Ngồi cuối lớp

Cô chủ nhiệm vốn nổi tiếng khắp trường là người "công bằng nhất", ai cũng khen cô chấm điểm không thiên vị, vậy mà ngay buổi đầu năm học, cô lại xếp tôi ngồi ở cuối lớp, ngay sát cửa sổ nơi gió lùa.

Cả lớp 11A2 xôn xao khi cô đọc danh sách chỗ ngồi. Riêng tôi thì lặng người.

Tôi là Ngọc. Năm ngoái tôi học lớp 10A2, điểm tổng kết 8,4, hạnh kiểm tốt. Tôi không phải học sinh cá biệt, cũng chẳng phải đứa hay gây rối. Tôi chỉ là người ít nói.

Cô Lệ đứng trên bục, tay cầm tờ giấy photo, đọc tên từng học sinh. Bàn đầu tiên: Khang. Bàn thứ hai: các bạn tổ trưởng. Cứ thế danh sách được lùi dần. Đến lượt tôi, cô dừng lại, ngước mắt nhìn quanh lớp như đang tìm kiếm ai đó.

"Em Ngọc... ngồi bàn cuối, cạnh cửa sổ nhé. Chỗ đó thoáng."

Cửa sổ đó hướng ra hành lang, mùa đông gió lùa rát mặt, mùa hè nắng chiếu thẳng vào lưng. Chẳng ai muốn ngồi ở đó cả. Cả lớp đều biết, và cô cũng biết.

Tôi giơ tay.
"Thưa cô, em cận bốn độ. Ngồi cuối lớp em sẽ không nhìn rõ bảng."

Cô Lệ mỉm cười. Nụ cười của một người vừa được khen là công bằng.

"Em thông cảm, lớp đông quá. Với lại vị trí ngồi cũng phải dựa trên... ảnh hưởng đến không khí thi đua của lớp. Em ngồi đó cho cân bằng."

Cân bằng. Tôi chẳng hiểu cô đang muốn cân bằng điều gì.

Tôi xách cặp xuống bàn cuối. Đi ngang qua bàn Khang, tôi thấy trên bàn nó có một xấp đề photo dày cộp, gáy còn chưa bấm ghim, mùi mực in vẫn còn thơm phức. Đó là đề "Ôn tập học kỳ I nâng cao" — chữ in đậm, phân chia rõ ràng từng chuyên đề. Trong khi đó, hôm qua tôi phải ra quán photocopy trước cổng trường để xin lại đề cũ năm ngoái của chị khóa trên, bản in mờ tịt, có trang còn bị rách mất một nửa.

Tôi ngồi xuống. Chiếc ghế cạnh cửa sổ kêu cọt kẹt. Gió lùa ngay gáy.

...

Đến ngày họp phụ huynh cuối năm, tôi mở sổ liên lạc, đọc to 47 lần cô gọi sai tên tôi và 12 lần trừ điểm oan. Cả hội trường im phăng phắc. Thầy Hùng đứng dậy hỏi: "Cô Lệ, chuyện này là sao?"

Nhưng đó là chuyện của tám tháng sau.

Còn hiện tại, tôi chỉ mới ngồi vào cái ghế ọp ẹp, đôi tay run run mở cuốn sổ tay nhỏ mua ở hiệu sách gần nhà, bìa xanh, giá mười hai nghìn đồng.

...

Ngày thứ nhất, tôi ghi một dòng: "3/9. Cô Lệ xếp Ngọc ngồi bàn cuối, cạnh cửa sổ. Lý do: 'ảnh hưởng không khí thi đua'. Khang ngồi bàn đầu."

Ngày thứ hai, tôi ghi: "4/9. Cô cho Khang đề ôn riêng. Ngọc dùng đề cũ năm ngoái. Cô không nói gì."

Ngày thứ ba, tôi ghi: "5/9. Cô mượn bút đỏ của lớp để khoanh lỗi sai cho học sinh. Cô nói 'bút này viết được là tốt rồi, đừng kén'. Chiều, cô ngồi ký giấy khen cho Khang ở phòng giáo viên. Cô mở ngăn kéo lấy cây bút mực xịn, có nắp vàng."

Tôi không nói với ai. Tôi chỉ ghi lại.

Trong lớp, tôi ngồi im. Cô giảng bài, tôi chép. Cô gọi học sinh khác lên bảng, tôi quan sát. Không ai để ý đến đứa con gái ngồi cuối lớp cạnh cửa sổ gió lùa. Cũng tốt. Tôi ngồi đó mà nhìn thấy hết.

Tôi thấy cô Lệ đi ngang qua bàn Khang, đặt tay lên vai nó, cúi xuống nói nhỏ. Tôi thấy cô gọi Khang lên bảng ba lần trong một tiết, khen "cách trình bày của em rất khoa học". Tôi thấy cô giao cho Khang chức lớp phó học tập dù nó chưa từng làm gì cho lớp. Tôi thấy cô lật sổ đầu bài, ghi tên những học sinh nói chuyện ở giữa lớp, nhưng chẳng bao giờ ngó xuống dãy cuối.

Buổi học thứ tư, cô Lệ gọi điểm miệng.

Cô cầm sổ, mắt lướt qua danh sách. Cả lớp nín thở. Ai cũng sợ bị gọi tên.

"Em... Ngọc."

Tôi đứng dậy.
"Em lên bảng làm bài tập số ba."

Tôi bước lên. Bảng đen ở xa, tôi phải nheo mắt để viết. Viết xong, tôi quay xuống.

Cô Lệ nhìn bài tôi, gật gù.
"Được. Nhưng em trình bày cẩu thả quá. Vì em ngồi cuối lớp nên chữ xấu, cô thông cảm. Về chỗ."

Tôi về chỗ. Một bạn ở bàn trên quay xuống nhìn tôi, mỉm cười. Tôi không cười lại.

Tối đó, tôi mở sổ tay, ghi: "6/9. Cô gọi Ngọc lên bảng. Khen bài đúng nhưng chê chữ xấu, đổ lỗi cho vị trí ngồi. Cô không sửa lỗi sai cho Ngọc. Cô chỉ nhìn rồi cho về."

Tôi gấp sổ lại, đặt dưới gối.

...

Ngày thứ mười một của năm học.

Tiết sinh hoạt chủ nhiệm. Cô Lệ đứng trên bục, tay cầm danh sách lớp, đọc tên từng người để đối soát sổ. Đến lượt tôi.

Cô nhìn xuống tờ giấy. Rồi ngước lên. Mắt cô quét một vòng, dừng lại ở dãy cuối.

"Ngữ nào? À, em ngồi cuối lớp phải không?"

Cả lớp bật cười. Tiếng cười rộ lên từ những bàn đầu, lan dần xuống phía sau. Tôi ngồi im, tay đặt trên cuốn sổ tay bìa xanh.

Cô Lệ cũng cười theo. Nụ cười công bằng.

"Ừ, em Ngọc cuối lớp. Cô quên mất. Tại lớp đông quá."

Tôi cúi xuống, mở sổ, viết thêm một dòng nữa. Ngòi bút bi cũ kêu sột soạt trên mặt giấy.

"15/9. Lần thứ nhất. Cô gọi sai tên. Trước mặt cả lớp."

Tôi đóng sổ lại.

Ngày hôm đó, tôi hiểu ra một điều. Cuốn sổ này sẽ không dừng lại ở một dòng.

Và người sẽ phải đọc nó... chưa chắc đã là tôi.