Mẹ dọn vào

Mẹ tôi vốn là người phụ nữ tiết kiệm đến mức cái túi nilon cũng phải rửa xà phòng, phơi khô rồi mới dùng lại. Vậy mà sáng ngày 5 tháng 7, bà dọn hẳn vali vào căn hộ 32 mét vuông của tôi và tuyên bố:

"Mẹ vào trông cháu cho con đi làm."

Tôi đứng ở cửa bếp, tay vẫn còn cầm chiếc chảo vừa rửa dở. Bên ngoài, con gái tôi đang ngồi vẽ trên tờ giấy A4 cũ. Chồng tôi, anh Hùng, đang cúi người buộc dây giày cho con.

Tôi không vui. Nhưng tôi cũng không đuổi mẹ về.

Căn hộ của tôi rộng đúng 32 mét vuông. Một phòng ngủ, một bếp nhỏ, một ban công hẹp đủ kê hai chậu rau. Ba người đã chật, giờ thêm mẹ là bốn.

Hai cái vali nhựa. Một túi vải đựng quần áo. Một bọc thuốc cảm cúm và dầu gió.

Vậy là chẳng còn chỗ để chân.

Buổi tối hôm đó, mẹ ngồi trên ghế nhựa, tay bóc vỏ lạc, miệng nói:

"Con gái lấy chồng là con người ta. Mẹ vào đây là lo cho cháu ngoại, chứ mẹ đâu có ăn bám."

Tôi nghe câu đó, gật đầu.

Sai lầm đầu tiên của tôi.

Ba tuần sau, tôi lên phường xin giấy xác nhận tạm trú cho con đi học. Cô cán bộ nhìn tôi, ngạc nhiên:

"Ơ, chủ hộ khẩu giờ là em trai chị mà?"

Tôi đứng chết lặng giữa sân phường.

…

Nhưng hãy quay lại ngày 5 tháng 7 trước đó.

Mẹ tôi dọn vào buổi sáng. Buổi chiều, bà đã sắp xếp xong xuôi. Bà phân loại từng chiếc túi nilon trong bếp theo thứ tự lớn nhỏ. Cái nào còn dùng được thì bà rửa sạch, phơi trên lan can.

"Túi này đựng rác. Túi này đựng đồ khô. Con đừng có vứt bừa."

Tôi ừ.

Tối, bà hỏi:

"Tiền chợ hôm nay?"

Tôi đưa 200 nghìn.

Bà cầm lấy, đếm rồi gấp lại, nhét vào túi áo ngực.

Sáng hôm sau, bà lại hỏi. Tôi lại đưa.

Ngày thứ ba, tôi nói:

"Mẹ ơi, con đưa một tuần một lần được không? Con bận đi làm, tối về muộn…"

Bà nhìn tôi.

"Con đưa từng ngày để mẹ tính toán. Con đưa cả tuần, mẹ tiêu hết lúc nào không biết."

Tôi lại ừ.

Tôi làm kế toán cho một công ty nhỏ ở quận, lương tháng 12 triệu. Chồng tôi làm kỹ thuật, lương 15 triệu. Trừ tiền nhà, tiền điện, tiền học cho con, tiền sinh hoạt phí, mỗi tháng để ra được vài triệu là mừng.

200 nghìn tiền chợ mỗi ngày, cộng lại là 6 triệu một tháng.

Mẹ tôi nấu ăn rất ngon. Bà nấu canh cua, kho cá, luộc rau muống. Bà chăm cháu kỹ, con tôi rất quấn quýt với bà ngoại. Anh Hùng nói:

"Em cứ để mẹ ở, đỡ được bao nhiêu thứ."

Tôi muốn tin điều đó. Nhưng tôi có một thói quen xấu: tôi nhớ dai.

Ngày thứ năm, mẹ tôi nói chuyện với hàng xóm trước cửa thang máy:

"Nhà này con gái lo hết. Mẹ chỉ vào trông cháu thôi."

Tôi đứng sau cửa, nghe rõ mồn một.

Ngày thứ bảy, em trai tôi, Sơn, ghé qua. Cậu ta mặc áo phông in hình con hổ, tay cầm cốc trà sữa. Cậu ta ngồi xuống ghế, đưa mắt nhìn quanh căn hộ 32 mét vuông.

"Nhà chị nhỏ nhỉ. Mà ở cũng được."

Mẹ tôi cười:

"Con chị giỏi mà. Mua được cái nhà này là giỏi lắm rồi."

Tôi rót nước cho em.

Sơn nói:

"Chị ơi, sau này bố mẹ già, chị lo cho mẹ, em lo cho bố. Công bằng."

Tôi cười. Bố tôi mất năm kia rồi. Nhưng tôi không nói gì.

Tối đó, tôi ngồi trên ban công, nhìn xuống đường. Anh Hùng ra ngồi cạnh.

"Em sao thế?"

"Không sao."

"Sao mặt như sắp đi đánh nhau?"

Tôi cười. Anh Hùng hiểu tôi.

"Em cứ để ý mẹ xem. Anh thấy mẹ đi đâu đó mấy buổi sáng."

Tôi nghe, nhưng không quá để tâm. Bà đi chợ sớm, đi tập thể dục, hoặc đi thăm hội phụ nữ.

Tôi bận.

Ngày 26 tháng 7, ba tuần sau ngày mẹ dọn vào, con gái tôi đến tuổi làm giấy xác nhận tạm trú để nộp hồ sơ vào lớp 1. Trường yêu cầu giấy xác nhận của phường.

Tôi xin nghỉ nửa buổi sáng.

Tôi đến phường lúc 8 giờ 15.

Cô Lan ngồi ở cửa số 3, tóc cắt ngắn, đeo kính gọng bạc. Tôi đưa sổ hộ khẩu.

Cô mở ra.

Cô nhìn.

Cô nhìn lại.

Rồi cô ngẩng lên.

"Ơ, chủ hộ khẩu giờ là em trai chị mà?"

Tôi đứng chết lặng giữa sân phường.

Tôi nói:

"Cô ơi, cô nói lại được không?"

Cô Lan lật trang giấy trong sổ hộ khẩu. Tên tôi, Ngọc, chủ hộ. Gạch chéo.

Dưới đó, một dòng chữ mới.

Sơn. Em trai tôi.

Tôi cầm lại cuốn sổ. Trang giấy mỏng, mực xanh, có dấu đỏ của phường.

Tôi hỏi:

"Ai làm cái này?"

Cô Lan nói:

"Chị không biết à? Đăng ký thường trú mới. Có chữ ký ủy quyền của chị."

Tôi nói:

"Tôi không ký cái gì hết."

Cô Lan nhìn tôi. Cô ấy không nói gì thêm, chỉ lặng lẽ quan sát.

Tôi bước ra ngoài.

Sân phường nắng gắt. Một chiếc xe tải chở gạch đậu trước cổng, bụi bay mù mịt.

Tôi đứng đó.

Điện thoại trong túi áo rung lên. Mẹ tôi gọi.

Tôi nhìn màn hình. Tên mẹ nhấp nháy.

Tôi không bắt máy.

Tôi nhìn lại cuốn sổ hộ khẩu trong tay mình.

Tên tôi bị gạch.

Tên em trai tôi được viết lên.

Bằng mực xanh.

Bằng chữ ký của một người đàn bà không biết cầm bút bi đúng cách.

Hoặc… của một người đàn ông không biết cầm bút bi đúng cách.

Tôi đứng giữa sân phường, nắng cháy da mặt, và hiểu ra một điều.

Ba tuần qua, mẹ tôi không chỉ dọn vào ở.

Ba tuần qua, mẹ tôi đã dọn đường.

Điện thoại rung lần thứ hai.

Tôi vẫn không bắt máy.

Tôi nhìn cuốn sổ.

Và tôi biết…

Cuốn sổ này còn nhiều trang nữa chưa lật.

Nhưng người lật nó không phải mẹ tôi.

Mà là một người đã tập viết lại chữ ký của tôi từ ba tháng trước.