Chiếc vòng biến mất

Thái hậu vốn nổi tiếng cẩn thận đến mức mỗi sáng thức dậy, việc đầu tiên là sai người đếm lại từng hạt trân châu trên mũ miện, chỉ cần sai một hạt là cả điện phải quỳ xuống xin lỗi. Vậy mà sáng nay, bà đứng trước chiếc hộp gỗ trầm, đôi tay run lên, giọng nói khản đặc:

"Chiếc vòng ngọc phỉ thúy đâu rồi?"

Cả điện im phăng phắc.

Ta đứng ở góc, tay vẫn cầm chổi, nhìn cái hộp đang mở toang. Bên trong vẫn còn đủ thứ: một đôi khuyên vàng khảm ngọc, ba chuỗi hạt bồ đề, một khối ngọc bội. Chỉ thiếu đúng chiếc vòng – vật báu mà Thái hậu đeo trong mọi dịp đại lễ, thứ mà ai trong cung cũng biết mặt.

Tim ta đập nhanh hơn một nhịp.

Không phải vì sợ, mà vì ta biết chuyện gì sắp xảy ra với mình.

Cung nữ trưởng Trần thị từ ngoài bước vào, tay vẫn phe phẩy chiếc quạt giấy, mắt liếc một vòng như thể bà ta vừa nghe thấy tiếng động lạ từ đời nào. Bà ta cúi người trước Thái hậu, giọng nói ngọt như mật:

"Nương nương bớt giận. Để nô tỳ điểm lại người ra vào điện đêm qua."

Rồi bà ta quay phắt lại.

Ngón tay trỏ chỉ thẳng vào mặt ta.

"Chính nó! Đêm qua chỉ có nó ở lại quét dọn điện Thái hậu. Canh ba nô tỳ đi kiểm tra, thấy nó lúi húi một mình bên cửa hộp."

Ta không nói gì.

Ta chỉ nhìn thẳng vào bà ta.

Trần thị có thói quen đếm từng hạt trân châu trên mũ miện mỗi sáng để báo cáo, nhưng chưa bao giờ đếm nổi số lần bà ta nói dối trong một ngày. Bà ta bắt cả điện dùng chung một thỏi xà phòng thơm rẻ tiền mua ở chợ Đông, mùi nồng đến mức ai đi qua cũng nhận ra. Nhưng riêng bà ta lại có một hộp xà phòng thơm từ nước ngoài, cất kỹ trong ngăn tủ khóa, chỉ lấy ra khi vào hầu Thái hậu. Hộp đó ta từng nhìn thấy: vỏ thiếc xanh với những dòng chữ ngoằn ngoèo không đọc được.

Hôm nay, trên tay áo bà ta vẫn thoang thoảng mùi hương ấy.

"Mang nó ra sân," Trần thị ra lệnh cho hai tên thị vệ. "Trước khi nương nương xử lý, để cả điện nhìn mặt kẻ trộm."

Ta bị lôi xềnh xệch ra giữa sân.

Sân điện lát đá xanh, giữa trưa nắng gắt, mặt đá nóng ran qua lớp vải quần. Hai tên thị vệ ấn mạnh vai ta xuống, khiến đầu gối ta chạm vào mặt đá. Ta không kêu một tiếng.

Xung quanh, cung nữ, thái giám và thị vệ kéo đến đứng thành vòng ngoài. Có người che miệng, có người thì thầm, số khác cúi đầu không dám nhìn.

Ta ngẩng lên.

Trần thị đứng trên bậc thềm, tay vẫn phe phẩy quạt. Bà ta nói với đám đông bằng giọng đủ lớn để ai cũng nghe rõ:

"Các ngươi xem cho kỹ. Con Thanh này vào điện mới bốn tháng. Thái hậu thương nó nghèo nên cho nó việc quét dọn. Vậy mà nó dám làm chuyện này."

Bà ta dừng lại, hít một hơi rồi nhấn mạnh:

"Đồ vô ơn."

Ta vẫn im lặng.

Ta nhìn bà ta.

Bà ta nhìn lại ta. Đôi mắt bà ta sáng lên một cái — cái kiểu sáng lên của kẻ vừa đặt xuống một quân cờ mà mình chắc chắn mười phần sẽ thắng.

Đêm qua ta quét điện đến canh hai.

Ta nhớ rõ mồn một. Bởi trong lúc quét dọn, ta đã thấy bà ta đi qua hành lang phía đông, tay ôm một chiếc hộp bọc vải điều. Ở cung này, thấy nhiều quá là chết, nhưng ta đã ghi nhớ.

Ta nhớ từng chi tiết.

Nhớ cả sáng nay, khi bà ta đi kiểm tra hộp của Thái hậu, bà ta đã mở hộp ra trước rồi mới giả vờ hét lên. Ta đứng cách đó đúng bảy bước chân. Ta đếm được.

Thái hậu được dìu ra sân. Bà ngồi trên ghế gỗ, hai tay đặt trên đùi, đôi mắt nhìn ta không chớp.

"Ngươi có gì để nói?" Thái hậu hỏi.

Giọng bà không lớn, nhưng ai nghe cũng thấy lạnh lẽo.

Ta cúi đầu.

"Nô tỳ không lấy."

Trần thị bước tới, tay áo phất một cái, giọng nói trở nên the thé:

"Nương tâm, kẻ trộm bao giờ cũng nói không lấy. Chi bằng để nô tỳ cho người lục soát phòng nó. Nếu tìm thấy thì rõ ràng, nếu không tìm thấy..."

Bà ta ngừng một nhịp rồi cười khẩy.

"...thì có lẽ nó đã kịp chuyển đi rồi."

Ta nghe mà lòng lạnh đi một đoạn.

Đây không phải là bắt tội. Đây là một màn kịch được dàn dựng.

Ta đã chứng kiến cách bà ta làm việc này. Ba tháng trước, một cung nữ tên Lệ bị vu ăn cắp một xâu tiền. Bà ta cũng nói y hệt như vậy. Cũng "lục soát phòng", cũng tìm thấy tang vật ở nơi không ai ngờ tới. Cô bé đó bị đánh hai mươi roi rồi bị đuổi khỏi cung. Ta nhớ Lệ, cô bé hay cười, người đã cho ta nửa cái bánh bao vào ngày đầu tiên ta vào điện.

Ta không muốn trở thành Lệ.
Ta muốn sống.

Thái hậu gật đầu.

"Vậy mang tang vật ra đây."

Trần thị phẩy tay. Một tên thái giám bưng ra một chiếc khay gỗ phủ vải đỏ. Hắn đặt khay xuống trước mặt Thái hậu rồi lùi lại.

Trần thị bước tới, hai tay nâng tấm vải lên.

Trên khay là một chiếc vòng ngọc.
Xanh. Trong. Đẹp.

Nhưng ta nhìn kỹ.
Ta nhìn chiếc vòng.
Ta nhìn đường kính của nó.
Ta nhìn cách nó nằm trên khay, cạnh một mảnh khăn lụa gấp vuông.

Ta nhớ chiếc vòng thật của Thái hậu.

Ta nhớ vì mỗi lần bà đeo nó, ta đều đứng ở góc điện quét dọn. Ta thấy nó lấp lánh trên cổ tay bà khi bà nâng chén trà, khi bà phẩy quạt, hay khi bà gõ nhẹ ngón tay lên thành ghế.

Chiếc vòng thật to hơn chiếc này ít nhất một phân.

Ta biết chắc chắn.

Có lần chiếc vòng thật của Thái hậu bị tuột khỏi tay khi bà rửa mặt. Ta đứng bên cạnh cầm khăn, nhìn nó lăn trên đá rồi bà nhặt lên, mỉm cười nói: "Vòng này rộng hơn tay ta một chút, nhưng đeo lâu rồi nên quen."

Chiếc vòng trên khay này không rộng như thế.
Nó nhỏ hơn.
Nhỏ hơn một phân.

Ta cúi đầu, nhìn chằm chằm xuống nền đá, không để lộ bất kỳ biểu cảm nào trên mặt. Trong cung này, gương mặt là thứ dễ bị đọc vị nhất. Ta đã học cách giữ mặt mình bình lặng như một tờ giấy trắng.

Trần thị đứng bên khay, hai tay chắp trước bụng, giọng đầy vẻ thương xót giả tạo:

"Nương nương, tang vật đã rõ. Chiếc vòng này được tìm thấy trong đống tro bếp sau điện, bọc trong một mảnh vải rách. Con Thanh quét dọn bếp mỗi tối, chỉ nó mới có thể giấu."

Thái hậu nhìn chiếc vòng rất lâu.
Rồi bà nhìn ta.

"Ngươi còn gì để nói?"

Ta ngẩng đầu lên.

Trần thị đứng trên bậc thềm, quạt giấy che nửa mặt, nhưng ta vẫn thấy được đôi mắt của bà ta. Đó là đôi mắt của kẻ vừa giành chiến thắng.

Ta nhìn bà ta.
Bà ta nhìn ta.

Có một khoảnh khắc, ta đã nghĩ đến việc đứng dậy, chỉ thẳng vào mặt bà ta mà hét lên rằng bà ta mới là kẻ tráo vòng. Rằng ta đã thấy bà ta ôm hộp đi qua hành lang đêm qua. Rằng trên tay áo bà ta vẫn còn vương mùi xà phòng ngoại nhập.

Nhưng ta không làm thế.
Ta biết cái gì mới là thứ có sức nặng.
Lời nói của ta không có trọng lượng.
Chiếc vòng mới có.

Ta cúi đầu thấp hơn.
Giọng ta nhỏ nhưng rõ ràng.

"Thưa Thái hậu..."

Ta dừng lại một nhịp.
Trần thị hơi nghiêng đầu, như thể đang lắng nghe một tiếng động nhỏ.

Ta nói tiếp:
"...cho nô tỳ được đeo thử chiếc vòng."

Cả sân im bặt.
Trần thị đứng thẳng người dậy.

"Ngươi nói gì?"

Ta vẫn cúi đầu.

"Chiếc vòng đó... nếu đúng là của Thái hậu, khi nô tỳ đeo vào, nó sẽ vừa tay. Nếu không vừa..."

Ta ngẩng lên.

"...thì nó không phải là vòng của Thái hậu."

Mặt Trần thị tối sầm lại.
Ta nhìn thấy rõ điều đó.
Và ta biết, kể từ giây phút này, bà ta sẽ không còn ngủ ngon được nữa.