Mở tủ lạnh sớm

Chồng tôi vốn nổi tiếng "nấu ăn dở nhất nhà", vậy mà ba năm nay cứ đến giỗ bố là anh ta lại được cả họ khen nức nở vì "tự tay nấu cỗ".

Năm đầu tiên, tôi tin. Năm thứ hai, tôi ngờ ngợ. Đến năm thứ ba, tôi chỉ cười.

Cả nhà họ Trịnh thì không cười. Họ vỗ tay rầm rầm.

Tôi đứng trong bếp, tay cầm cái rổ nhựa đựng rau muống, nhìn cái tủ lạnh trước mặt. Nó kêu ù ù. Đèn trong nhà còn chưa bật hết, chỉ có bóng đèn tuýp trên bàn thờ là sáng tỏ.

Mười hai tháng Mười âm lịch. Năm giờ sáng. Tôi dậy trước cả con gà nhà bác cả.

Nói ra thì buồn cười. Tôi là dâu trưởng, bốn năm về nhà này, năm nào cũng đúng năm giờ sáng ngày giỗ là tôi có mặt ở bếp, nhặt rau, thái thịt, chùi bếp. Quỹ giỗ thì tôi đóng hai triệu, đưa tận tay mẹ chồng từ đầu tháng. Mẹ chồng tôi, bà Hợi, nhận tiền, gấp lại, cất vào cái hộp sắt trên nóc tủ.

"Con Ngọc ngoan," bà bảo. "Cứ để mẹ lo."

Ừ thì để mẹ lo.

Tôi mở cửa tủ lạnh.

Hơi lạnh phả vào mặt. Tôi thò tay vào ngăn dưới, chỗ để rau với hành khô, thì tay chạm phải thứ gì đó vuông vuông, cứng cứng.

Tôi kéo ra.

Một cái túi nilon. Màu đỏ đục, loại túi đựng hành khô mẹ chồng hay xin ở ngoài chợ. Bên trong là một xấp giấy.

Tôi bóc túi.

Một tờ hóa đơn.

"Quán Phúc Lộc — Đặc sản cỗ truyền sinh". Chữ in đậm, có cả số điện thoại, địa chỉ ở dưới cùng. Tổng tiền: 2,4 triệu. Ngày đặt: mùng 9 tháng 10 âm lịch. Người đặt: bà Hợi.

Số điện thoại liên hệ: 09...

Tôi đọc số đó ba lần.

Đó là số của chồng tôi.

Tôi đứng im trong bếp, tờ hóa đơn trong tay, hơi lạnh từ tủ lạnh vẫn phả ra sau lưng. Ngoài sân, con chó nhà bác cả sủa một tiếng rồi im.

Tôi nhớ lại buổi tối ba năm trước.

Hồi đó Khang nấu ăn tệ thật. Tệ đến mức cơm canh cũng sống, thịt kho thì mặn chát, cá rán thì cháy một mặt. Tôi còn nhớ có lần anh ta nấu bữa cơm tối, mẹ chồng tôi nếm thử rồi đặt đũa xuống, bảo: "Thôi, từ nay con cứ để vợ nó nấu."

Vậy mà đến giỗ bố năm đó, tự nhiên anh ta xung phong nấu cỗ.

"Con nấu được mà mẹ," anh ta nói, ngực ưỡn ra. "Con học rồi."

Cả họ nhìn anh ta như nhìn người hùng. Bà Hợi thì cười, vỗ vai con trai: "Thằng Khang nhà này khéo tay lắm, tại trước giờ nó giấu."

Tôi nhớ rõ hôm đó tôi ngồi ở bàn, ăn miếng chả, thấy nó mềm, thơm, ngon lạ thường. Tôi còn khen thật lòng: "Anh nấu ngon thế này từ bao giờ?"

Anh ta cười. "Tại em không tin anh thôi."

Ba năm. Ba năm liền.

Mỗi năm, cả họ lại khen. Bác cả Trịnh thì nói to nhất: "Thằng Khang nó có khiếu, cả họ nhìn vào đấy mà học." Chị Hạnh, chị dâu, ngồi bên cạnh thì cười khúc khích, gắp thêm miếng giò cho chồng tôi: "Em phải công nhận, em nấu không bằng cậu Khang đâu." Mẹ chồng tôi thì gắp thức ăn cho con trai, mặt sáng rỡ: "Con trai mẹ nấu khéo nhất nhà."

Còn tôi, tôi dọn.

Tôi rửa đống bát đĩa sau bữa cỗ, rửa cái nồi to đùng mà Khang bảo anh ta dùng để ninh xương. Tôi nhớ có lần tôi mở nắp nồi ra, thấy nồi sạch trơn, khô cong, chẳng có mùi xương hầm gì cả. Nhưng tôi không nói. Tôi gạt đi. Ai mà chấp nhặt mấy chuyện đó.

Rồi tôi thấy anh ta chụp ảnh cái nồi. Chỉ một cái nồi thôi. Anh ta đặt nó lên bếp, chụp ba tấm, chọn một tấm, đăng lên Facebook kèm dòng chữ: "Cả ngày quần quật trong bếp, chỉ mong bố ở trên thấy con cũng biết nấu nướng."

Dưới bài đăng là bốn mươi mấy cái like. Chị Hạnh vào bình luận đầu tiên: "Cậu Khang giỏi quá, vợ cậu sướng nhé."

Tôi đọc, tôi lướt qua.

Nhưng bây giờ, tôi đứng đây, cầm tờ hóa đơn, và tôi hiểu.

Tôi mở ngăn dưới tủ lạnh lại.

Xếp gọn từng hộp. Mười hai hộp nhựa trắng, nắp trong, dán nhãn giấy trắng in chữ "Phúc Lộc" màu đỏ. Hộp nào cũng được bọc kỹ, xếp thẳng hàng như đang xếp trong tủ trưng bày.

Tôi bê từng hộp ra bàn.

Mở nắp.

Giò lụa. Chả quế. Nem công. Thịt đông. Xôi gấc. Canh măng. Cá chép chiên. Mười hai hộp, mười hai món.

Cỗ cúng của nhà họ Trịnh, ba năm nay, đều từ cái quán này mà ra.

Mà tiền đặt cọc... thì là tiền quỹ giỗ. Tiền tôi đóng. Tiền chị Hạnh đóng. Tiền mẹ chồng góp.

Mẹ chồng tôi ký tên trên hóa đơn. Nhưng số điện thoại đặt hàng là của Khang.

Tôi ngồi xuống ghế, tay vẫn cầm tờ giấy mỏng.

Tôi không giận. Chưa giận. Chỉ thấy trong người lạnh, như vừa uống một ngụm nước đá.

Ba năm. Tôi đứng trong bếp nhà này, rửa nồi, nhặt rau, thái thịt. Tôi tưởng mình đang góp phần vào một cái gì đó thiêng liêng. Một mâm cỗ cho bố chồng tôi, người tôi chưa từng gặp, người mất trước khi tôi về làm dâu. Tôi cúng ông bằng mồ hôi của tôi.

Còn anh ta, anh ta cúng ông bằng hai triệu bốn trăm nghìn, tiền của tôi, tiền của cả họ, đặt từ quán, rồi ký tên mẹ.

Mà mẹ chồng tôi biết. Mẹ chồng tôi là người ký tên.

Tôi gấp tờ hóa đơn lại. Cất vào túi áo.

Tôi bắt đầu bày cỗ.

Tôi lấy cái mâm lớn nhất trong bếp, mâm gỗ mun, loại mâm chỉ dùng cho ngày giỗ. Tôi lau mâm bằng khăn ướt, rồi khăn khô. Tôi bày từng hộp ra mâm, mở nắp, đặt từng món theo đúng thứ tự cỗ truyền thống. Giò ở giữa, xôi bên trái, canh bên phải. Tôi bày tỉ mỉ như ba năm trước tôi từng bày, nhưng lần này tay tôi không run.

Tôi đặt cái đĩa cá chép chiên lên mâm, nhìn con cá nằm ngửa, mắt trắng dã. Tôi bật cười. Tiếng cười của tôi trong cái bếp im ắng nghe như tiếng ai khác.

Sáu giờ. Ngoài sân có tiếng xe máy. Bác cả đến sớm, bao giờ cũng thế, để chủ trì.

Sáu giờ mười lăm. Chị Hạnh đến, tay xách hai bịch bánh gio, miệng đã oang oang từ ngoài cổng: "Mẹ ơi, con mang bánh sang đây, năm nay con mua loại ngon hơn năm ngoái đấy!"

Sáu giờ rưỡi. Mẹ chồng tôi từ trên nhà xuống. Bà mặc bộ đồ gụ, tóc chải gọn, tay cầm cái hộp sắt đựng quỹ giỗ. Bà nhìn mâm cỗ tôi bày sẵn, không nói gì. Mắt bà lướt qua mười hai cái hộp trắng, rồi lướt đi.

"Con Ngọc dậy sớm thế," bà bảo. "Bày được rồi à?"

"Con bày rồi ạ."

Bà gật đầu, đặt hộp sắt lên bàn, ngồi xuống ghế chủ tọa. Bà không hỏi thêm câu nào.

Bảy giờ. Khang xuống.

Anh ta mặc cái áo sơ mi trắng, tóc vuốt keo, tay cầm điện thoại. Vừa bước xuống cầu thang, anh ta đã nói to: "Năm nay con dậy sớm nấu cỗ, mẹ ạ. Từ bốn giờ sáng."

Rồi anh ta bước vào bếp.

Anh ta thấy mâm cỗ.

Anh ta đứng sững lại ở ngưỡng cửa. Mặt anh ta, tôi nhìn thấy rõ, từ từ mất màu. Cái sắc hồng của người vừa ngủ dậy biến đi đâu mất, chỉ còn cái nền xám xịt như tường nhà bếp.

Mắt anh ta chạy từ mâm cỗ sang tôi, rồi lại về mâm cỗ, rồi dừng lại ở mấy cái hộp nhựa trắng.

Tôi đứng dậy, phủi tay.

"Anh xuống rồi à," tôi nói. Giọng tôi bình thường. Bình thường đến mức tôi cũng thấy lạ.

Khang nuốt nước bọt. Yết hầu anh ta chạy lên chạy xuống hai lần.

Anh ta bước tới, tay run run chạm vào một cái hộp, rồi rụt lại như bị bỏng.

"Em... em bày ra rồi à?"

Giọng anh ta run như gặp ma.