Ngày giỗ ép nhường vị
Ta vốn là chính thất của Nhị công tử phủ họ Trần, vậy mà vào đúng ngày giỗ tổ mẫu, cả phủ lại ép ta quỳ xuống giữa sân đình trước mặt ba mươi bảy vị tộc nhân, chỉ vì một tội danh mà ta chưa từng phạm phải.
Trần lão phu nhân ngồi trên ghế trường kỷ, tay chống gậy trúc, đôi mắt lim dim như thể việc nhìn ta cũng khiến bà mỏi mệt.
"Ngọc Châu, ngươi còn gì để nói?"
Ta quỳ trên phiến đá xanh, đầu gối đau rát vì sỏi cát đâm vào. Ta ngẩng đầu, nhìn thẳng vào mắt bà.
"Con không lấy ngọc bội của tổ mẫu."
"Vậy ngọc bội trong hộp ngươi là ở đâu ra?" Bà gõ gậy xuống sàn, một tiếng cộc khô khốc vang lên giữa sân.
Ta không thể trả lời, bởi vì chính ta cũng không biết.
Sáng hôm ấy, nha hoàn A Xuân mở hộp trang sức của ta để lấy trâm cài liền hét lên. Trong hộp, nằm chễm chệ một miếng ngọc bội bạch ngọc khắc hình uyên ương — di vật của tổ mẫu, thứ mà cả phủ đã lùng sục suốt ba ngày liền.
Ta chưa từng nhìn thấy miếng ngọc ấy trước đó.
Thanh Lan đứng bên cạnh lão phu nhân, hai tay đan vào nhau, đôi môi điểm son hồng nhạt mấp máy như đang khó xử. Nàng ta bước lên một bước, giọng nói mềm mại như lụa:
"Bà nội, hay là… chị dâu cũng chỉ nhất thời hồ đồ. Ngọc bội quý giá như thế, ai nhìn cũng dễ động lòng. Chi bằng để chị ấy trả lại rồi xin lỗi tổ mẫu, mọi người đều là người một nhà…"
Cụm từ "người một nhà" của nàng ta nghe ngọt đến mức khiến ta muốn nôn mửa.
Một câu nói, mang theo ba lớp dao sắc. Nó vừa buộc tội, vừa mỉa mai sự tham lam, lại vừa khẳng định ta không xứng đáng với vị trí dâu con trong phủ họ Trần.
Trần Nhị công tử — chồng ta — đứng cách đó năm bước chân. Chàng nhìn xuống mũi giày, hai tay thả lỏng bên hông, không nói lấy một lời.
Ta chờ đợi. Ta chờ chàng ngẩng đầu lên.
Nhưng chàng không hề cử động.
"Vậy thì," lão phu nhân rút từ trong tay áo ra một tờ giấy đỏ, "kể từ hôm nay, ngươi không còn là chính thất của Văn nhi nữa. Thu xếp đồ đạc, dọn ra nhà kho muối sau vườn. Trong vòng ba ngày, phải tìm được người thay thế."
…
Ba ngày sau khi bị đuổi ra nhà kho muối, toàn bộ số muối trong kho đã bị tráo thành cát.
Cả phủ nhốn nháo. Người người đổ xô đi tìm thủ phạm. Quản gia Trần Phúc chạy tới chạy lui, mồ hôi ướt đẫm cổ áo, miệng lẩm bẩm: "Ba trăm thạch muối, ba trăm thạch, tiền đâu mà đền…". Lão phu nhân nghe tin, gậy trúc đập mạnh xuống nền nhà một cái rạn.
Còn ta chỉ ngồi trong góc tối của nhà kho, tay siết chặt cuốn sổ bìa da nâu, kiên nhẫn chờ đợi thời điểm.
…
Mọi chuyện bắt đầu từ bữa cơm đầu tiên trong kho muối.
A Xuân bưng cho ta một bát cơm nguội, trên mặt rải vài miếng canh cặn đã nổi váng. Con bé cúi đầu, không dám nhìn thẳng vào mắt ta.
"Thiếu phu nhân… biểu mẫu nói, phủ không còn phần cơm riêng cho người nữa. Đây là phần thừa của các vị trên nhà."
Ta nhìn bát cơm. Đếm được đúng mười hai hạt gạo còn nguyên vẹn.
"Mười hai hạt," ta cười nhạt. "Biểu muội đếm kỹ thật."
A Xuân run lên, đặt bát xuống rồi chạy biến.
Tối đó, ta ngồi bên những chồng bao muối, lưng tựa vào tường đất, nghe tiếng chuột chạy sột soạt trong góc. Nhà kho rộng lớn đến mức một mình ta ở đây, mùi muối mặn chát thấm vào da thịt, vào tóc, len lỏi vào từng hơi thở.
Ta đưa tay xuống dưới đống bao, định nhặt một viên sỏi để cạy mở cánh cửa sổ đã bị kẹt cứng.
Ngón tay chạm vào thứ gì đó mềm mại.
Ta kéo lên.
Một cuốn sổ bìa da nâu, dây buộc bằng chỉ đỏ, đã sờn mép.
Ta mở ra.
Nét chữ nhỏ, mảnh, nghiêng về bên phải — chính là kiểu chữ mà ta đã thấy trên thiếp mời, trên đơn xin mua son, và trên sổ chi tiêu của phủ suốt bốn năm qua.
Chữ của Thanh Lan.
"Ngày mười bốn tháng ba. Nhận của Bạch lão gia ba trăm triệu đồng, đổi một trăm thạch muối thượng hạng lấy cát vàng. Chia đôi."
"Ngày hai mươi tháng ba. Bạch lão gia gửi thêm hai trăm triệu đồng. Đổi tiếp. Lão phu nhân không hỏi, Văn ca không biết, chỉ có con mụ Châu kia hay để ý sổ sách — phải trừ khử."
"Ngày mùng hai tháng tư. Mụ Châu bị đuổi rồi. Yên tâm."
Ta đọc đến dòng cuối, ngón tay dừng lại trên trang giấy.
Trừ khử.
Hai chữ ấy, nét mực đậm hơn hẳn những dòng khác, như thể người viết đã đặt bút xuống rồi nhấc lên liên tục, để lại một vết mực loang nhỏ xíu.
Ta gấp cuốn sổ lại, nhét vào trong ngực áo, áp sát vào da thịt.
Đêm ấy, ta không ngủ.
Ta ngồi đếm từng bao muối trong kho. Ba trăm thạch. Chia làm bốn dãy, mỗi dãy bảy mươi lăm bao. Ta đếm đến khi trời hửng sáng, đếm đến khi ngón tay tê cứng vì cái lạnh của muối.
Rồi ta bắt đầu tính toán.
Muối trong kho này mỗi tháng xuất đi hai lần. Lần một vào ngày mùng tám, lần hai vào ngày hai mươi ba. Thanh Lan tráo muối lấy cát vào ngày mười bốn và ngày hai mươi — tức là sau khi nhập hàng nhưng trước khi xuất kho.
Nếu ta tráo toàn bộ số muối còn lại thành cát…
Đến ngày xuất hàng, khi thương nhân đến cân, họ sẽ phát hiện ra cát.
Phủ họ Trần sẽ mất uy tín với thương hội muối.
Họ sẽ phải đền bù một khoản tiền khổng lồ.
Và khi điều tra, người ta sẽ buộc phải mở sổ sách ra xem.
Ta bật cười. Tiếng cười vang vọng trong không gian trống trải của nhà kho, va vào vách đất rồi dội lại, nghe như thể có người thứ hai đang cười cùng ta.
Sáng hôm sau, ta ra giếng sau vườn rửa mặt.
Thanh Lan đứng đó, tay cầm gương đồng, đang thoa son. Thấy ta, nàng ta nghiêng đầu, nở một nụ cười.
"Chị dâu dậy sớm thế? Đêm đầu tiên ở trong kho muối, ngủ có ngon không?"
Ta nhìn nàng ta. Nhìn lớp son hồng nhạt trên môi, nhìn đôi khuyên vàng lấp lánh dưới nắng sớm.
"Ngủ rất ngon," ta đáp. "Mùi muối thanh khiết, dễ chịu hơn nhiều so với mùi son rẻ tiền."
Sự biểu cảm trên mặt Thanh Lan thoáng cứng lại. Nàng ta gấp nắp hộp son, cười nhạt:
"Chị dâu giờ cũng biết ăn nói rồi nhỉ. Tiếc là… nói hay đến mấy cũng không cứu được cái thân phận bị đuổi của mình."
Ta không đáp lời. Ta cúi xuống, múc một gàu nước giếng, dội thẳng lên mặt.
Nước lạnh buốt chảy xuống cổ áo.
Ta ngẩng đầu, những giọt nước còn đọng trên chóp mũi, nhìn thẳng vào mắt nàng ta.
"Biểu muội," ta nói với giọng bình thản, "muối trong kho này, có ăn được không?"
Thanh Lan chớp mắt. Một thoáng bối rối lướt qua mặt nàng ta — rất nhanh, nhưng ta đã kịp bắt lấy.
"Chị hỏi lạ thật. Muối thì ai mà chẳng ăn được."
"Vậy à." Ta gật đầu. "Ta chỉ hỏi cho biết thôi."
Ta quay lưng đi về phía nhà kho.
Phía sau lưng, ta nghe thấy tiếng Thanh Lan gọi nha hoàn, giọng nói có phần gắt gỏng hơn bình thường: "A Hương, mang gương vào nhà. Nắng lên rồi."
Ta mỉm cười.
Đêm thứ ba trong kho muối, ta bắt đầu hành động.
Ta đợi đến khi đèn trong phủ tắt hết, đến khi tiếng bước chân cuối cùng lùi xa khỏi hành lang và khuất sau cánh cửa gỗ, ta mới đứng dậy.
Ta xé một tấm vải cũ, buộc kín miệng từng bao muối.
Sau đó, ta lấy cát từ đống cát sau vườn — đống cát mà thợ xây để lại từ lần tu sửa nhà trên, đã nằm đó ba tháng không ai đụng tới.
Ta đổ cát vào bao.
Buộc lại.
Đặt về vị trí cũ.
Một bao. Hai bao. Ba bao.
Đến bao thứ bảy mươi, ngón tay ta bắt đầu rớm máu vì cọ vào sợi đay thô ráp. Ta ngồi xuống, thở dốc, nhìn đống bao muối trước mặt.
Ánh sáng từ khe cửa hắt vào, soi lên những bao muối xếp thẳng hàng như một đội quân đang chờ lệnh.
Ta không dừng lại.
…
Sáng ngày thứ tư, quản gia Trần Phúc mở cửa kho để lấy muối cho bếp.
Lão ta đứng sững người ngay cửa.
"Muối… muối đâu rồi?"
Ta ngồi trong góc, một tay cầm cuốn sổ, tay kia cầm một nắm muối còn sót lại từ bao cuối cùng — bao duy nhất ta cố ý để nguyên.
"Quản gia," ta lên tiếng, giọng nhẹ như không, "muối trong kho này, sao tự nhiên lại nhẹ thế?"
Trần Phúc lao vào, bốc một nắm muối từ bao gần nhất, nắm chặt trong tay.
Rồi lão ta mở tay ra.
Cát vàng chảy xuống, lẫn với vài hạt muối trắng, rơi lả tả trên nền đất.
Mặt Trần Phúc tái nhợt, như thể máu trong người vừa bị rút cạn.
"Trời ơi… trời ơi là trời…"
Lão ta quay người, chạy về phía nhà trên, vấp cả vào bậc cửa, miệng hét lớn:
"Lão phu nhân! Lão phu nhân ơi! Kho muối… kho muối có chuyện rồi!"
Ta ngồi yên.
Ta nhìn đống cát vàng trong tay Trần Phúc, nhìn những bao muối giờ đã hóa thành cát, nhìn cánh cửa kho mở toang đón ánh nắng ban mai tràn vào.
Rồi ta cúi xuống, mở cuốn sổ trong ngực áo.
Trang giấy ghi ngày mùng hai tháng tư, nét chữ của Thanh Lan vẫn còn nguyên vẹn.
"Trừ khử."
Ta vuốt nhẹ ngón tay lên hai chữ ấy.
Ta mỉm cười.
Hóa ra kẻ trộm thực sự đã tự tay ghi lại tội lỗi của chính mình — còn ta, chỉ cần đợi đến ngày giỗ tổ mẫu năm sau, mở cuốn sổ này ra trước mặt ba mươi bảy vị tộc nhân, đọc to từng dòng một.
Nhưng trước khi ngày ấy đến…
Ta phải đảm bảo rằng cuốn sổ này không bị thất lạc.
Và ta phải đảm bảo rằng kẻ đã viết ra những dòng này…
Sẽ phải tận mắt chứng kiến tất cả những gì nàng ta gây ra, đổ sụp xuống đầu nàng ta.
Ta gấp cuốn sổ, nhét lại vào trong ngực áo.
Ngoài kia, tiếng bước chân dồn dập vang lên khắp phủ.
Trò chơi này…
Mới chỉ bắt đầu thôi.