Tờ giấy A4 trên bàn

Mẹ chồng tôi vốn nổi tiếng keo kiệt đến mức vào đám cưới, bà còn đòi chia đôi tiền mừng. Vậy mà hôm tôi đi khám thai về, bà đã ngồi sẵn ở phòng khách, tay cầm tờ giấy A4 được đánh máy sẵn.

Tôi đứng ở cửa, một tay xách túi hồ sơ khám bệnh, tay kia cầm tờ kết quả siêu âm gấp bốn. Bà không chào. Bà chỉ ngẩng lên nhìn tôi một cái rồi đặt tờ giấy xuống bàn, hai ngón tay gõ nhẹ lên mặt giấy như đang gõ cửa nhà ai.

Cái ghế bà ngồi là ghế giữa. Cái ghế mà cả nhà này mặc định là của bố chồng tôi hồi còn sống.

Tôi hiểu rằng chuyện gì cũng có lý do của nó.

"Ngồi đi."

Tôi ngồi xuống. Tôi còn chưa kịp đặt túi xuống.

Đến tuần thứ mười hai của thai kỳ, tôi cầm tờ siêu âm trên tay mà run bần bật. Bác sĩ chỉ vào hai hình tròn nhỏ xíu trên màn hình: "Hai tim thai, chị ạ." Tôi chưa kịp vui mừng thì điện thoại rung lên — mẹ chồng gọi, giọng bà the thé: "Cô ký giấy chưa? Không ký thì đừng về nhà này nữa."

…

Quay lại buổi chiều hôm đó. Tôi mới mang thai tám tuần.

Tám tuần. Tôi còn chưa dám kể cho ai ngoài Khang, vì sợ ba tháng đầu chưa chắc chắn. Tôi còn chưa dám mua một chiếc áo bầu. Tôi vẫn đang uống thuốc bổ theo toa, mỗi tháng hơn bốn triệu đồng, và bà Hạnh đã ba lần nhắc đến con số đó như thể tôi đang ném tiền qua cửa sổ.

"Con đọc đi." Bà hất cằm về phía tờ giấy.

Tôi cầm lấy. Tờ giấy A4 trắng, chữ in rõ ràng, đánh máy cẩn thận, không một lỗi chính tả. Bà tự đánh máy. Bà không bao giờ nhờ vả ai, vì nhờ người khác thì phải cảm ơn, mà cảm ơn thì tốn kém.

Nội dung đại khái: tôi, Ngọc, cam kết sau khi sinh con đầu lòng sẽ không sinh con thứ hai. Cam kết vì "hoàn cảnh kinh tế gia đình", vì "sức khỏe người mẹ", vì "sự ổn định của gia đình nhỏ". Ba cái lý do nghe rất văn vẻ. Nhưng dòng cuối cùng thì chẳng hề văn vẻ chút nào: "Nếu vi phạm, tự nguyện không nhận bất kỳ hỗ trợ nào từ gia đình chồng."

Tôi đọc lần thứ nhất.
Tôi đọc lần thứ hai.
Đến lần thứ ba, đôi bàn tay tôi bắt đầu lạnh buốt. Không phải vì sợ, mà vì tôi vừa nhận ra một sự thật: bà đã chuẩn bị tờ giấy này từ trước. Có thể từ hôm tôi báo tin có thai, hoặc thậm chí là từ lâu hơn nữa.

"Mẹ ơi, con mới tám tuần. Con chưa biết là trai hay gái."

"Tao không hỏi trai gái."

"Con chỉ muốn nói là… còn quá sớm để tính chuyện con thứ hai."

Bà Hạnh rót một chén nước, uống một ngụm rồi đặt xuống đúng vị trí đã lót sẵn một miếng giấy ăn cắt đôi. Bà luôn cắt đôi giấy ăn như thế. Cả nhà này ai cũng biết. Một tờ giấy ăn phải chia làm hai lần dùng.

"Nhà này không có gen sinh đôi." Bà nói, giọng đều đều. "Bên nội bên ngoại tao đều đã dò hết, không có ai sinh đôi cả. Mà sinh đôi thì tốn kém lắm. Sữa một đứa đã gần ba triệu một tháng, hai đứa là sáu triệu. Chưa kể bỉm, chưa kể tiền đi học. Mày tính được không?"

Tôi tính được. Tôi làm kế toán bốn năm rồi, tôi tính nhanh hơn bà nghĩ.

"Mẹ ơi, con chưa nói là con sinh đôi."

"Tao phòng trước. Phòng trước vẫn hơn."

Rồi bà nhìn tôi. Cái nhìn mà tôi đã quá quen thuộc sau hai năm làm dâu. Cái nhìn như đang soi xét một món hàng xem có đáng giá với số tiền bỏ ra hay không.

Hồi đám cưới, bà đòi chia đôi tiền mừng. Bà nói: "Tao nuôi con trai ba mươi năm, tao có công." Bao nhiêu người đến dự, mừng bao nhiêu, bà không cho tôi biết. Tôi chỉ biết hôm sau bà đưa tôi một chiếc phong bì mỏng như tờ giấy ăn bà cắt đôi, rồi bảo: "Phần của mày đấy."

Hôm tôi mua bó rau muống ba mươi nghìn ở chợ đầu mối, bà bắt tôi trả lại mười nghìn tiền thừa. Bà bảo: "Mười nghìn cũng là tiền. Phải để dành."

Hồi Tết, bà cất riêng phần thịt nạc trong tủ có khóa, để dành cho Khang. Tủ khóa thật. Tôi phải xin chìa mỗi khi muốn lấy nước mắm.

Tờ giấy trong tay tôi nhẹ như không, nhưng nó nặng hơn tất cả những gì tôi vừa nhớ lại.

"Ký đi."

"Mẹ ơi…"

"Ký đi. Không ký thì đừng gọi tao là mẹ."

Tôi quay sang nhìn Khang.

Khang ngồi ở chiếc ghế bên cạnh, cách tôi một khoảng. Anh đang cầm điện thoại, màn hình sáng, ngón tay cái lướt liên tục. Không rõ anh đang xem gì. Có thể là tin tức, có thể là trận bóng, hoặc bất cứ thứ gì ngoài cái phòng khách đang đóng băng này.

"Anh Khang."

Anh ngẩng lên. "Dạ?"

"Anh nghe mẹ nói gì không?"

"Dạ… có."

"Anh có ý kiến gì không?"

Anh im lặng.

Cái im lặng của anh không phải là sự trầm tư. Tôi phân biệt được. Tôi sống với anh hai năm, tôi biết đâu là cái im lặng để suy nghĩ, và đâu là cái im lặng của việc "không muốn dính vào". Đây là loại thứ hai.

"Mẹ già rồi." Anh nói, giọng nhỏ hẳn. "Em nhịn chút đi."

Ba chữ "em nhịn chút đi".

Tôi nghe câu này bao nhiêu lần rồi, tôi chẳng buồn đếm nữa. Hồi tôi bị bà mắng trước mặt họ hàng rằng tôi "ăn mặc không biết giữ thể diện cho nhà chồng", anh nói "em nhịn chút đi". Hồi bà tự ý lấy tiền tiết kiệm của hai vợ chồng tôi để cho em Thảo đóng học phí mà không hỏi ý kiến, anh nói "em nhịn chút đi". Hồi bà bắt tôi ngồi dưới mâm, không cho ngồi cùng bàn trong bữa giỗ, anh cũng nói "em nhịn chút đi".

Tôi nhìn anh. Nhìn cái dáng ngồi hơi khom về phía trước, như thể anh đang tự bảo vệ mình khỏi một trận đòn mà anh biết chắc là không nhắm vào mình.

"Anh có biết tờ giấy này nói gì không?"

"Em đọc đi, anh nghe."

"Em đọc rồi. Nó bảo em không được sinh con thứ hai."

"Thì… mình sinh một đứa thôi cũng được mà em."

Tôi cười. Tôi không muốn cười, nhưng miệng vẫn tự bật ra tiếng cười chua chát.

"Anh Khang, em mới tám tuần. Tám tuần thôi. Em còn chưa biết đứa này là trai hay gái, chưa biết nó có thể khỏe mạnh đến ngày sinh hay không. Vậy mà mẹ anh bắt em ký giấy cam kết không sinh đứa thứ hai."

Anh gãi đầu. "Thì… mẹ lo xa thôi mà."

"Lo xa?"

"Ừ, mẹ tính chuyện lâu dài."

Tôi đặt tờ giấy xuống bàn. Tôi đặt rất nhẹ, nhẹ như thể nó là một lưỡi dao sắc lẹm mà tôi không muốn chạm vào.

Bà Hạnh đứng dậy.

Bà đứng dậy chậm rãi, kéo ghế ra, tiếng gỗ cọ xuống sàn phát ra một tiếng rít khô khốc. Bà nhìn tôi từ đầu đến chân. Bà không nhìn Khang. Bà chưa bao giờ nhìn Khang bằng ánh mắt đó.

"Tao cho mày suy nghĩ đến tối mai."

Bà nói xong, cầm chén nước đi vào bếp. Tiếng dép bà lê trên nền gạch đều đặn, không nhanh không chậm, như thể bà vừa dặn tôi đi đổ rác chứ không phải vừa đưa ra một bản tối hậu thư về chuyện sinh con.

Tờ giấy nằm trên bàn.

Tôi ngồi nhìn nó.

Khang vẫn ngồi ở ghế bên cạnh. Anh không đứng dậy, không cầm tờ giấy lên, cũng không xé nó. Anh không nói với tôi lời nào nữa. Anh chỉ đặt điện thoại xuống, rồi lại cầm lên, rồi lại đặt xuống.

Tôi nghe tiếng kim đồng hồ treo tường tích tắc. Từng giây một.

Ngoài cửa sổ, trời bắt đầu sập tối. Đèn đường chưa bật. Cái khoảng thời gian lửng lơ giữa chiều và tối là lúc tôi ghét nhất.

Tôi lấy tờ kết quả siêu âm trong túi xách ra. Tờ giấy gấp bốn vẫn chưa mở. Tôi mới đi khám sáng nay. Bác sĩ nói thai phát triển bình thường, nhưng tôi phải uống thuốc bổ đều đặn, ăn ngủ đủ giấc và đặc biệt là phải tránh căng thẳng.

Tránh căng thẳng.

Tôi nhìn sang Khang. Anh vẫn lướt điện thoại.

Tôi nhìn tờ giấy A4 trên bàn. Nó vẫn nằm đó. Trắng. Phẳng. Không một vết gấp.

Và Khang vẫn im lặng không nói một lời.