Cuộc gọi từ dì Tư

Tiếng mưa ngoài hiên quán trà rơi lộp bộp xuống những tán lá xanh thẫm, tạo nên một lớp âm thanh trắng tách biệt tôi với sự ồn ào của phố thị.

Tôi nhấp một ngụm trà nhài, vị thanh nhẹ lan tỏa trong khoang miệng.

Đối diện tôi, dì Tư đặt chiếc túi xách bằng da cũ xuống ghế. Gương mặt dì hằn lên những nếp nhăn của thời gian, đôi mắt lấp lánh sự xót xa khi nhìn tôi.

"Ngọc, có những chuyện nếu không nói ra, nó sẽ gặm nhấm con cả đời."

Dì Tư hắng giọng, tay vân vê chiếc cốc gốm.

"Bà Phượng... bà ấy không đơn giản là một người phụ nữ kiêu ngạo như con thấy trên báo hay trong những cuộc tranh cãi. Bà ấy là sản phẩm của sự thất bại."

Dì Tư thở dài, những lời kể bắt đầu tuôn ra như dòng suối chảy xiết qua những đoạn đá gồ ghề.

"Cái thời của tôi, thi cử là cả một sự nghiệp. Bà Phượng từng là niềm tự hào của cả cái xóm này. Nhưng bà ấy thi trượt đại học đến hai lần liên tiếp."

Dì Tư dừng lại, nhấn mạnh từng chữ.

"Mỗi lần trượt là một lần nhìn thấy sự khinh rẻ của hàng xóm. Họ bảo bà ấy là 'mất lượt', là 'không có học thức'. Để bảo vệ cái sĩ diện cuối cùng của mình, bà ấy chọn cách trốn chạy vào những lớp học trung cấp, rồi tự dựng lên một bức tường thành bằng những lời nói hào nhoáng về sự giáo dục."

Dì kể về những năm tháng bà Phượng phải vật lộn với mặc cảm.

"Bà ấy mặc cảm đến mức biến thái. Vì không thể đạt được sự công nhận từ người ngoài, bà ấy biến nó thành một thứ tôn giáo. Bà ấy ép con trai phải học cao, ép con dâu phải có bằng cấp, chỉ để chứng minh với thế giới rằng: 'Nhìn xem, dòng họ tôi đều là trí thức'. Đó không phải là sự tự hào, đó là sự bù đắp cho một cái tôi bị tổn thương sâu sắc."

Tôi cảm thấy một sự lạnh lẽo chạy dọc sống lưng. Mọi hành động của bà Phượng, từ việc ép tôi nộp bảng điểm đến việc coi thường những người lao động chân tay, tất cả đều là những viên gạch xây nên tòa lâu đài của sự bù đắp cực đoan.

"Bà ấy không ác với con, bà ấy chỉ là quá sợ..."

Dì Tư ngập ngừng, rồi chậm rãi lấy từ trong túi ra một phong bì cũ kỹ, màu giấy đã ngả vàng và mang đậm dấu vết của thời gian.

"Đây là lá thư bà ấy viết cho Khang vào cái năm nó thi đại học. Bà ấy giấu nó đi, nhưng tôi tình cờ thấy nó trong chiếc hộp cũ của bà ấy trước khi bà ấy chuyển đi."

Bàn tay tôi hơi run khi nhận lấy tờ giấy. Cảm giác chạm vào bề mặt giấy ráp, khô khốc khiến tôi rùng mình.

Tôi mở nó ra.

Nét chữ của bà Phượng không còn sự sắc sảo, uy quyền như khi bà đối diện với tôi. Nó nguệch ngoạc, run rẩy, tràn đầy sự khẩn thiết đến đáng sợ.

*"Khang à, mẹ xin con, dù thế nào cũng đừng để bị trượt. Nếu con trượt, mẹ sẽ không còn mặt mũi nào nhìn ai nữa. Đừng để cái danh dự của gia đình mình bị hủy hoại bởi một kỳ thi không thành công. Con phải học cao, phải đứng ở vị trí cao hơn những người đang cười nhạo mẹ..."*

Tôi đọc lại câu cuối cùng nhiều lần. Từng chữ "giữ lấy mặt mũi" cứ lặp đi lặp lại như một lời nguyền.

Cảm giác ghê tởn trào dâng, không phải vì nội dung lá thư, mà vì sự biến dạng của tình mẫu tử dưới cái bóng của lòng tự trọng cực đoan. Bà đã biến sự giáo dục thành một công cụ để trốn chạy sự thật, biến con trai mình thành một quân bài để che đậy thất bại của chính mình.

Tôi nhìn vào những nét chữ loằng ngoằng trên giấy, cảm nhận được sự cô độc đến điên cuồng của bà Phượng trong quá khứ. Một sự thật trần trụi hiện ra: Bà ấy không hẳn là một ác quỷ, bà ấy chỉ là một người phụ nữ đầy sợ hãi, chọn cách tấn công mọi người xung quanh để bảo vệ cái vỏ bọc mỏng manh của mình.

Nhưng sự sợ hãi đó không thể bào chữa cho những gì bà đã làm với tôi.

Dì Tư nhìn vào mắt tôi, giọng nói đều đều nhưng nặng nề.

"Chị ta không xấu." Dì dừng lại một nhịp, đôi mắt đượm buồn. "Chỉ là quá sợ bị coi thường."