Cuốn sổ bất thường
Chồng tôi vốn là người sợ đau đến mức đi lấy cao răng cũng phải uống trước hai viên thuốc giảm đau, vậy mà năm nay anh ta lại đăng ký hiến máu đều đặn năm lần, lần nào cũng chụp ảnh khoe lên Facebook kèm dòng trạng thái: "Vì cộng đồng".
Cả cơ quan anh ta vào thả tim. Hàng xóm khen ngợi. Mẹ chồng tôi còn rêu rai khắp xóm.
Riêng tôi, khi lướt qua những tấm hình đó, trong lòng bỗng dấy lên một nỗi bất an khó tả.
Mà này, để tôi kể trước đoạn kết cho mọi người khỏi sốt ruột.
Đến khi tôi gặp tai nạn xe máy, nằm trong phòng cấp cứu cần truyền máu gấp, anh ta rút từ trong ví ra một cuốn sổ nhỏ, lật mở trước mặt tôi và nói: "Máu anh hiến mấy lần rồi, giờ em dùng thì phải trả lại phí bồi dưỡng chứ."
Nói xong, anh ta còn rút bút ra, chìa cho tôi ký nhận nợ.
Mẹ chồng tôi đứng ngay cạnh đó, chứng kiến toàn bộ sự việc.
…
Sự tình là thế này.
Tôi tên Ngọc, ba mươi hai tuổi, làm kế toán cho một công ty tư nhân nhỏ. Ngày nào tôi cũng cặm cụi với những con số mà chẳng thể giữ nổi đồng nào cho riêng mình. Tôi lấy Hùng năm tôi hai mươi bảy. Sau năm năm chung sống, tính toán của anh ta tôi chưa từng thấy sai lệch.
Anh ta tính từng đồng. Không phải kiểu tiết kiệm đàng hoàng, mà là kiểu khăn giấy trong hộp phải cắt đôi mới dám dùng, nước mắm thì đứng trước kệ siêu thị nửa tiếng để so giá giữa chai rẻ nhất và chai đắt hơn chỉ vài chục nghìn.
Có lần tôi đau đầu, bảo anh mua cho một vỉ thuốc. Anh mua thật. Nhưng khi về đến nhà, anh đưa tôi tờ hóa đơn và bảo: "Tháng này lương em còn dư thì trả anh."
Tôi không nói gì, lặng lẽ đưa tiền.
Ừ thì tôi cũng quen rồi.
Nhưng chuyện hiến máu lại là một thái cực khác. Đây không còn là tính cách cá nhân, mà là một thứ gì đó tôi không thể nào hiểu nổi.
Trước đây, khi công ty tổ chức khám sức khỏe và cần lấy một ống máu xét nghiệm, anh ta nhất quyết không chịu đi vì sợ "ghiền" cả người. Đến khi đi lấy cao răng, anh ta phải uống thuốc trước, ngồi trên ghế nha sĩ mà mồ hèn tay ướt đẫm cả tờ giấy lau.
Vậy mà từ tháng Một năm nay, tháng nào anh ta cũng đi hiến. Tổng cộng năm lần, mỗi lần ba trăm năm mươi mililít.
Lần đầu tiên thấy ảnh anh ta đăng, tôi còn hỏi:
"Anh không sợ đau à?"
Anh ta cười, xoa nhẹ cánh tay: "Vì cộng đồng thì sợ gì em. Anh dặn người ta lấy kim bé thôi."
Kim bé thôi.
Tôi đọc những bình luận dưới ảnh. Sếp Dũng của anh ta cũng vào thả tim. Một chị bên phòng nhân sự viết: "Gương mẫu quá em ơi, cuối năm nhớ có tên trong danh sách bình bầu nhé."
À. Đến đây thì tôi bắt đầu hiểu ra một chút.
Thứ Bảy tuần trước, anh ta đi dự đám cưới một người đồng nghiệp. Tôi ở nhà, tiện tay với lấy chiếc ví anh ta bỏ quên trên kệ tivi để lấy thẻ bảo hiểm của con đi đóng tiền học.
Mở ra, tôi thấy một cuốn sổ.
Cuốn sổ nhỏ bìa da màu nâu, chỉ vừa bằng lòng bàn tay, nằm gọn trong ngăn giữa cạnh mấy tờ hóa đơn gấp gọn. Tôi cứ ngỡ đó là sổ ghi nợ của công ty. Ai ngờ mở ra, trang đầu tiên là dòng chữ bay bổng, ngay ngắn:
"SỔ THEO DÕI HIẾN MÁU — NĂM 2024."
Tôi ngồi xuống mép giường, lật từng trang.
Lần một. Ngày 12 tháng 1. Ba trăm năm mươi mililít. Bồi dưỡng: 200.000 VNĐ. Tiền gửi xe: 5.000 VNĐ. Tiền xăng: 20.000 VNĐ. Tổng chi: 25.000 VNĐ. Còn lại: 175.000 VNĐ.
Lần hai. Ngày 23 tháng 2. Nội dung tương tự. Có điều lần này anh ta ghi thêm một dòng nhỏ: "Bồi dưỡng bằng tiền mặt, không chuyển khoản, không mất phí."
Lần ba. Ngày 15 tháng 3. Bồi dưỡng 200.000 VNĐ. Tiền gửi xe 5.000 VNĐ. Tiền xăng 25.000 VNĐ, lần này anh ta ghi rõ "do đường tắc, đi vòng". Còn lại 175.000 VNĐ.
Lần bốn. Ngày 20 tháng 4. Giống hệt.
Lần năm. Ngày 18 tháng 5. Ở dưới cùng, anh ta gạch một đường, cộng tổng: "Tổng thu nhập từ hiến máu: 1 triệu."
Một triệu đồng.
Anh ta hiến năm lần, thu về một triệu, và anh ta ghi lại từng đồng như thể đó là tiền lương làm thêm giờ.
Tôi lật tiếp. Trang sau, vẫn nét chữ đó, gọn gàng, đều tăm tắp, như thể anh ta đã suy nghĩ rất kỹ trước khi đặt bút:
"Mục tiêu: đủ điểm phong trào để xét lên chức tổ trưởng vào tháng 7. Cần hiến đủ sáu lần trong năm. Còn một lần."
Rồi bên dưới, bằng một nét bút đậm hơn, như thể viết ra là phải nhấn mạnh cho nhớ:
"Dự kiến tháng 6 hiến lần 6 để đủ điểm lên chức, nếu vợ ốm thì để cô ấy tự lo, không ảnh hưởng lịch hiến."
Tôi đọc đi đọc lại dòng đó ba lần.
*Nếu vợ ốm thì để cô ấy tự lo.*
Tôi ngồi im, tay vẫn cầm cuốn sổ. Bên ngoài, con mèo hàng xóm kêu lên một tiếng rồi im bặt. Chiếc quạt trần quay đều đều trên đầu. Tôi nghe rõ tiếng máu mình đang chảy trong tai.
Tôi cẩn thận gấp cuốn sổ lại, nhét vào đúng ngăn giữa, kéo khóa ví và đặt lại lên kệ tivi đúng vị trí cũ. Tôi còn lau nhẹ mặt kệ một chút, phòng khi anh ta để ý thấy bụi bị xê dịch.
Xong, tôi vào bếp nấu cơm.
Tôi không nói gì. Không một lời nào.
Tối hôm đó, anh ta về với gương mặt hớn hở, khoe chuyện đám cưới vui vẻ và nhận được quà mừng. Anh ta vừa tháo giày vừa nói:
"Tháng sau anh hiến thêm lần nữa nhé. Đủ sáu lần là năm nay anh có tên trong danh sách bình bầu."
Tôi đang rửa bát, tiếng nước chảy rào rào che bớt giọng nói.
"Ừ," tôi đáp. "Anh hiến đi."
"Sáu lần là đủ điểm rồi. Anh Dũng bảo phong trào này được cộng điểm ưu tiên. Không hiến thì thiệt."
Tôi đặt cái bát xuống, quay lại nhìn thẳng vào anh ta.
"Vậy nhỡ em ốm thì sao?"
Anh ta khựng lại một giây. Rồi cười xòa:
"Em ốm thì em tự lo chứ sao. Đi khám, uống thuốc. Anh bận lịch hiến rồi, không đổi được."
Anh ta nói câu đó với vẻ mặt tỉnh bơ, như thể đó là lẽ đương nhiên. Như thể cả năm nay tôi nấu cơm, giặt giũ, đóng tiền điện, mua thuốc cho mẹ anh ta, đưa con đi tiêm phòng... tất cả những việc đó không đáng để anh ta bỏ một buổi sáng để đi hiến máu.
Tôi quay lại với bồn rửa bát.
Tay tôi vẫn vững, nhưng trong đầu, tôi đang ghi lại từng dòng một, còn kỹ lưỡng hơn cả cuốn sổ của anh ta.
Đêm đó, tôi nằm cạnh anh ta, mắt mở trừng trừng nhìn lên trần nhà.
Trong cuốn sổ của anh ta còn một dòng tôi chưa kịp đọc hết.
Ngay dưới dòng "nếu vợ ốm thì để cô ấy tự lo", còn một dòng nữa với nét bút nhỏ hơn, ghi thêm vào lúc nào không biết:
"Tiền xăng xe đi hiến máu: tính vào quỹ gia đình, trừ vào phần đóng góp của vợ."
Anh ta tính cả tiền xăng đi hiến máu vào phần tôi phải chịu.
Cuốn sổ đó, tôi sẽ không để nó yên đâu.