Bữa trà tối định mệnh
Chồng tôi vốn nổi tiếng tiết kiệm đến mức đi đám cưới bạn thân cũng chỉ mừng phong bì 200 nghìn, rồi về nhà mở sổ ra ghi một dòng "cho mượn, đòi lại sau". Vậy mà tối hôm đó, anh ta ngồi xuống đối diện tôi, rót trà mời, rồi tuyên bố sẽ chu cấp trọn đời cho vợ góa của một người đồng đội đã khuất.
Tôi không nói gì.
Chỉ nhìn cái ấm trà anh ta vừa đặt xuống bàn. Cái ấm men xanh, mua từ đợt giảm giá cuối năm, loại rẻ nhất trên kệ, vì anh ta đã đứng đắn đo suốt hai mươi phút rồi mới bỏ lại cái đắt hơn ba mươi nghìn.
"Em nghe rõ không?" Hùng đẩy chén trà về phía tôi. "Thảo, vợ thằng Tuấn. Tuấn mất năm 2015, tai nạn công trình. Giờ cô ấy một mình nuôi con nhỏ, em bảo anh nhìn sao đành."
Ba tuần sau, khi tôi đang dọn tủ để chuyển ra khỏi nhà, tôi vô tình kéo được cuốn sổ chi tiêu cũ kẹp sau ngăn kéo bàn thờ. Trang nào cũng có một dòng chữ nhỏ, đều đặn như in: "viện phí".
…
Tôi cầm chén trà lên, không uống.
"Bao nhiêu?"
"Anh tính rồi. Mỗi tháng năm triệu, đều đặn. Cho đến khi con bé nhà Thảo học xong đại học."
Năm triệu. Tôi làm kế toán cho công ty của anh ta, tôi hiểu rõ giá trị của con số này. Đó là tiền lương cứng của một kế toán mới ra trường. Là tiền chợ hai tuần của cả gia đình. Là khoản anh ta từng mặc cả với tôi suốt ba ngày trời khi tôi xin mua cái máy giặt mới, vì cái cũ kêu như máy cày mà anh ta bảo "còn chạy được thì còn dùng".
"Anh nói lại xem nào." Tôi đặt chén xuống. "Mỗi tháng năm triệu. Cho vợ góa đồng đội."
"Ừ. Trách nhiệm."
"Trách nhiệm." Tôi lặp lại, chậm rãi.
Anh ta gật đầu, gương mặt hiện rõ vẻ tự hào của người vừa làm được một việc nghĩa. Đó là biểu cảm tôi từng thấy đúng một lần, khi anh ta đưa cho tôi hộp bánh trung thu mua ở sân bay, loại hết hạn còn hai ngày nên được giảm giá bảy mươi phần trăm. Lúc đó anh ta bảo: "Quà cho em đấy, ăn đi." Tôi mở hộp ra, bánh đã cứng đơ.
"Tuấn là đồng đội cũ của anh hả?"
"Đội thi công hồi anh còn ở công trình. Bọn anh ăn cơm chung, ngủ lán chung. Năm đó nếu không có Tuấn kéo anh ra thì cái dầm thép đã đè chết anh rồi."
Giọng anh ta trầm xuống, đúng cái tông giọng anh ta thường dùng khi muốn người khác thấy mình là người tử tế. Tôi nhìn sang bàn thờ bố chồng. Khói nhang vừa tắt, mùi hương vẫn còn vương vấn. Bà Lan ngồi ở ghế bên kia, tay bóc vỏ quýt, không nhìn tôi.
"Con Thảo nó khổ," bà mẹ chồng nói, mắt vẫn dán vào múi quýt. "Một mình nuôi con, chồng chết, chẳng có ai đỡ đần. Hùng nó thương người, nó làm phước. Con dâu tôi tính toán gì thì tính, đừng có mà ngăn."
Tôi bật cười.
Không hiểu sao tôi lại cười được. "Mẹ nói đúng. Anh Hùng nhà mình thương người lắm."
Bà Lan ngẩng lên nhìn tôi, ánh mắt dò xét. Tôi vẫn giữ nguyên nụ cười.
"Chỉ có điều," tôi quay sang Hùng, "năm 2016 mẹ ốm, nằm viện hai tuần. Anh bảo anh hết tiền, bắt em nấu cơm chay ba ngày liền để tiết kiệm tiền đi công tác. Anh nhớ không?"
Mặt anh ta không đổi sắc. "Việc nào ra việc nấy."
"Em có bảo gì đâu. Em chỉ hỏi thôi."
Tôi đứng dậy, thu chén trà. Cái chén sứt mẻ ở góc, anh ta cũng không cho vứt. Tôi vào bếp rửa chén, dưới làn nước lạnh, đôi bàn tay run nhẹ. Không phải vì tức giận. Tôi run vì cảm giác có điều gì đó không khớp, giống như một con số trong bảng cân đối kế toán không chịu khớp với tổng.
Tám năm tôi làm kế toán cho anh ta. Tám năm tôi nắm rõ từng đồng anh ta chi ra. Một người như vậy, đột ngột tự nguyện trích ra năm triệu mỗi tháng cho một người đàn bà khác, rồi khẳng định đó là trách nhiệm.
Trách nhiệm thì không cần phải giấu giếm.
Đêm đó tôi nằm nghiêng, nghe tiếng anh ta thở đều bên kia giường. Hai người, một chiếc giường, cách nhau một khoảng đủ để đặt một đứa con, mà suốt tám năm qua không có đứa nào.
Tôi thức dậy lúc mười một giờ rưỡi.
Đi chân đất ra phòng khách, tôi mở tủ đựng đồ cũ. Tôi định tìm cái chăn mỏng, nhưng tay lại vô tình kéo ngăn tủ dưới cùng — ngăn tôi chưa từng chạm vào vì anh ta bảo trong đó toàn giấy tờ của bố, không được lục.
Tôi mở nó ra.
Giấy tờ cũ không nhiều. Một cuốn sổ bìa da đã sờn, kẹp sau ngăn kéo bàn thờ, nơi mà không ai nghĩ đến việc lục vì ngại đụng vào đồ thờ. Tôi cầm lên. Nó nặng và dày, có gần trăm trang.
Tôi ngồi xuống sàn, bật đèn bàn.
Trang đầu tiên, nét chữ của anh ta hiện lên. Nhỏ, đều, thẳng hàng như kẻ ô ly. "Tháng 1/2016. Tiền chợ: 3.200.000. Tiền điện: 480.000. Đám cưới thằng Sơn: 200.000 (ghi nợ, nó còn nợ mình 500.000 đợt trước)."
Tôi lật tiếp.
Tháng 2. Tháng 3. Mỗi trang là một tháng. Đến đâu cũng có một dòng cuối cùng, viết bằng thứ mực khác, đậm hơn, như thể được viết sau, viết riêng biệt:
"Viện phí: 5.000.000."
Tôi khựng lại.
Tháng 1/2016.
Tôi lật sang trang sau. Tháng 4/2016. "Viện phí: 5.000.000."
Tháng 5. "Viện phí: 5.000.000."
Tôi bắt đầu lật nhanh hơn. Ngón tay ướt mồ hôi làm giấy dính vào nhau. Tháng 6, tháng 7, tháng 8. Năm 2017. Năm 2018. Dòng chữ đó vẫn nằm đó, đều đặn, không thiếu một tháng. Như in.
Tôi ngồi giữa sàn nhà, cuốn sổ mở trên đùi, ánh đèn bàn chiếu xuống. Trong tám năm hôn nhân, tôi chưa từng nhập viện một lần nào. Không một lần. Vậy số tiền năm triệu mỗi tháng, suốt tám năm, chín mươi sáu tháng, gần nửa tỷ đồng, là viện phí của ai?
Tôi lật đến trang cuối cùng.
Tháng 12/2023. Dòng chữ vẫn hiện diện. "Viện phí: 5.000.000."
Và ngay phía dưới, một dòng mới với nét chữ hơi run hơn:
"Tháng 1/2024: tăng lên 8.000.000. Cô ấy bảo cần thêm."
Cô ấy.
Tôi khép sổ lại. Tiếng bìa da chạm sàn nhà nghe khô khốc, gọn gàng.
Phía sau bức tường, tiếng anh ta trở mình trên giường.
Tôi ngồi im, hai tay ôm chặt cuốn sổ, và lần đầu tiên trong tám năm, tôi nhận ra mình đang giữ trong tay thứ đắt hơn tất cả những gì anh ta từng mặc cả.