Bữa cơm họp mặt

Mùi mỡ hành và thịt kho tàu thơm nồng đặc quánh trong không gian của căn nhà cấp bốn. Tiếng nói cười của họ hàng vang lên không ngớt, tạo thành một khối âm thanh hỗn tạp, lấn át cả tiếng bát đĩa va vào nhau lạch cạch.

Bàn tiệc đầy ắp thức ăn. Thịt kho tàu, giò lụa, và đĩa xôi gấc màu vàng rực rỡ đặt ngay ngắn ở trung tâm. Mẹ tôi, bà Hạnh, ngồi ở vị trí chủ tọa với gương mặt rạng rỡ niềm tự hào. Bà liên tục rót trà cho mọi người, đôi mắt lấp lánh mỗi khi có ai đó dành lời khen cho tôi.

"Con bé nhà tôi giỏi lắm, học hành đến đâu là thành công đến đó."
Mẹ vừa nói vừa nắm lấy tay tôi, một cái nắm đầy vẻ tự hào nhưng cũng đậm vẻ sở hữu.
"Nó vừa nhận được giấy báo trúng tuyển đại học với điểm số rất cao. Tôi chẳng biết sau này nó đi đâu, làm gì, nhưng tôi chỉ mong nó giữ được cái đầu tỉnh táo."

Tôi chỉ mỉm cười nhẹ, gật đầu đáp lại những lời tán thưởng của cô chú. Nhưng mỗi khi nhìn sang phía em Sơn, tôi thấy rõ sự khác biệt. Thằng Sơn ngồi đối diện, mồm đầy thịt, mặt mũi đỏ hồng vì vui sướng. Nó chẳng cần cố gắng nhiều, chỉ cần ngồi đó hưởng thụ sự chăm sóc đặc biệt của mẹ. Mỗi khi tôi định gắp một miếng thịt, mẹ sẽ nhanh tay lấy đi rồi đặt vào bát của nó.
"Ăn đi con, thịt ngon nhất này."
Câu nói của mẹ nhẹ nhàng nhưng chứa đựng sự ưu tiên tuyệt đối.

"Con Ngọc học giỏi thế này, sau này đi làm chắc là kiếm được khối tiền."
Một người cô họ lên tiếng, rồi quay sang nhìn tôi với vẻ ái ngại.
"Nhưng mà con gái học cao quá, sau này lấy chồng khó lắm. Cứ lo học rồi sau này làm việc cho công ty lớn là ổn nhất rồi."

Mẹ tôi lập tức xen vào, giọng cao hơn một tông:
"Đúng đấy cô, con bé học giỏi nhưng con gái thì vẫn phải giữ gìn. Sau này nó đi làm, tôi chỉ mong nó đừng vì cái danh của cái bằng mà bỏ quên gia đình."
Tôi nhìn mẹ, lòng trĩu nặng. Mẹ đang biến sự nghiệp của tôi thành một công cụ để thể hiện quyền lực của bà trong dòng họ.

"Thế còn thằng Sơn?"
Một người bác hỏi, ánh mắt dừng lại ở cậu em trai đang bận rộn với bát cơm.
"Thằng bé cũng vừa đỗ vào trường điểm cấp hai với điểm số rất cao. Nó là niềm tự hào của cả nhà."

Mẹ tôi cười rộ lên, vẻ mặt đầy thỏa mãn:
"Thằng Sơn nó còn nhỏ, nó cần được đầu tư nhiều hơn. Nó là tương lai của cái nhà này."
Tôi nhìn vào bát cơm của mình, chỉ có vài miếng rau luộc đơn sơ. Trong khi đó, đĩa thịt lớn nhất luôn nằm trên bát của Sơn. Sự thiên vị không phải là ẩn ý, nó là sự công khai đến mức trần trụi.

"Chị Ngọc, chị làm gì mà đứng im thế? Ra ngoài kia lấy ít rau cho mọi người."
Mẹ đột ngột quay sang, giọng bà không còn ấm áp như trước. Ánh mắt bà lướt qua tôi, đầy vẻ thúc giục.
Tôi hơi khựng lại.
"Con đang nghe bác Thắng nói chuyện."
"Đừng có giữ kẽ. Mọi người đang ăn, con ra làm chút việc cho vui vẻ."

Tôi đặt đũa xuống, đứng dậy. Mọi người nhìn tôi. Tôi bước ra sau bếp, lấy rổ rau muống đã rửa sạch. Tiếng dao băm trên thớt lách cách hòa vào tiếng cười nói của đám đông ngoài kia. Tôi đứng đó, giữa những lọn rau xanh mướt, cảm nhận rõ cái lạnh lẽo của sự thật đang âm ỉ trong lòng. Mẹ coi tôi như một người giúp việc, một người thừa, trong khi Sơn là viên ngọc quý mà bà sẵn sàng dâng hiến mọi nguồn lực.

Bên ngoài, bác Thắng – người có tiếng nói nhất trong họ – đặt chén trà xuống.
"Tôi nghe nói con Ngọc có giấy báo trúng tuyển, thành tích rất ấn tượng. Vậy sau này con định học ngành gì?"

Mẹ tôi đứng dậy, cầm lấy cái micro nhỏ để nói cho rõ hơn giữa đám đông:
"Con bé định học quản trị kinh doanh. Nó học rất giỏi, rất có tố chất lãnh đạo. Tôi chỉ mong nó giữ vững được cái gốc của mình."
Một vài người tán thưởng.
Tôi đứng ở phía sau, tay vẫn cầm bó rau, nghe những lời của mẹ như những nhát dao cứa vào da thịt. Mẹ đang bán rẻ giá trị của tôi để mua lấy sự ngưỡng mộ của những người hàng xóm.

"Mà nghe nói con cũng được nhận học bổng từ quỹ khuyến học của địa phương đúng không?"
Bác Thắng hỏi tiếp, giọng đầy sự tò mò.
Mẹ tôi hơi khựng lại một chút, rồi lập tức nở nụ cười rạng rỡ:
"Đúng rồi, con bé là con nhà nghèo mà học giỏi. Cả huyện ai cũng biết đến nó."

Tôi nghe đến chữ "con nhà nghèo" và sự thừa nhận của mẹ về cái học bổng đó, tim tôi đập mạnh một nhịp. Sự thật nằm trong túi áo tôi, bản sao của tờ giấy khai sinh gốc mà bà ngoại đã đưa cho tôi trước khi bữa tiệc bắt đầu. Tôi cảm thấy một luồng điện chạy dọc sống lưng. Sự thật về cái "hộ nghèo" mà mẹ tự hào khoe với cả làng. Sự thật về cái danh phận "con nuôi" mà mẹ đã âm thầm ký kết trên sổ hộ khẩu vào năm tôi học lớp năm.

Mọi người đang cười nói, họ không biết rằng bên dưới vẻ ngoài hào nhoáng của bữa tiệc là một sự dối trá khổng lồ. Tôi nhìn thấy vẻ mặt của mẹ khi nhắc đến cái học bổng của Sơn. Bà luôn dùng cái sự "đặc biệt" của tôi để làm lá chắn cho sự ưu tiên của Sơn. Mẹ nghĩ tôi sẽ không bao giờ biết. Mẹ nghĩ tôi sẽ luôn ngoan ngoãn chấp nhận vị trí "con nuôi" trên giấy tờ để em trai có được sự ưu tiên.

Tôi đặt bó rau xuống.
Tôi bước ra giữa phòng khách.
Mọi người im lặng nhìn tôi. Tiếng ồn ào của đám đông bỗng chốc dịu xuống, chỉ còn tiếng gió thổi qua kẽ cửa. Mẹ nhìn tôi, đôi mắt bà hiện lên vẻ ngạc nhiên.
"Con có chuyện gì, con Ngọc?"

Tôi không trả lời ngay. Tôi lấy từ trong túi áo ra một tập giấy. Nó hơi cũ, mép giấy đã bị sờn, nhưng những dòng chữ bên trong là sự thật không thể lay chuyển. Đó là bản sao của sổ hộ khẩu và tờ khai sinh gốc. Tôi bước đến giữa bàn, nơi có những ly rượu và bát thức ăn còn đầy. Tôi đặt tập giấy lên bàn, ngay trước mặt mẹ và bác Thắng.

Mọi người nhìn vào tập giấy. Mẹ tôi biến sắc, đôi môi bà mấp máy nhưng không nói nên lời. Tôi hít một hơi thật sâu, cảm nhận sự căng thẳng bao trùm lên căn phòng. Tôi mở trang có tên mình. Dòng chữ "con nuôi" hiện lên rõ mồn một dưới ánh đèn điện của nhà dân.

Tôi chỉ tay vào dòng chữ đó, giọng tôi lạnh lùng và sắc lẻm:
"Cả họ đọc to lên xem."