ngoan. Chú Bảy khen em hiền. Con Thảo thì coi em như chị ruột. Còn tôi? Tôi nói một câu, người ta gật đầu, quay lưng đi là nói xấu. Tôi biết. Tôi biết hết."

Bà ngẩng lên, mắt long lên, không phải giận, mà là kiểu một người đã giữ trong lòng quá lâu.

"Tôi ghen. Tôi thừa nhận với em, tôi ghen. Ghen cái kiểu người ta thương em mà không cần em làm gì. Còn tôi thì phải soi từng hộp sữa, phải nhớ nhà nào nuôi chó, nhà nào đổ rác giờ nào, mới giữ được cái ghế. Mà giữ được rồi vẫn không ai thương."

Bà ta dừng lại. Nuốt nước bọt.

"Cho nên hôm em nộp đơn xin phép, tôi ký nhận. Tôi biết em trực đêm. Tôi biết hết. Nhưng tôi vẫn ghi 'vắng không lý do'. Tôi ghi mười hai lần. Mười hai lần, mỗi lần tôi ghi xong, tôi tự nhủ: thôi, để nó mang tiếng, để người ta thấy nó không lo cho cái tổ này, thì cái ghế của mình mới vững."

Tôi nghe tiếng mình thở ra.

"Bà biết tôi trực đêm. Bà gạch tên tôi vì sợ mất ghế."

"Tôi biết." Bà cúi đầu. "Cái đơn đó tôi còn giữ. Tôi ký tên tôi ở dưới. Tôi kẹp vô trang cuối cuốn biên bản, đúng cái trang em lật ra hôm họp."

Tôi nhìn bà ta ngồi đó. Cái người mà hai tuần trước còn vuốt vai áo tôi, cười, nói "em rảnh mà". Cái người mà tối nào cũng đếm xem nhà nào đổ rác sớm. Giờ ngồi trên cái ghế nhựa xanh của bệnh viện, tay ôm hộp sữa, nói ra từng chữ một cách khó nhọc.

"Vậy bà tới đây chỉ để nói mấy câu đó?"

"Không." Bà ta ngẩng lên, mặt căng ra như người sắp nhờ vả điều gì đó rất khó. "Tôi tới để nhờ em. Tôi biết tôi không có quyền nhờ. Nhưng tôi... tôi không còn ai để nói. Ông Dũng nhà tôi từ hôm đó không nói với tôi một câu tử tế. Đi chợ về là vô buồng nằm. Cả xóm thì... em biết rồi đó."

Bà ta nhìn tôi, cái nhìn của người đứng ở mép nước.

"Em giúp tôi. Giúp tôi quay lại với cái xóm này. Tôi không xin làm tổ trưởng nữa. Tôi chỉ muốn... đi chợ, người ta còn chào tôi một tiếng."

Tôi đứng im một lúc lâu.

Trong đầu tôi hiện lên cái đêm tôi đọc biên bản. Cái đêm tôi gạch từng dòng bằng bút chì. Mười hai dòng. Mười hai đêm tôi trực, mười hai lần bà ta ghi tên tôi vào cột "vắng không lý do". Tôi nhớ cái cảm giác đó. Nhớ tới mức ngực tôi vẫn còn thắt lại khi nghĩ tới.

Rồi tôi nghĩ tới cái tin nhắn từ số lạ. "Cô sẽ hối hận."

Tôi nhìn bà ta. Tôi không hỏi về tin nhắn. Không phải lúc. Nhưng tôi ghi lại trong đầu, như tôi vẫn ghi.

"Bà muốn tôi giúp." Tôi nói, giọng tôi bình, không cao không thấp. "Được. Nhưng tôi có một điều kiện."

Bà ta ngồi thẳng lên. "Điều gì? Em nói đi. Tiền... nếu em cần..."

"Tôi không cần tiền của bà." Tôi cắt ngang. "Tôi cần bà làm một việc. Chủ nhật tới, cuộc họp tổ dân phố. Bà ra đó. Trước mặt cả xóm. Bà đứng lên, bà nói đúng những gì bà vừa nói với tôi đêm nay. Không thiếu một chữ. Bà ghi mười hai lần 'vắng không lý do' là vì bà sợ mất ghế. Bà nói to. Để ai cũng nghe."

Mặt bà ta tái đi.

"Trước... trước cả xóm?"

"Trước cả xóm." Tôi nhìn thẳng. "Bà muốn người ta chào bà một tiếng khi đi chợ, thì bà phải để người ta biết vì sao hai năm qua họ nhìn tôi bằng con mắt đó. Bà không xin lỗi tôi riêng. Bà xin lỗi tôi trước mặt những người đã tin bà mà quay lưng với tôi. Vậy mới tính."

B bà ta im. Ngón tay bấu vào nhau, đốt ngón trắng ra.

"Em... em có thể cho tôi suy nghĩ..."

"Không." Tôi nói. "Bà tới đây rồi thì tôi nói luôn. Sáng chủ nhật, tám giờ, nhà văn hóa. Bà lên tiếng, tôi lên tiếng sau bà. Bà không lên, thì tôi coi như đêm nay bà chưa từng tới. Và chuyện bà nhờ tôi, tôi không biết."

Hành lang im lặng.

Cái đèn huỳnh quang trên đầu kêu một tiếng rè rè, rồi lại im.

Bà Lan Chiêu cúi đầu rất lâu. Lâu tới mức tôi tưởng bà sẽ đứng dậy, xách túi đi về, và tôi sẽ thấy lại cái lưng thẳng của người không bao giờ nhận sai.

Rồi bà nói, giọng khàn:

"Được. Tám giờ. Tôi nói."

Bà đứng lên, đặt hộp sữa và bọc trái cây lên ghế, đẩy về phía tôi.

"Cái này em cầm. Không phải để chuộc lỗi. Chỉ là... tôi đi chợ sáng nay, thấy cam tươi, tôi mua. Em cầm cho tôi đỡ ngại."

Tôi nhìn cái bọc giấy báo. Rồi tôi cầm lên.

"Bà về đi. Ngoài kia tối rồi."

Bà ta gật đầu, đi ra cửa. Tới bậc thềm, bà quay lại, như định nói gì thêm, rồi thôi. Bóng bà khuất sau cánh cửa kính tự động.

Tôi đứng đó một mình, ôm hộp sữa trong tay.

Sữa còn lạnh.

Sáng chủ nhật, trời không nắng, cũng không mưa. Cái kiểu trời lửng lơ khiến người ta khó chịu.

Tôi tới nhà văn hóa khu 4 lúc bảy giờ bốn mươi. Đã có người. Bà Hoa ngồi hàng ghế đầu, quạt giấy phe phẩy. Chú Bảy đứng ở cửa, tay cầm ly trà đá. Chị Thảo đang xếp lại mấy cái ghế nhựa, thấy tôi thì gật đầu, mắt ra hiệu: "Nó tới chưa?" Tôi lắc đầu.

Tám giờ. Bà Lan Chiêu bước vào.

Cả hội trường quay lại nhìn. Bà mặc cái áo sơ mi bạc màu, tóc kẹp gọn, không son phấn. Bà đi thẳng lên bàn dân, không nhìn ai, đứng đó, hai tay đặt trên mặt bàn.

Chị Thảo, tổ trưởng mới, đứng lên, gõ cái ly xuống bàn.

"Thưa bà con. Hôm nay có một việc trước khi vô nội dung họp. Bà Lan Chiêu xin có đôi lời. Mời bà."

Bà ta gật đầu. Cả hội trường im phăng phắc. Bốn mươi mấy con mắt đổ dồn về cái người đứng sau bàn.

Bà ta hắng giọng. Rồi bà nói.

"Thưa bà con. Tôi đứng đây để xin lỗi."

Giọng bà run ở chữ đầu, rồi vững dần.

"Hai năm qua, trong sổ biên bản của tổ, tôi ghi em Hạnh vắng mặt mười hai lần. Ghi là 'vắng không lý do'. Nhưng em Hạnh có lý do. Em trực đêm ở bệnh viện. Có giấy tờ đàng hoàng. Chính tôi ký nhận giấy đó, chính tôi kẹp vô trang cuối cuốn sổ. Tôi biết hết. Mà tôi vẫn ghi vậy."

Bà ta dừng lại. Có tiếng ai đó trong hội trường hít vào.

"Tôi ghi vậy vì tôi sợ. Sợ mất cái ghế tổ trưởng. Sợ người ta thương em Hạnh hơn thương tôi. Tôi đã làm điều xấu với một người không làm gì tôi cả. Tôi xin lỗi em Hạnh. Tôi xin lỗi bà con vì đã để bà con hiểu sai một người."

Bà cúi đầu. Cúi rất sâu. Cái lưng từng thẳng tắp của người giữ ghế sáu năm, giờ cong xuống trước mặt bốn mươi mấy hộ dân.

Tôi ngồi ở hàng ghế thứ ba, nhìn cái lưng đó.

Cả hội trường im. Rồi bà Hoa vỗ tay trước, tiếng vỗ đơn độc, ngắn. Rồi chú Bảy vỗ. Rồi nhiều tiếng vỗ khác hòa vào nhau, không rộn ràng, mà chậm, đều, như người ta đang gật đầu bằng tay.

Tôi đứng lên.

"Bà con." Tôi nói. "Tôi không có gì để nói thêm. Chỉ có một câu. Tôi vẫn là y tá trực đêm. Tôi vẫn sẽ vắng họp. Nhưng lần này, tôi sẽ không phải nộp đơn xin phép ai nữa đâu."

Có tiếng cười nhẹ, rồi tiếng vỗ tay lại lên, lần này to hơn.

Tôi ngồi xuống.

Bà Lan Chiêu vẫn đứng đó, cúi đầu, rồi từ từ ngẩng lên. Mắt bà đỏ. Bà nhìn về phía tôi, không cười, chỉ gật đầu một cái rất khẽ.

Tôi gật lại.

Tan họp, tôi đi bộ về. Chị Thảo chạy theo, khoác vai tôi.

"Con mụ đó nói thiệt hả mày?"

"Thiệt."

"Mày tin không?"

Tôi nghĩ tới cái đêm ở hành lang bệnh viện. Tới cái hộp sữa còn lạnh. Tới cái lưng cúi xuống trước bốn mươi mấy con người.

"Không cần tin." Tôi nói. "Bà ta làm rồi. Vậy là đủ."

Chị Thảo im một lúc. Rồi chị hỏi: "Vậy cái tin nhắn đe dọa đó? Mày định làm gì?"

Tôi dừng bước.

"Em lưu lại rồi. Nếu bà ta còn gửi nữa, em mang ra công an. Còn nếu không..." Tôi nhìn về cuối hẻm, nơi cái cổng sắt sơn xanh vẫn đóng, nhưng lần này có một người đang đứng trước cổng, tay cầm chổi, quét lá.

"Mày tha cho bà ta thiệt hả?"

Tôi cười. Lần đầu tiên sau bao nhiêu ngày, tôi cười thật.

"Tha chứ. Tha là cách vả mặt êm nhất. Bà ta đứng trước cả xóm cúi đầu, còn gì đau hơn. Mà em thì được cái tiếng. Em lời rồi."

Chị Thảo phá lên cười. Chị vỗ vai tôi một cái rõ đau.

Tôi đi tiếp về phía căn phòng trọ mười tám mét vuông của mình. Trời bắt đầu hửng nắng. Cái nắng nhạt, không chói.

Tối đó tôi mở điện thoại. Cái số lạ vẫn nằm trong danh sách, im lìm. Tôi nhìn nó một lúc, rồi tôi xóa.

Không phải vì tôi sợ. Mà vì tôi không còn cần đếm nữa.

Tôi nằm xuống, kéo chăn lên tới ngực, nhắm mắt. Ngoài kia con hẻm bắt đầu ồn. Tiếng xe, tiếng chổi quét sân, tiếng bà Hoa mở cửa hàng. Cái âm thanh quen thuộc của một buổi sáng bình thường.

Đêm mai tôi lại vào ca. Rồi đêm kia. Rồi đêm kia nữa.

Nhưng lần này, khi tôi đi ngang qua cái cổng sắt sơn xanh, sẽ có người đứng đó, gật đầu chào tôi.

Và tôi sẽ gật lại.

Không phải vì tôi quên. Mà vì tôi nhớ quá rõ, nên tôi chọn không mang theo.