Lời đề nghị bất ngờ

Hội phụ huynh lớp con tôi vốn nổi tiếng “rộng rãi” đến mức mỗi lần họp mặt đều tổ chức ở nhà hàng sang trọng, vậy mà sáng nay, trưởng ban cũ bất ngờ đề nghị: “Chị làm trưởng ban mới đi, chị có kinh nghiệm kế toán mà.”

Cả bàn tiệc vỗ tay rào rào.

Riêng tôi thì cảm thấy lạnh ở gáy.

Một tuần sau, trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, tôi mở cuốn sổ ghi chép chi tiết từng khoản thu chi. Cả phòng im phăng phắc khi tôi đọc to: “Ngày 15/9, mẹ bé Bảo đóng 2 triệu, cô giáo hứa cho bé Bảo làm lớp trưởng.”

Tôi vẫn nhớ như in khoảnh khắc ấy.

Nhưng phải quay lại từ đầu đã.

…

Nhà hàng Hải Vương nằm trên con phố lớn, mặt tiền dát đèn vàng choang choác. Sáu giờ chiều ngày 22 tháng 9, tôi đứng trước cổng, tay xách túi vải đựng vở của con, ngước nhìn cái bảng hiệu to hơn cả cổng trường tiểu học Lê Văn Tám của bé Na.

Một buổi họp phụ huynh.

Tại một nhà hàng.

Tôi làm kế toán bốn năm rồi, quen với những con số nằm gọn trong ô Excel. Tôi không quen với việc họp hành ở nơi có đèn chùm pha lê và ghế bọc nệm.

“Chị Ngọc! Vào đi chị, bàn số bảy!”

Chị Hạnh đứng vẫy tay từ bên trong. Chị mặc áo đầm đen, đeo dây chuyền vàng, tay cầm ly nước cam nhưng cách cầm lại giống như đang cầm ly rượu. Chị ta là trưởng ban phụ huynh lớp 3A hai năm nay, mẹ của thằng Bảo.

Tôi gật đầu rồi bước vào.

Bàn số bảy kê sát cửa sổ nhìn ra đường. Mười hai phụ huynh đã ngồi kín, chia làm hai dãy. Dãy phía trong là những người mặc đồ hiệu, túi xách đặt trên đùi, cười nói rôm rả. Dãy ngoài, sát lối đi, là những người như tôi, hoặc ở tình cảnh khó khăn hơn.

Chị Loan bán rau ngoài chợ đầu mối ngồi ngay cạnh tôi, hai tay đặt trên đùi, chiếc áo sơ mi bạc màu dù đã cố ủi thẳng nhưng vẫn còn nhiều nếp gấp. Chị ấy nhìn quanh rồi nói nhỏ với tôi:

“Chị ơi, cái nhà hàng này chắc đắt lắm hả chị?”

“Chắc vậy.”

“Em đi họp phụ huynh mà cứ như đi dự đám cưới người ta.”

Tôi không đáp. Tôi đang nhìn cuốn thực đơn đặt trên bàn, một cuốn sổ da dày mở sẵn ở trang giữa. Một đĩa gỏi cuốn tôm thịt ở đây giá 380 nghìn. Bằng cả hai ngày tiền chợ của chị Loan.

Chị Hạnh đứng dậy, gõ nhẹ vào ly hai tiếng.

“Các chị ơi, mình bắt đầu nhé. Mời cả nhà dùng chút nước trước đã.”

Mọi người nâng ly. Tôi nâng ly nhưng không uống.

Chị Hạnh tiếp tục, giọng oang oang như người dẫn chương trình:

“Năm nay lớp mình có ba mươi cháu. Cô Thảo báo là quỹ lớp cần thu đầu năm để lo các khoản: văn phòng phẩm, nước uống cho các cháu, quà cho các ngày lễ. Mức đóng năm ngoái là bốn trăm nghìn một cháu. Năm nay vật giá leo thang, tôi đề xuất tăng lên năm trăm nghìn.”

Một người phụ nữ ngồi dãy trong, tôi đoán là mẹ bé Tí, gật đầu lia lịa:

“Đúng rồi chị Hạnh, năm trăm là hợp lý. Con em học trường tư còn đóng gấp mười lần.”

Chị Loan cúi xuống, giả vờ chỉnh lại quai túi. Tôi thấy vai chị ấy khẽ rụt lại.

Năm trăm nghìn. Nhân ba mươi cháu. Mười lăm triệu.

Tôi nhẩm trong đầu, cái thói quen của kế toán đã ăn vào máu. Năm ngoái bốn trăm nghìn một cháu là mười hai triệu. Tôi nhớ mang máng trong buổi họp tổng kết, chị Hạnh có đọc báo cáo thu chi, nhưng chỉ đọc phần thu. Phần chi thì chị nói “để em về tổng hợp gửi nhóm Zalo sau”, rồi nhóm Zalo im re cho đến hết năm học.

Không ai hỏi lại.

“Chị Ngọc thấy sao?” Chị Hạnh quay sang tôi, mỉm cười. “Chị làm kế toán mà, chị xem mức đó có hợp lý không?”

Cả bàn quay lại nhìn tôi.

Tôi đặt ly nước xuống, chậm rãi đáp:

“Mức thu thì tôi không có ý kiến. Nhưng tôi muốn xem báo cáo chi tiêu năm ngoái trước đã. Mười hai triệu thu vào, chi vào việc gì, còn lại bao nhiêu, chúng ta nên có giấy trắng mực đen.”

Có một khoảng lặng ngắn.

Chị Hạnh vẫn cười, nhưng nụ cười không chạm đến mắt:

“Ôi giời, chị cứ lo xa. Anh em trong lớp tin nhau mà. Mấy khoản lặt vặt ấy em lo hết rồi, chị yên tâm.”

“Tôi không lo,” tôi nói. “Tôi chỉ hỏi thôi.”

Chị Hạnh cười khẩy một tiếng, quay sang bàn bên kia như thể câu chuyện đã kết thúc. Nhưng tôi thấy chị ta liếc tôi rất nhanh, cái liếc của người vừa nghe thấy tiếng động lạ trong nhà.

Chị Loan khẽ kéo vạt áo tôi, thì thầm:

“Chị hỏi thế, người ta ghét mình đấy.”

“Ghét thì ghét. Chị có phải đóng năm trăm không?”

“Em… em xin chị Hạnh cho đóng ba trăm thôi. Em nói nhà em khó khăn, chị ấy bảo: ‘Ai cũng kêu khó khăn thì lớp lấy gì hoạt động. Con chị không có quà thì thôi chứ cả lớp phải có quà chứ.’”

Tôi siết chặt cái quai túi trong tay.

Đúng lúc đó, chị Hạnh gõ ly lần thứ hai, giọng đổi hẳn, ngọt như mía lùi:

“Thưa các chị, trước khi bàn tiếp chuyện quỹ, tôi có một đề nghị. Hai năm qua tôi làm trưởng ban, cũng mệt rồi. Năm nay tôi muốn nhường lại cho người trẻ, người có chuyên môn.”

Chị ta đặt tay lên vai tôi.

“Chị Ngọc đây làm kế toán bốn việc, sổ sách rành rọt. Tôi đề cử chị Ngọc làm trưởng ban phụ huynh mới. Các chị đồng ý không?”

Cả bàn vỗ tay.

“Đồng ý quá đi chứ!”

“Chị Ngọc xứng đáng lắm!”

“Có kế toán thì quỹ mới minh bạch được!”

Tôi ngồi im, nhìn những gương mặt đang cười, những bàn tay đang vỗ. Một phút trước họ còn gật gù tán thành chuyện thu năm trăm nghìn. Giờ họ vỗ tay cho cái người vừa hỏi một câu khó chịu.

Không ai trong số họ muốn làm trưởng ban.

Trưởng ban phụ huynh là cái chức không lương, không quyền, chỉ có một nhiệm vụ: đi thu tiền. Thu tiền của chị Loan, của những người ở dãy ngoài. Thu tiền rồi chi tiêu thế nào thì trưởng ban phải đứng mũi chịu sào.

Chị Hạnh đang đẩy cái sào đó sang tay tôi.

“Chị Ngọc nhận đi,” chị ta nói, giọng ngọt đến mức tôi nghe thấy vị đường trong cổ họng mình. “Có gì em phụ giúp. Em làm hai năm rồi, kinh nghiệm đầy mình.”

Tôi nhìn chị ta. Rồi nhìn chị Loan đang cúi gằm mặt. Rồi nhìn cái thực đơn ba trăm tám mươi nghìn một đĩa gỏi cuốn.

“Được,” tôi nói. “Tôi nhận.”

Cả bàn lại vỗ tay.

“Nhưng,” tôi giơ một ngón tay, “từ hôm nay, mọi khoản thu chi tôi sẽ ghi chép đầy đủ. Ai đóng bao nhiêu, chi vào việc gì, tôi ghi hết. Cuối năm tôi đọc báo kể từng khoản một. Chị Hạnh thấy vậy được không?”

Nụ cười trên mặt chị Hạnh khựng lại nửa giây. Rồi nó bật trở lại, to hơn:

“Ôi, chị cứ làm. Càng rõ ràng càng tốt chứ sao.”

Buổi tiệc tan lúc tám giờ rưỡi.

Tôi đứng ở bãi xe, đợi bé Na bên nhà bà ngoại gọi lại. Chị Hạnh đi ngang qua, dừng lại:

“Chị Ngọc này.”

“Dạ.”

“Cái chuyện sổ sách ấy, chị đừng làm căng quá. Phụ huynh người ta khó chịu. Mình làm cho lớp, cho các con, chứ có ai ăn bớt của ai đâu.”

Tôi nhìn thẳng vào mắt chị ta:

“Tôi không nói ai ăn bớt. Chị nhạy cảm quá.”

Chị Hạnh cười. Lần này cái cười không còn chút ngọt ngào nào.

“Thôi, chị về đi. À, chị nhớ giúp em cái khoản của cô Thảo. Đầu năm nào cũng phải có chút quà cho cô, cô mới thương các con. Chị lo giúp em nhé.”

Chị ta lên xe, đi khuất.

Tôi đứng đó, trong bãi xe nhà hàng Hải Vương, nghe tiếng nhạc từ trong vọng ra. Câu “cô mới thương các con” cứ xoáy trong đầu tôi như một chiếc đĩa xước.

Về đến nhà, tôi rửa mặt, pha một ly trà nóng, rồi mở ngăn kéo bàn làm việc.

Cuốn sổ tay bìa da màu nâu, dày năm mươi trang, tôi mua ở hiệu sách gần công ty hồi đầu tháng, định dùng để ghi chi tiêu gia đình. Tôi lật trang đầu, lấy cây bút bi xanh, viết ngày lên góc trên bên trái:

Ngày 22 tháng 9.

Rồi tôi bắt đầu ghi.

Những gì chị Hạnh nói trong buổi họp. Mức thu năm trăm nghìn. Câu chị ta bảo “anh em tin nhau mà”. Câu chị ta bảo chị Loan “con chị không có quà thì thôi”. Câu chị ta dặn tôi “lo giúp em khoản của cô Thảo”.

Tôi ghi từng câu, từng chữ, chậm rãi. Bút chạy trên giấy nghe rào rào.

Tôi không biết mình ghi để làm gì. Chỉ là cái thói quen của kế toán. Thấy con số không khớp thì phải ghi lại. Thấy lời nói có sự lệch lạc thì phải ghi lại.

Tôi gấp sổ, cất vào ngăn kéo, khóa lại.

Ngoài cửa sổ, phố đã lên đèn. Bé Na ngủ say trong phòng, chiếc cặp sách vẫn treo trên móc, có một quyển vở mới tinh tôi mua cho con hồi chiều.

Tôi không ngờ mình sẽ phải dùng đến cuốn sổ ấy sớm như vậy.