Tờ cam kết

Mẹ chồng tôi vốn nổi tiếng tiết kiệm đến mức đi đám cưới người ta cũng gói phần ăn mang về, vậy mà hôm tôi về làm dâu được đúng hai tháng, bà đã trịnh trọng đặt trước mặt tôi một tờ giấy A4 đánh máy sẵn, dòng tiêu đề in đậm: "Cam kết hoãn sinh con 3 năm".

Tôi đọc lướt. Rồi đọc lại.

Bên cạnh tôi, Khang cúi gằm nhìn bát cơm nguội, hai vai co lại như thể chỉ cần thu nhỏ cơ thể là sẽ biến mất khỏi bàn ăn.

"Con ký đi." Bà Hạnh gõ ngón tay lên mặt bàn gỗ, móng tay cắt sát đến tận thịt. "Khang sắp lên phó phòng. Ba năm tới là ba năm vàng của nó. Con mà có bầu bây giờ thì ai lo cho nó?"

Tôi ký ngay.
Không do dự một giây.

Ngòi bút bi của bà — loại hai triệu rưỡi một chiếc, bà mua cả lố mười cái — lướt trên giấy tạo nên những tiếng sột soạt khô khốc.

Ba ngày sau, tôi đưa bà tờ siêu âm thai tám tuần.

Mặt bà tái mét. Tôi chỉ nhẹ nhàng nói: "Con dâu ký giấy với mẹ, nhưng ông trời ký với con trước rồi ạ."

…

Chín giờ tối thứ Sáu, ba ngày trước cái khoảnh khắc đó.

Tôi đang rửa bát thì nghe tiếng dép lê lẹt xẹt phía sau. Bà Hạnh bưng cái chậu nhựa đỏ, bên trong là nước luộc rau muống còn nguội.

"Đổ đi phí lắm." Bà nghiêng chậu, dốc nước vào cái xô. "Lau nhà luôn thể. Nước này có chất, sạch bóng."

Tôi nhìn màu nước xanh ngắt trôi trên sàn gạch men. Đã ba lần trong tuần tôi thấy bà làm vậy.

Bữa cơm hôm ấy có một nồi thịt kho. Ba chỉ. Bà mua ở chợ đầu mối, loại rẻ nhất, chỉ cần ngửi là tôi biết thịt đã bắt đầu chua. Bà kho rất mặn, mặn đến mức mỗi miếng thịt đưa vào miệng là phải húp ba ngụm nước. Khang ăn liền hai bát, không nói gì. Tôi phải ăn cơm chan nước mắm.

"Thịt này tao để tủ đá mấy hôm rồi, nấu chín là hết mùi." Bà vừa nhai vừa nói, giọng đầy tự hào. "Đổ đi thì uổng lắm. Một cân bốn trăm năm mươi nghìn đấy."

Buổi sáng cùng ngày, tôi xin tiền gửi xe máy ở chỗ làm. Mười nghìn một lượt. Bà bảo: "Đi xe buýt đi. Hai chuyến, mười hai nghìn. Tiết kiệm được tám nghìn."

Tôi đi xe buýt. Bốn mươi phút thay vì mười lăm. Đến văn phòng trễ, tôi bị trừ nửa ngày công.

Buổi chiều tôi về sớm, thấy bà đang phơi mấy cái túi nilon rách trên dây thép sau nhà. Rửa sạch, lộn trái, phơi khô, rồi xếp gọn vào một cái hộp bánh quy bằng sắt. Bà cất công lắm. Cái hộp đó đã đầy từ lâu rồi mà bà vẫn nhét thêm.

"Cái túi này dùng lại được cả tháng." Bà nói, không quay đầu lại.

Tôi không đáp.

Tôi vào bếp, lấy tờ cam kết trong cặp ra, vuốt phẳng, đọc lại từng dòng. Điều khoản ba: "Người vợ cam kết không mang thai trong thời hạn ba năm kể từ ngày ký. Nếu vi phạm, tự nguyện chịu mọi chi phí phát sinh và không yêu cầu bất kỳ quyền lợi nào từ phía gia đình chồng."

Tôi mỉm cười. Rút điện thoại, chụp lại bốn bản rồi gửi cho Thảo.

Thảo trả lời trong ba giây: "Cái này vô hiệu em ơi. Em ký lúc đang mang thai thì điều khoản đấy không có giá trị. Mà chị nói thật, mẹ chồng em bị ngáo à?"

Tôi nhắn lại: "Chị giữ giúp em bản gốc nhé. Em photo một bản khác để trong tủ."

Rồi tôi đi ngủ. Không nói với Khang một câu.

Sáng thứ Bảy, tôi đi khám thai. Bác sĩ nói thai được tám tuần hai ngày, tim thai đều, khỏe mạnh. Tôi in tờ siêu âm ra, gấp tư, cất vào túi áo khoác.

Chủ nhật, tôi nấu một bữa cơm tử tế. Cá kho tộ, canh cải, đậu phụ sốt cà. Bà Hạnh ngồi xuống, nhìn mâm cơm, hỏi ngay: "Cá này bao nhiêu một cân?"

"Bảy mươi lăm nghìn ạ."

"Sao không mua loại sáu mươi? Chợ sáng nó bán đầy."

"Con mua loại tươi ạ. Cá ươn kho không ngon."

Bà hầm hừ. Khang vẫn cúi mặt ăn.

Đến giữa bữa, tôi đặt đũa xuống.

"Mẹ ạ."

Bà ngước lên.

Tôi rút từ túi áo khoác ra tờ siêu âm, đặt lên bàn, đẩy về phía bà. Ánh đèn tuýp trên trần chiếu xuống, tờ giấy trắng lóa. Hình ảnh đen trắng của cái thai bé xíu nằm chính giữa, bên cạnh là dòng chữ của máy siêu âm: "CRL 16mm. Tim thai (+)."

Bà Hạnh nhìn tờ giấy.
Rồi nhìn tôi.
Rồi nhìn tờ giấy lần nữa.

Hai giây. Ba giây. Bốn giây. Tôi đếm được nhịp thở của bà ngắn lại.

"Con…" Giọng bà nghẹn trong cổ. "Con có bầu rồi?"

"Dạ. Tám tuần rồi ạ. Con ký giấy với mẹ hôm thứ Sáu tuần trước. Nhưng cái thai này có từ trước đó rồi."

B bả chộp lấy tờ siêu âm, kéo lại gần, nheo mắt đọc. Ngón tay bà run đến mức tờ giấy phần phật như có gió. Môi bà mấp máy, đọc từng chữ, đọc đi đọc lại cái dòng "tuổi thai 8 tuần 2 ngày" như thể cố tìm ra lỗi in sai.

Khang ngồi bên cạnh, mặt xám ngoét như tro. Anh ta há miệng định nói gì đó, nhưng không thành tiếng.

Bà Hạnh đặt tờ giấy xuống. Đặt rất nhẹ, như thể nó là thứ dễ vỡ. Giọng bà thay đổi hẳn — mềm ra, ngọt lịm, cái ngọt của người vừa nuốt phải con sâu.

"Thế… thế thì tờ cam kết kia…"

"Con giữ bản gốc rồi ạ." Tôi cầm đũa lên, gắp một miếng đậu phụ bỏ vào bát. "Con photo một bản để trong tủ. Bản gốc con gửi chỗ bạn con làm công chứng, nhờ nó xem giúp cái điều khoản ba có hợp pháp không."

Mặt bà tái đi thêm một tầng. Bà quay sang Khang.

"Khang! Con nói gì đi chứ!"

Khang ấp úng: "Mẹ… con… con không biết…"

"Anh không biết thật à?" Tôi quay sang nhìn anh ta, giữ giọng mình thật bình thản. "Tối hôm ký giấy, anh ngồi ngay bên cạnh em. Anh không đọc à?"

Anh ta không trả lời. Cổ anh ta đỏ lên, lan từ dưới cổ áo lên đến mang tai.

Bà Hạnh đứng dậy. Cái ghế nhựa bà ngồi kêu lên một tiếng "cạch" trên nền gạch. Bà với tay qua bàn, định chụp lấy tờ siêu âm lần nữa, nhưng tôi đã rút về trước.

"Con đưa mẹ xem thôi ạ. Con giữ."

"Đưa đây! Tao phải xem kỹ!"

"Mẹ xem rồi mà." Tôi gấp tờ giấy, cất vào túi áo. "Mẹ đọc bốn lần rồi ạ."

Bà đứng sững. Cái dáng đứng của người vừa nhận ra mình không còn quyền ra lệnh. Vai bà sụp xuống một chút, nhưng chỉ một chút thôi, rồi bà thẳng lưng lại ngay, ưỡn ngực, hất cằm.

"Thôi được." Bà hít một hơi dài. "Được. Có bầu thì có bầu. Nhưng tờ cam kết kia… mình hủy nó đi. Xé đi. Coi như chưa từng có chuyện gì."

Tôi nhìn bà, chậm rãi.

"Con không hủy được ạ. Con đã ký rồi. Mà con cũng không xé. Con giữ làm kỷ niệm."

"Kỷ niệm cái gì?!" Giọng bà vỡ ra.

"Kỷ niệm ngày mẹ dạy con một bài học ạ." Tôi đứng dậy, thu bát của mình. "Bài học là: giấy trắng mực đen thì ai ký trước người đó thắng. Con cảm ơn mẹ."

Tôi mang bát vào bếp. Sau lưng tôi, không gian im phăng phắc. Không một tiếng đũa, không một tiếng thở.

Tôi rửa bát. Nước lạnh xối lên tay. Tôi nhìn ra cửa sổ, thấy bóng bà Hạnh đứng dậy khỏi bàn, đi về phía buồng trong, đóng cửa lại.

Rồi tôi nghe tiếng bà mở cửa sổ. Cửa sổ buồng bà nhìn ra sân sau, chỗ cái dây phơi túi nilon.

Tôi tắt vòi nước. Đi ra hành lang. Đứng nép vào tường.

Giọng bà vọng ra, the thé, bóp lại như sợi dây thừng căng:

"A lô. Anh đấy à. Nó có bầu rồi. Tám tuần rồi. Ừ… phải xử lý gấp. Không thì hổng hết."

Tôi đứng im.

Trong bếp, cái tủ lạnh cũ kêu "rù rù" rồi tắt phụt.

Tôi rút điện thoại ra. Bật ghi âm.