Quỹ lớp và giấy kiểm tra rẻ
Tôi đứng trước cổng trường Tiểu học Kim Đồng vào một buổi sáng thứ Hai đầy nắng.
Trường học đang vào giờ giải lao, tiếng nô đùa của đám trẻ vang lên hỗn tạp.
Tôi không vào ngay mà đứng ở góc hành lang, quan sát lén lút.
Tôi cần biết rõ hơn về cái "quỹ lớp" mà cô Trang vẫn thường nhắc đến trong các buổi trao đổi trực tuyến.
Tôi bước vào lớp 4A khi chỉ còn vài học sinh ở lại.
Căn phòng nồng mùi phấn viết và mùi giấy mới.
Tôi cố tình chọn thời điểm cô Trang vừa rời khỏi lớp để đi họp giao ban.
Trên bàn giáo viên là một xấp giấy kiểm tra dày cộm.
Tôi tiến lại gần, lật nhẹ một tờ.
Chất giấy thô ráp, mỏng đến mức nhìn xuyên thấu được cả nét chữ bên dưới.
Đó là loại giấy rẻ tiền nhất mà tôi thường thấy ở các sạp đồ cũ gần chợ đầu mối.
Trong khi đó, theo thông báo trên nhóm lớp, mỗi phụ huynh đóng góp 200.000 đồng mỗi tháng cho "phát triển cơ sở vật chất và học cụ".
Với số lượng hơn ba mươi học sinh, mỗi tháng quỹ lớp sẽ thu về hơn sáu triệu đồng.
Số tiền đó hoàn toàn đủ để mua những xấp giấy thơm mịn, in màu sắc nét cho các con.
Nhưng cô Trang lại chọn loại giấy rẻ tiền nhất để cắt giảm chi phí cho chính mình.
Hay đúng hơn là để dành tiền cho một mục đích nào khác.
Tôi lấy điện thoại ra, bật chế độ ghi âm.
Tôi bước ra hành lang, nơi có vài phụ huynh đang đứng chờ trước cửa lớp để chuẩn bị cho buổi họp phụ huynh.
Đó là chị Hạnh, mẹ của Minh.
Chị ta đang đứng bấm điện thoại, vẻ mặt đầy tự hào.
Tôi giả vờ đi ngang qua, hỏi với giọng lịch thiệp của một người mẹ quan tâm:
"Chào chị, chị là phụ huynh lớp 4A phải không?"
Chị Hạnh quay lại, mỉm cười rạng rỡ.
"Đúng rồi, tôi là mẹ của bé Minh. Có chuyện gì không chị?"
Tôi giả vờ nhìn vào sổ tay, rồi hạ thấp giọng:
"Tôi là mẹ của Bin. Tôi nghe nói con Minh học rất tốt, cô Trang khen con Minh nhiều lắm."
Chị Hạnh vẻ mặt sáng lên, giọng cao hơn một tông.
"Ôi, cảm ơn chị. Minh nó thực sự được cô quan tâm lắm. Cô nói con tôi có tố chất đặc biệt nên hay cho con học thêm các dạng đề nâng cao."
Tôi giả vờ gật đầu, cố tình hỏi thêm một câu để khai thác thông tin:
"Cô có hay nhắc đến các hoạt động của lớp không?"
Chị Hạnh hơi khựng lại một chút, nhưng rồi nhanh chóng tiếp tục:
"Có chứ, cô Trang rất kỹ tính. Cô nói lớp mình cần tập trung vào các đề thi chuyên sâu hơn để chuẩn bị cho kỳ thi cuối cấp."
Tôi khẽ nhíu mày, giả vờ như đang suy nghĩ:
"Tôi thấy mấy tờ đề kiểm tra hôm qua con tôi mang về trông... hơi đơn giản."
Chị Hạnh bật cười, vẻ mặt lộ rõ sự đắc ý.
"À, cái đó là đề chung cho cả lớp thôi. Với những bạn có năng khiếu như Minh, cô Trang sẽ cho làm đề riêng, khó hơn nhiều."
Tôi vẫn giữ vẻ mặt bình thản, tay vẫn cầm điện thoại đang ghi âm ở khoảng cách đủ xa.
"Vậy là mỗi bạn sẽ có một lộ trình khác nhau sao?"
"Đúng thế."
Chị Hạnh tiến lại gần hơn một chút, giọng nói trở nên đầy vẻ chia sẻ như thể đang nói với một người đồng minh.
"Cô Trang bảo là để đảm bảo chất lượng. Cô ấy nói với tôi là nếu muốn con tiến xa hơn, mình nên chủ động hơn với cô."
Tôi gật đầu liên tục, ghi nhận từng lời của chị ta vào trong trí nhớ.
Chị Hạnh tiếp tục nói, giọng đầy vẻ hào hứng:
"Nhiều phụ huynh khác cứ thắc mắc tại sao con họ không được ưu tiên, nhưng tôi nói họ là do năng lực của đứa trẻ thôi."
Tôi bước ra xa hơn một chút, đứng cạnh gốc cây bàng ngoài sân trường.
Lòng tôi lạnh ngắt khi nghe rõ những lời chị Hạnh nói với một phụ huynh khác vừa đến gần.
Chị ta không còn giữ vẻ lịch thiệp như lúc đối diện với tôi.
Chị ta nói lớn hơn, giọng đầy vẻ khoe khoang:
"Cái đề này là đề nâng cao đấy, phải có người hướng dẫn mới giải nổi."
Tôi nghe thấy tiếng một người phụ huynh khác hỏi lại:
"Thế giá cả thế nào chị?"
Chị Hạnh cười khà khà, tay cầm lấy chiếc điện thoại:
"Cô Trang bảo tháng này có đề mới, chị có muốn mua không?"
Tôi nắm chặt chiếc điện thoại trong tay.
Tiếng ghi âm vang lên rõ mồn một.
Cái giá của sự ưu tiên.
Cá giá của một đề thi "đặc biệt".
Hóa ra, không chỉ là một vài lời hứa hẹn của cô Trang.
Đó là một hệ thống.
Một hệ thống vận hành bằng tiền và sự bất công.
Tôi nhìn thẳng vào cổng trường, nơi bóng tối của sự thật đang hiện rõ hơn bao giờ hết.
Trò chơi của cô Trang, tôi đã có thêm một quân bài quan trọng.
Cô ta nghĩ mình có thể bán rẻ tương lai của các con bằng những xấp giấy rẻ tiền.
Nhưng cô ta đã nhầm.
Sự thật sẽ không nằm trên giấy.
Nó nằm trong đoạn ghi âm này.
Tôi tự nhủ, sự kiện sắp tới sẽ không chỉ là một lời phàn nàn.
Nó là một bản án.