Cú điện thoại từ ngân hàng

Mẹ tôi vay ngân hàng hai mươi năm để mua căn nhà này, vậy mà tháng trước bà gọi điện hủy hợp đồng trả góp tự động — mục đích là để lấy tiền cho chú ruột trả nợ cờ bạc.

Tôi biết chuyện vì anh Bình, nhân viên ngân hàng, gọi xác nhận.

Chiều thứ Năm, ba giờ mười bảy phút. Tôi đang ngồi trong phòng họp thì điện thoại rung lên. Một số lạ. Tôi định bấm từ chối, nhưng ngón tay lại vô thức vuốt sang phải.

"Em chào chị Ngọc. Em là Bình bên ngân hàng Việt Tín, phụ trách hồ sơ khoản vay của bác Hạnh ạ."

"Vâng, anh nói đi."

"Em gọi để xác nhận lần cuối trước khi hệ thống chốt. Bác Hạnh nhà mình đã gửi yêu cầu hủy trích nợ tự động từ tài khoản lương, chuyển sang hình thức đóng tiền mặt tại quầy. Chị là người đồng ký trong hồ sơ, nên bên em phải thông báo."

Tôi đứng dậy khỏi ghế, bước ra hành lang.

"Anh nói lại giúp em. Hủy gì cơ?"

"Dạ, hủy trích nợ tự động ạ. Từ kỳ này bác sẽ phải ra quầy đóng trực tiếp. Nhưng mà chị Ngọc này…"

Anh Bình ngập ngừng. Tiếng giấy lật sột soạt vang lên ở đầu dây bên kia.

"Em nói thẳng nhé. Số tiền bác Hạnh rút ra tuần trước là ba trăm hai mươi triệu. Em không tiện hỏi, nhưng với khoản vay còn mười bảy năm, số đó là tiền trả trước hạn. Bác rút hết sạch. Chị có biết không?"

Tôi tựa lưng vào tường hành lang. Trần nhà công ty trắng toát, những chiếc đèn tuýp kêu vo vo đều đều.

"Em cảm ơn anh. Để em hỏi mẹ em."

Tôi cúp máy. Đứng im một lúc, tôi hít một hơi sâu rồi bấm số của mẹ.

"Con hả? Con ăn cơm chưa?"

"Mẹ. Mẹ rút ba trăm hai mươi triệu ra làm gì?"

Đầu dây bên kia im lặng ba giây. Tôi nghe rõ tiếng mẹ đặt con dao xuống thớt.

"À… mẹ cho chú Toàn mượn. Chú đang kẹt."

"Kẹt gì?"

"Chú nợ người ta. Người ta dí quá. Chú mày là em ruột mẹ, mẹ không giúp thì ai giúp."

Tôi nhắm mắt lại, cảm giác nghẹn đắng ở cổ họng.

"Mẹ. Đó là tiền trả nhà. Mẹ vay tận hai mươi năm."

"Mẹ biết. Mẹ trả góp lại từ đầu. Chậm vài tháng thôi mà."

"Mẹ lấy gì trả? Lương hưu mẹ chỉ có bảy triệu hai."

"Thì mẹ xoay. Con đừng lo."

Tôi không nói thêm gì nữa, lặng lẽ cúp máy.

…

Tôi đứng giữa hành lang thêm vài phút, đầu óc quay cuồng. Rồi tôi nhớ ra một chuyện.

Chiều Chủ nhật tuần trước, chú Toàn chở mẹ tôi đi đám cưới bên quận Bảy. Xe chú có gắn camera hành trình. Tôi nhớ vì hôm đó mình ngồi ghế sau, thấy cái màn hình nhỏ nhấp nháy, khi tôi hỏi thì chú bảo: "Camera chống trộm, ba cái đồ rẻ tiền ấy mà".

Tôi không tin.

…

Tối đó tôi về nhà mẹ.

Ngôi nhà cũ ba tầng, lớp sơn xanh đã bạc màu từ hồi tôi học cấp hai. Mẹ tôi đang nấu canh chua. Cá lóc đồng, bạc hà, giá đỗ. Mùi me chín chua nồng nàn tỏa ra từ gian bếp nhỏ.

"Con ăn cơm luôn không?"

"Mẹ ngồi xuống đây con nói chuyện."

Mẹ tôi lau tay vào tạp dề rồi ngồi xuống. Bàn tay mẹ nổi rõ những đường gân xanh, móng tay cắt ngắn, đầu ngón tay chai sần sau hai mươi năm bán tạp hóa ở chợ đầu mối.

"Con nói đi."

"Mẹ cho chú Toàn mượn ba trăm hai mươi triệu. Không có giấy tờ gì đúng không?"

"Ờ. Chú mày là em ruột mẹ, viết giấy làm gì cho mất lòng."

"Mẹ biết chú mượn để trả nợ gì không?"

Mẹ tôi im lặng.

"Chú nói kẹt làm ăn."

"Cờ bạc, mẹ ạ. Chú nợ cờ bạc."

Gương mặt mẹ không hề biến sắc. Bà chỉ cúp đầu xuống, nhìn chăm chú vào đôi bàn tay mình.

"Mẹ biết."

"Biết sao mẹ vẫn đưa?"

"Chú mày hứa lần này là lần cuối. Chú mày nói chú mày thề có ông nội trên bàn thờ."

Tôi bật cười, tiếng cười nghe lạc lõng giữa không gian tĩnh mịch của căn bếp.

"Ông nội mất mười ba năm rồi mẹ."

"Thì chú thề với ông. Con đừng nói cái giọng đó."

"Con phải nói cái giọng gì hả mẹ? Mẹ bỏ căn nhà này để cho chú đi đánh bạc. Mẹ có nghĩ tới con không?"

Mẹ tôi ngẩng lên, đôi mắt đỏ hoe.

"Mẹ nuôi con tới chừng này. Mẹ chưa từng xin con một câu. Con đừng dạy mẹ."

"Con không dạy mẹ. Con hỏi."

"Thì mẹ trả lời rồi. Mẹ giúp em mẹ. Con không hiểu được đâu."

Tôi đứng dậy, bước ra phía cửa.

"Ngọc."

Tôi dừng lại, không quay đầu.

"Con đừng nói gì với chú. Nghe chưa. Chuyện người lớn."

Tôi mở cửa bước ra ngoài.

…

Đêm đó tôi nằm không ngủ được.

Trần nhà phòng trọ có một vết ố hình con chó. Tôi nhìn nó suốt ba tiếng đồng hồ.

Tôi nhớ lại.

Chú Toàn đến nhà tôi ăn cơm hồi Tết. Về, chú tiện tay bỏ túi gói bột ngọt. Nói: "Để em nêm canh". Mẹ tôi cười, bảo: "Ừ, chú mày khéo lắm".

Chú mua xe SH trả góp. Tháng nào cũng xin mẹ tôi tiền đổ xăng. Nói: "Xe em hao xăng lắm, chị cho em năm xị". Mẹ tôi đưa một triệu. Chú không thối lại.

Chú dạy con chú gọi mẹ tôi là "bà dì dại". Tôi nghe được cảnh đó khi chú chở thằng bé đi học. Nhưng trước mặt mẹ tôi, chú lại ngọt xớt: "Chị là nhất trên đời, em thương chị nhất".

Mẹ tôi tin. Mẹ tôi tin suốt bốn mươi năm.

Tôi ngồi bật dậy, mở laptop.

Tôi gõ vào ô tìm kiếm: "cách trích xuất dữ liệu camera hành trình ô tô".

Ba giờ sáng, tôi tìm ra cách làm. Thẻ nhớ, định dạng ổ, phần mềm đọc file. Tôi lưu lại hết vào một thư mục đặt tên "TT".

Tôi nhớ cái xe của chú. Chiếc xe Hyundai màu bạc, chú thường đậu trước cổng nhà bà nội mỗi sáng Chủ nhật để đi ăn sáng với mấy người bạn cờ bạc.

Chủ nhật tới là mười ngày nữa.

Mười ngày.

Tôi tắt máy tính, nằm xuống.

Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi mở điện thoại, vào danh bạ và lưu thêm một số mới: Số của anh Bình, nhân viên ngân hàng.

Phòng khi cần.

…

Sáng Chủ nhật.

Tôi thức dậy lúc năm giờ. Đạp xe ra nhà bà nội. Chiếc xe Hyundai màu bạc đậu ở đó đúng như tôi dự đoán.

Trong nhà, tiếng chú Toàn nói oang oang với ai đó qua điện thoại, xen lẫn tiếng cười giòn giã.

"Ừ ừ, để tao lo. Bà chị tao dễ lắm."

Tôi đứng ngoài cổng, một tay giữ xe đạp, một tay đút túi quần.

Chú Toàn bước ra. Thấy tôi, mặt chú tươi rói.

"Ơ con Ngọc. Vô ăn sáng với chú không?"

"Con chào chú. Con đi ngang thôi."

"Ừ ừ, đi đứng cẩn thận nghen con."

Chú mở cửa xe, ngồi vào rồi nổ máy. Tôi đứng nhìn cho đến khi chiếc xe khuất hẳn khỏi ngõ.

Sau đó, tôi quay xe đạp, đi thẳng ra quán cà phê đầu hẻm. Tôi ngồi đó hai tiếng, uống một ly cà phê đá hai mươi lăm nghìn. Chờ.

Mười một giờ, xe chú về. Chú đậu xe trước sân rồi vào nhà.

Tôi đạp xe tới, dựng xe cạnh xe chú.

Cửa xe không khóa. Chú Toàn chưa bao giờ khóa cửa xe vì lý do "xe cũ, ai mà lấy".

Tôi mở cửa ghế phụ, cúi người vào trong. Chiếc camera hành trình gắn ngay dưới gương chiếu hậu, dây điện luồn mép trần.

Ngón tay tôi tìm thấy khe thẻ nhớ. Bấm vào, thẻ bật ra.

Tôi bỏ thẻ nhớ vào túi áo khoác rồi đóng cửa xe lại, đạp xe đi.

Về tới phòng trọ, tôi lấy thẻ nhớ ra đặt lên bàn.

Một miếng nhựa đen nhỏ xíu, nặng không đầy mười gram.

Trong đó có gì, tôi chưa biết.

Nhưng tôi biết một điều chắc chắn.

Mẹ tôi đã tin chú Toàn suốt bốn mươi năm.

Bốn mươi năm đó… sắp kết thúc.