Tờ giấy A4 ngày về làm dâu

Mẹ chồng tôi vốn nổi tiếng thương con trai đến mức mua cho anh chiếc xe SH trị giá 150 triệu đồng, vậy mà ngay ngày tôi mới về làm dâu, bà đã đặt trước mặt tôi một tờ giấy A4, bảo: "Ký đi. Cam kết không sinh con trong 5 năm đầu. Tao cần mày chăm tao, không cần mày đẻ."

Tôi cầm tờ giấy, đọc từng dòng. Bà sốt ruột: "Đọc gì mà lâu thế, ký đại đi." Tôi mỉm cười, đặt bút ký tên, rồi rút bút viết thêm một dòng nhỏ ở dưới cùng: "Nếu mẹ ốm nặng, con dâu là người quyết định duy nhất việc chuyển viện, chọn bác sĩ và phương pháp điều trị." Bà gật đầu, không buồn đọc lại. Ba năm sau, tôi đứng trước cửa phòng cấp cứu, cầm tờ giấy ấy trên tay.

…

Số là tôi về nhà chồng được đúng một tuần thì bữa cơm tối hôm ấy diễn ra khác lạ.

Bàn ăn kê giữa nhà, đèn neon trắng lạnh, quạt trần quay kêu cót két như sắp rụng. Trước mặt Khang là bát cơm đầy, bên trên là mấy miếng thịt kho trứng bóng mỡ. Còn trước mặt tôi là bát cơm nguội, hạt cơm khô đanh lại như đá, với chén nước mắm mặn chát đặt lệch về bên trái.

Tôi nhìn bát cơm. Rồi nhìn bát thịt.

Mẹ ơi, con có thể chan canh được không?

Bà Hạnh đang gắp trứng cho Khang, nghe vậy liền ngước lên. Cặp mắt bà híp lại, cái nhìn ấy tôi đã gặp đủ nhiều để biết nó ẩn chứa điều gì. "Cơm nguội chiều nay tao nấu dư. Bỏ đi phí lắm. Mày ăn đi, thanh niên ăn gì chẳng được. Thịt để dành cho thằng Khang nó đi làm về mệt."

Khang cúi mặt, hai đũa gắp trứng đưa lên miệng. Anh không nói gì. Một miếng. Hai miếng. Ba miếng.

Tôi cắm đũa xuống bát cơm nguội, xới một góc, nhai chậm rãi. Nước mắm mặn đến mức tôi phải uống thêm hai ngụm nước lọc. Cái vị ấy đắng ở cổ họng, nhưng tôi vẫn nuốt xuống, gật đầu: "Vâng, con ăn được."

Bà Hạnh chưa kịp dọn bát thì Dũng từ trên gác đi xuống. Cậu em chồng tôi năm nay hai mươi bảy, làm gì không ai rõ, chỉ biết ăn xong là nằm lướt điện thoại, sống chung nhà với mẹ, mỗi tháng không đóng góp một đồng nào.

Cậu ta ngồi xuống, nhìn bàn ăn rồi cười: "Chị dâu mới về đã ăn cơm nguội rồi à? Chuẩn đấy. Về nhà này phải tiết kiệm. Mẹ tính hết cả rồi."

Tôi không đáp. Tôi chỉ đặt đũa xuống, đẩy bát ra trước mặt.

Đó là lúc bà Hạnh đứng dậy, đi vào buồng rồi quay ra với tờ giấy A4 trên tay.

Bà đặt tờ giấy xuống giữa bàn, ngay chỗ bát cơm nguội tôi vừa đẩy ra. Ngón tay bà gõ hai cái lên mặt giấy. Tờ giấy trắng trơn, chữ in đen, hàng chục dòng, đọc lướt qua thì giống một bản hợp đồng trích từ đâu đó trên mạng.

"Đọc đi." Bà kéo ghế, ngồi xuống đối diện tôi. "Tao nói luôn cho mày đỡ thắc mắc. Nhà này tao lo, cơm này tao nấu, cái gì cũng tao lo hết. Tao năm nay sáu mươi hai rồi, huyết áp, xương khớp, đủ thứ. Tao cần người chăm. Mày lấy thằng Khang thì mày phải ở nhà. Đẻ đái gì thì để sau. Năm năm đầu tao không cho mày sinh con."

Cái quạt trần kêu cót két một tiếng thật lớn.

Tôi ngước lên. "Mẹ nói lại lần nữa đi."

"Mày điếc à?" Bà nhướng cằm. "Không sinh con trong năm năm đầu. Ký vào. Tao cần mày chăm tao, không cần mày đẻ."

Tôi quay sang Khang.

Anh vẫn cúi mặt vào bát. Đũa gắp miếng trứng cuối cùng đưa lên miệng, nhai. Một cái. Hai cái. Ba cái. Rồi anh đặt đũa xuống, lau miệng, nói câu đầu tiên trong suốt bữa ăn:

"Em ạ. Mẹ già rồi em thông cảm. Ký đi cho mẹ vui."

Tôi nhìn chồng mình. Nhìn cái cách anh ta nói xong liền quay mặt đi, mắt hướng lên chiếc tivi đang tắt, như thể bát cơm nguội và tờ giấy A4 kia chẳng liên quan gì đến anh. Nhìn cách mười ngón tay anh xếp lại trên đùi, không dám chạm vào tay vợ, không dám nhìn thẳng vào mắt vợ.

Rồi tôi cười.
Cái cười ấy chỉ có một mình tôi biết, vì cả nhà đang nhìn xuống tờ giấy, không ai nhìn tôi.

Tôi cầm tờ giấy lên. Đọc từ dòng một.

Dòng một: "Người làm dâu tự nguyện cam kết không sinh con trong vòng 05 năm kể từ ngày về nhà chồng."

Dòng hai: "Trong thời gian trên, người làm dâu có trách nhiệm chăm sóc mẹ chồng, lo cơm nước, dọn dẹp nhà cửa, không được đi làm xa nhà."

Dòng ba: "Nếu vi phạm, người làm dâu tự nguyện rời khỏi nhà, không được chia tài sản."

Tôi đọc đến dòng thứ tư thì dừng lại. Ngón tay tôi lướt theo từng chữ, chậm rãi, như đang đọc một văn bản luật.

Bà Hạnh sốt ruột gõ ngón tay lên mặt bàn. "Đọc gì mà lâu thế. Ký đại đi."

"Khoan mẹ." Tôi không ngẩng lên. "Giấy này quan trọng mà. Phải đọc kỹ chứ."

Bà bĩu môi. Dũng ngồi bên cạnh hùa vào: "Chị dâu kỹ tính nhỉ. Giấy mẹ soạn sẵn rồi, ký đi cho nhanh, khuya rồi còn ngủ."

Tôi đọc hết tờ giấy. Mười hai dòng. Không có dòng nào nói về quyền lợi của tôi. Không một chữ nào nhắc đến việc nếu tôi ốm thì ai chăm, nếu tôi muốn đi làm thì có được phép không, hay nếu nhà có chuyện thì ai đứng ra lo. Tất cả đều là nghĩa vụ. Tất cả đều là "phải". Tất cả đều là "không được".

Tôi đặt tờ giấy xuống, ngay ngắn. Rồi tôi với tay lấy cây bút bi trên bàn, cây bút cũ kỹ mà Dũng để lại sau khi ký giấy tờ gì đó buổi sáng. Tôi bấm nắp, nghe tiếng "tạch" một cái.

Rồi tôi ký.
Chữ ký của tôi nhỏ, ngay ngắn, nằm gọn trong ô trống bên dưới.

Bà Hạnh gật đầu. "Đấy. Có thế chứ."

Nhưng tôi chưa đặt bút xuống ngay.

Tôi cúi người, viết thêm một dòng vào cuối tờ giấy. Chữ nhỏ, đều tăm tắp, mực xanh nổi bật trên nền giấy trắng.

Bà Hạnh nghiêng đầu: "Viết gì đấy?"

"Con ghi thêm một điều khoản nhỏ cho rõ ràng, mẹ ạ." Tôi ngẩng lên, giọng bình thản. "Mẹ đọc lại xem."

Bà không đọc. Bà phẩy tay: "Thôi khỏi. Mày ký là được rồi. Giấy này để tao cất."

Nhưng tôi không đưa tờ giấy cho bà ngay. Tôi đọc dòng mình vừa viết lên, rõ ràng, từng chữ một, như đang đọc cho cả nhà nghe:

"Nếu mẹ ốm nặng, con dâu là người quyết định duy nhất việc chuyển viện, chọn bác sĩ và phương pháp điều trị."

Dũng bật cười. "Chị dâu lo xa thế. Mẹ khỏe như vâm, ốm gì mà ốm."

Khang gật gù, mắt vẫn dán vào màn hình tivi đen kịt. "Ừ, ghi cũng chả sao. Mẹ già rồi em thông cảm, ký cho mẹ yên tâm."

Bà Hạnh nhìn tôi một giây. Hai giây. Cái nhìn ấy thoáng qua rồi biến mất. Bà với tay lấy tờ giấy, gấp làm tư, nhét vào túi áo khoác đang treo trên lưng ghế.

"Được rồi. Từ mai mày lo cơm nước. Sáng dậy sớm nấu cháo cho tao, tao ăn cháo không ăn cơm. Trưa tao ăn nhẹ. Tối phải có canh. Thằng Khang ăn mặn, mày nêm nếm cho vừa miệng nó."

Tôi đứng dậy. "Vâng, con nhớ rồi."

Tôi dọn bát. Bát cơm nguội của tôi vẫn còn nửa, hạt cơm khô cứng như sỏi. Tôi đổ vào thùng rác, úp bát xuống chậu, rồi đi vào buồng.

Căn buồng nhỏ xíu, kê đúng một chiếc giường đôi và một cái tủ gỗ cũ. Cửa sổ nhìn ra giếng trời, tối om. Khang đã nằm sẵn trên giường, quay lưng vào tường, điện thoại sáng le lói trong chăn.

Tôi ngồi xuống mép giường. Tôi mở túi xách.

Trong túi có một xấp giấy. Tôi lật qua, lấy ra một tờ A4 đã photo sẵn, công chứng ở phường, đóng dấu đỏ chót. Tờ giấy ấy là bản sao của tờ cam kết kia, nhưng có thêm dòng bổ sung của tôi.

Tôi đã chuẩn bị sẵn từ trước.

Tôi đặt tờ giấy lên đầu giường, vuốt phẳng nếp gấp, rồi cất lại vào túi xách. Khang vẫn quay lưng, không hề hay biết.

Tôi ngồi im một lúc. Tiếng quạt trần ngoài phòng khách vẫn quay cót két. Tiếng Dũng cười nói gì đó với bà Hạnh. Tiếng bà Hạnh dặn dò cậu con trai cưng: "Mai mẹ đi chợ mua thịt, con muốn ăn gì thì nói mẹ."

Không ai nhắc đến tôi.

Tôi với tay tắt đèn. Bóng tối ập xuống căn buồng. Trong bóng tối, tôi nghe rõ tiếng thở đều đều của chồng mình, người đàn ông vừa ký gửi cuộc đời tôi cho mẹ anh ta bằng một câu duy nhất: "Mẹ già rồi em thông cảm."

Tôi nằm xuống, mắt mở, nhìn trần nhà đen kịt.

Tờ giấy kia, bà Hạnh cầm. Nhưng bản công chứng, tôi giữ.

Ba năm sau, tôi sẽ đứng ở cửa phòng cấp cứu, cầm tờ giấy ấy trên tay, và cả nhà này sẽ biết dòng chữ nhỏ mực xanh của tôi đáng giá bao nhiêu.

Nhưng chuyện đó… để sau.

Còn bây giờ, tôi nghe tiếng bà Hạnh ngoài phòng khách, giọng bà vang lên rõ mồn một, như thể nói với cả cái nhà này:

"Tao đọc làm gì cho mệt. Con dâu nó ký rồi thì xong. Giấy tờ tao cất đây, sợ gì."

Bà không đọc lại.