Mẹ tôi vào phòng gym
Mẹ tôi vốn là người chẳng bao giờ đặt chân đến công ty tôi, vậy mà sáng thứ Hai bà diện bộ đồ thể thao mới tinh, xách túi đi thẳng vào phòng gym nội bộ và nói với bảo vệ: "Con gái tôi làm ở đây, tôi vào tập nhờ chút."
Tôi biết chuyện đó lúc chín giờ bốn mươi.
Lúc đó tôi đang kẹt trong cuộc họp marketing, tai nghe ông trưởng phòng thao thao về chỉ tiêu quý bốn, thì điện thoại rung trong túi. Số lạ. Tôi tắt. Nó lại rung. Tôi tắt tiếp. Đến lần thứ ba, tôi mới xin phép ra ngoài.
Đầu dây bên kia là giọng một anh bảo vệ, khàn và đều như đọc biên bản có sẵn: "Cô Ngọc phải không ạ? Mẹ cô đang ở phòng bảo vệ. Bà tự vào khu vực nội bộ, không đăng ký. Mời cô xuống."
Tôi chạy xuống, vừa chạy vừa nghĩ. Bà Hoa sáu mươi hai tuổi, nghỉ hưu bốn năm, ngày nào cũng đi bộ bốn vòng quanh hồ. Bà mê thể thao đến mức từng vác cả cây gậy tập của mấy bà bạn về nhà. Cái phòng gym công ty tôi có máy chạy bộ đời mới, có bể bơi bốn làn, và cả một chiếc ghế massage dài mà cả phòng marketing mới dám ngó chứ chưa ai dám ngồi quá mười lăm phút.
"Con gái tôi làm ở đây mà," bà đang nói với anh bảo vệ, giọng bình thản. "Tôi vào tập nhờ chút, có tốn của ai đâu."
Anh bảo vệ chỉ vào tấm biển nhỏ dán ở cổng. Nội quy số bốn: khách và người thân phải có nhân viên bảo lãnh, đăng ký trước một ngày.
"Tôi không kể, tôi không biết," bà nói. "Thế giờ làm sao?"
"Phải lập biên bản ạ."
"Nhưng tôi có tập gì đâu, tôi mới đứng ngó cái máy chạy bộ."
"Biên bản ghi nhận sự việc thôi ạ."
Bà quay sang tôi, mắt tròn xoe, kiểu nhìn của người vừa bị phạt vì lỗi mà mình không hề biết là có tội. Tôi thở ra, cầm tờ biên bản đọc. Chữ anh bảo vệ ngay ngắn, ghi rõ giờ vào chín giờ hai mươi lăm, giờ phát hiện chín giờ ba mươi lăm, người vi phạm là "bà Hoa, thân nhân nhân viên Ngọc, phòng marketing".
Tôi ký tên vào mục người bảo lãnh.
...
Chưa đầy một tiếng sau, tôi bị gọi lên phòng hành chính.
Phương Vi ném biên bản phạt hai triệu đồng vào mặt tôi và nói: "Cô ký đi, không thì nghỉ việc."
Nhưng khi tôi cúi xuống nhặt tờ giấy, tôi thấy kẹp bên trong là bản kiểm điểm của chính cô ta — và tôi biết mình phải làm gì.
...
Số 1.
Tôi nhặt tờ giấy lên.
Phòng hành chính của Phương Vi nằm ở cuối hành lang tầng ba, cửa kính, rèm lá sắt kéo kín hai phần ba. Cô ta ngồi sau bàn, hai tay đan vào nhau đặt trên một tập hồ sơ dày cộp. Tóc uốn lọn, áo sơ mi trắng cài đến tận cúc cổ. Trên tường sau lưng cô ta là tấm bảng nỉ ghim đầy thông báo. Thông báo tiết kiệm điện. Thông báo tiết kiệm giấy. Thông báo nhắc nhở nhân viên không dùng cốc giấy của công ty cho việc cá nhân.
Tôi biết cái bảng đó quá rõ.
Ba năm làm marketing, tôi là người phải đi dán mấy tờ đó. Cô ta đưa tôi mỗi lần một xấp, dặn: "Dán lên mọi công tắc điện. Mọi cái. Để ai bật điện cũng phải nhìn thấy." Có lần tôi dán thiếu một công tắc ở kho lưu trữ, cô ta gọi tôi lên nhắc nhở mười lăm phút.
Vậy mà cái ghế massage trong phòng gym, chiếc ghế da đen nằm ngay cạnh cửa sổ, lại chạy suốt ngày. Tôi đi ngang lúc nào cũng thấy đèn đỏ trên mặt máy. Hỏi chị lao công thì chị cười: "Máy của cô Vi mà, cô ấy bật từ sáng đến tối, có hôm quên tắt để qua đêm."
Tôi đứng trước bàn cô ta.
"Ngồi đi."
Tôi ngồi. Cô ta đẩy tập hồ sơ sang một bên, rút ra tờ biên bản tôi vừa ký dưới cổng, đặt ngay ngắn giữa bàn.
"Cô biết đây là lỗi gì không?"
"Dạ, mẹ tôi vào không đăng ký."
"Không đăng ký, không bảo lãnh, tự ý vào khu vực nội bộ có bể bơi và phòng gym. Nếu bà ấy trượt chân ở bể bơi thì ai chịu? Công ty chịu. Cô chịu. Tôi chịu."
Cô ta nhấn mạnh chữ "tôi" ở cuối cùng, chậm hơn hai chữ trước.
"Tôi đã ký biên bản rồi ạ."
"Ký biên bản chưa đủ. Phải có hình thức kỷ luật. Hai triệu."
Tôi nhìn con số trên tờ giấy. Hai triệu. Bằng đúng một tháng tiền gửi xe và tiền ăn trưa của tôi. Bằng ba buổi học thêm của con tôi. Bằng cái máy chạy bộ bà tôi mua trả góp sáu tháng.
"Và cô viết cho tôi bản kiểm điểm. Nêu rõ trách nhiệm, cam kết không tái phạm. Nộp trước thứ sáu."
Tôi gật đầu.
Cô ta gõ ngón tay lên mặt bàn hai cái, ra hiệu tôi về. Tôi đứng dậy, với tay lấy tờ biên bản trên bàn. Cô ta không buông. Tôi kéo nhẹ. Cô ta buông.
Tờ giấy trượt khỏi mặt bàn, rơi xuống sàn.
Tôi cúi xuống nhặt.
Và tôi thấy nó.
Kẹp sau tờ biên bản của tôi là một tờ giấy khác, gấp làm tư, giấy A4 trắng, chữ in. Một góc giấy thò ra khỏi mép tờ biên bản. Tôi nhặt cả hai lên. Tờ giấy kẹp bên trong rơi ra, mở ra một nửa trên sàn.
Dòng đầu tiên, cỡ chữ mười bốn, in đậm:
BẢN KIỂM ĐIỂM CÁ NHÂN
Tôi đọc tiếp.
"Kính gửi: Ban Giám đốc Công ty."
Tên người viết, ở góc trái dưới cùng: Phương Vi. Chức danh: Trưởng phòng Hành chính.
Tôi đứng im, tờ giấy trong tay, vẫn còn cúi người xuống một nửa.
"Giấy gì đấy?"
Giọng cô ta vang lên phía trên đầu tôi.
Tôi gấp tờ giấy lại, kẹp vào giữa tờ biên bản, đứng thẳng lên. "Dạ, biên bản của tôi ạ."
Cô ta nhìn tôi hai giây. Tôi nhìn lại. Ánh mắt cô ta không đổi, nhưng ngón tay trên bàn ngừng gõ, đặt phẳng xuống mặt gỗ.
"Về đi. Nhớ thứ sáu."
Tôi đi ra, đóng cửa lại phía sau.
Ngoài hành lang, tôi bước thật chậm đến cuối dãy, rẽ vào buồng vệ sinh nữ, khóa cửa, ngồi xuống bệ, và mở tờ giấy ra đọc cho hết.
Nội dung bản kiểm điểm, tôi xin kể lại nguyên văn phần đầu, vì tôi đã chép lại nó vào sổ tay ngay tối hôm đó, sợ rằng đến mai tờ giấy kia sẽ biến mất khỏi tay tôi.
"Trong tháng chín vừa qua, tôi đã để em trai tôi là Hùng, nhân viên phòng IT, sử dụng phòng gym và bể bơi nội bộ ngoài giờ làm việc mà không đăng ký với bộ phận bảo vệ. Tôi cũng đã tự ý cấp thẻ từ cho em tôi mà không báo cáo Ban Giám đốc."
Tôi đọc lại dòng đó hai lần.
Rồi đọc tiếp.
"Tôi đã ký duyệt ba hóa đơn tiếp khách trong tháng chín với tổng giá trị mười bốn triệu đồng, trong đó có bảy triệu năm trăm nghìn đồng là chi phí ăn uống cá nhân của em tôi và tôi, được ghi chung vào mục chi phí đối tác."
Tôi ngồi im. Nắp bồn cầu lạnh dưới đùi.
"Tôi đã chỉ đạo nhân viên bảo vệ không lập biên bản đối với trường hợp của em tôi, với lý do 'người nhà cán bộ quản lý'."
Hết trang một.
Tôi lật trang hai. Còn một đoạn ngắn nữa, in đậm, có vẻ là phần cam kết, chữ nghiêng.
"Tôi cam kết khắc phục hậu quả và chịu hình thức kỷ luật theo quy định của công ty."
Ngày tháng để trống.
Chữ ký để trống.
Tên người nhận để trống.
Tờ giấy này chưa từng được nộp cho ai.
Tôi ngồi trong buồng vệ sinh, nghe tiếng nước nhỏ từ vòi rửa tay ngoài kia, tiếng ai đó đi giày cao gót qua hành lang, tiếng thang máy mở rồi đóng. Bình thường tôi là người tính toán kỹ lưỡng. Nhưng lúc đó, trong đầu tôi chỉ có một câu, chạy đi chạy lại như cái đĩa hỏng.
Tờ giấy này chưa từng được nộp cho ai.
Vậy tại sao nó lại nằm kẹp sau biên bản phạt của tôi?
Cô ta đã định nộp rồi đổi ý?
Hay cô ta đã nộp một bản khác, và bản này là bản nháp cô ta quên hủy?
Hay... cô ta đưa nó cho tôi mà không biết?
Tôi mở điện thoại, chụp bốn tấm ảnh, chụp cả mặt trước, mặt sau, chụp cận dòng chữ mười bốn triệu, chụp cận chỗ chữ ký để trống.
Rồi tôi gấp tờ giấy lại theo đúng nếp cũ, kẹp lại vào giữa tờ biên bản, mở cửa buồng vệ sinh, đi thẳng lên phòng hành chính.
Cửa vẫn đóng. Tôi gõ.
"Vào."
Tôi đặt tờ biên bản lên bàn, ngay ngắn, đúng chỗ cũ. "Dạ, em trả lại giấy ạ. Em quên chưa ký mục người nhận."
Cô ta nhìn tờ giấy trên bàn. Nhìn tôi. Rồi cầm lên, lật qua lật lại một lượt, chậm rãi.
"Ừ. Về đi."
Tôi về.
Suốt buổi chiều hôm đó tôi làm việc như không có gì. Tôi duyệt xong ba bản kế hoạch, tôi gọi điện cho hai nhà cung cấp, tôi còn pha một cốc trà gừng cho chị đồng nghiệp bên cạnh đang ho.
Nhưng đến sáu giờ, khi cả phòng đã về hết, tôi ngồi lại một mình, mở sổ tay, và viết xuống dòng đầu tiên.
"Máy massage phòng gym: bật từ 8h sáng, tắt lúc 21h30. Kiểm tra camera hành lang tầng ba ngày thứ hai."
Dòng thứ hai.
"Bảng chấm công phòng IT tháng chín: Hùng vào công ty lúc 17h45 thứ sáu tuần trước, ra lúc 21h10. Cùng ngày, Phương Vi ký duyệt chi phí tiếp khách."
Dòng thứ ba.
Tôi dừng bút. Rồi viết tiếp, chữ nhỏ hơn.
"Kẹp tờ giấy đó vào biên bản của tôi... là cô ta vô tình, hay cô ta cố tình thử tôi?"
Tôi gấp sổ, tắt đèn bàn.
Trong bóng tối, màn hình điện thoại tôi sáng lên. Tin nhắn từ mẹ: "Con ơi, mẹ xin lỗi. Hai triệu mẹ trả cho."
Tôi nhắn lại: "Mẹ đừng trả. Để con."
Rồi tôi ngồi yên trên ghế, nhìn ra cửa kính. Tầng ba đối diện còn sáng đèn. Phòng hành chính. Bóng người ngồi sau bàn, cúi đầu, có vẻ đang đọc gì đó.
Tôi biết cô ta đang đọc gì.
Và tôi biết, từ tối nay, cô ta sẽ bắt đầu dọn dẹp.
Nhưng cô ta không biết một điều.
Tờ giấy đó... tôi đã chụp ảnh trước khi trả lại.
Trò chơi này, mới chỉ bắt đầu thôi.