Mẹ chồng bỏ đi

Mẹ chồng tôi ở cùng vợ chồng tôi suốt tám năm. Cơm bà nấu, quần áo bà giặt, tiền chợ bà lo từng đồng, vậy mà đột nhiên bà dọn ra căn phòng trọ tồi tàn ở đường Lê Lợi mà không nói một lời.

Tối hôm đó, bà đặt đũa xuống giữa bữa cơm.

"Ngày mai mẹ dọn đi."

Tôi tưởng mình nghe lầm. Hùng đang húp miếng canh, ngẩng lên, ngơ ngác chưa kịp nuốt xuống. Còn Lan thì buông ngay một tiếng thở dài não nuột, cái kiểu thở mà tôi nghe suốt tám năm, đến mức thuộc lòng từng nhịp.

"Trời ơi mẹ, mẹ đi đâu? Mẹ ở đây với vợ chồng con, có ai đuổi mẹ đâu."

Bà không trả lời. Bà chỉ cúi xuống, gắp miếng rau muống, nhai chậm rãi.

Đó là lúc tôi biết có chuyện.

…

Một tháng sau, bà mất trong căn phòng trọ đó. Cả họ kéo đến chửi tôi là đồ bất hiếu, là thứ đàn bà ăn ở hai lòng, là con dâu bạc tình để mẹ chồng chết một mình nơi xó chợ. Tôi đứng giữa cái sân hẹp trước phòng trọ, nghe từng người một xỉa vào mặt, và tôi chỉ nói đúng một câu:

"Tôi có camera hành trình, để tôi mở cho mọi người xem."

Cả đám im bặt. Cái không gian tĩnh lặng đó, đến giờ tôi vẫn còn nhớ rõ.

…

Quay lại bữa cơm hôm đó.

Tôi gắp cho bà miếng cá, đặt vào chén.

"Mẹ ơi, mẹ đi đâu vậy? Phòng trọ nào? Để con chở mẹ đi xem, con dọn dẹp cho."

Bà vẫn không nhìn tôi. Bà nhìn cái chén, nhìn đôi đũa, nhìn bất cứ thứ gì không phải là mặt tôi.

"Không cần. Mẹ thuê rồi."

"Thuê rồi ạ? Thuê hồi nào? Ai đi xem cùng mẹ?"

Lan đặt bát xuống, tiếng sứ gõ vào bàn nghe một tiếng "cốp" khô khốc.

"Chị Ngọc à, chị để mẹ tự quyết đi. Mẹ lớn rồi. Mẹ muốn ở riêng cho thoải mái, chị cứ bám riết thế làm gì."

Tôi quay sang. Cái mặt cô ta lúc nào cũng vậy, mắt tròn xoe, môi trề ra đầy vẻ thương xót, nhưng giọng nói lại ngọt như mật pha đường.

"Mẹ lớn rồi, đúng. Nhưng mẹ lớn rồi mà đột nhiên đòi ra cái phòng trọ đường Lê Lợi ở một mình thì tôi hỏi một câu cũng không được à?"

"Thôi thôi." Hùng gạt tay. "Để mẹ đi. Mẹ muốn gì thì chiều mẹ nấy. Cãi nhau làm gì cho mệt."

Tôi nhìn chồng tôi. Ba mươi bảy tuổi đầu, cái quyết định lớn nhất trong ngày của anh là ăn phở hay ăn cơm. Còn chuyện mẹ ruột dọn ra khỏi nhà, anh nói một câu như thể đang bàn về một chiếc áo rách.

"Anh biết mẹ thuê phòng nào không?"

"Ừ thì… Lê Lợi gì đó. Lan biết."

Tôi quay sang Lan. Cô ta đang uống nước, ngón út vểnh lên, móng tay mới sơn màu hồng nhạt.

"Em biết hả?"

"Dạ… em có nghe mẹ nói sơ sơ. Chị hỏi chi vậy?"

"Phòng số mấy? Bao nhiêu tiền một tháng?"

"Ơ… em không nhớ rõ." Lan cười. "Chị kỹ tính quá. Mẹ ở đâu cũng được, miễn mẹ vui."

Tôi gật đầu, không nói nữa. Tôi cúi xuống ăn hết chén cơm, nuốt từng miếng như nuốt đá.

Sáng hôm sau tôi dậy lúc năm giờ.

Tôi mở cửa phòng bà, định hỏi bà ăn gì để tôi nấu. Phòng trống. Giường xếp gọn, mền gấp vuông, như có người đứng đếm từng nếp gấp. Trên bàn còn lại một hộp sữa bột, loại hộp thiếc xanh, nhìn kỹ thì hạn sử dụng đã qua ba tháng. Giá bán ở tạp hóa đầu ngõ là 90.000 đồng một hộp, tôi biết vì tôi từng mua cho bà loại đắt hơn, bốn trăm hai nghìn. Nhưng bà không uống. Bà để đó.

Tôi lục trong thùng rác. Có một tờ hóa đơn, chữ ghi nguệch ngoạc bằng bút bi: "Họp sữa 90k". Người mua ký tên L. Chữ L ngoằn ngoèo, giống chữ trên thiệp chúc mừng năm mới mà Lan gửi, mỗi năm một tấm.

Tôi đứng giữa căn phòng trống, cầm cái hộp sữa hết hạn, và tôi hiểu ra một điều mà tám năm qua tôi cố tình không muốn hiểu.

Lan không thương mẹ. Lan chỉ chờ.

Buổi chiều, tôi lên phòng bà lần nữa, định dọn nốt mấy thứ bà để quên. Trong gối, dưới đáy vỏ gối, tôi sờ thấy một cuốn sổ nhỏ, bìa nhựa đen, dày độ hai trăm trang. Bà vẫn hay giấu sổ tiết kiệm trong gối, tôi biết, vì có lần bà nhờ tôi lấy giúp để đi đóng lãi.

Tôi mở ra.

Trang đầu ghi số tài khoản. Trang thứ hai ghi số vàng: hai cây. Trang thứ ba ghi ngày gửi, ngày đáo hạn. Những trang sau, trắng trơn.

Tôi lật tới lật lui. Không có một tờ giấy nào ghi số dư mới. Không có một dòng chữ nào nhắc đến việc rút hay chuyển. Chỉ có trang đầu tiên, còn nguyên nét bút chì của bà, run run, chữ nọ đè lên chữ kia.

Hai cây vàng. Bà để dành từ hồi ông còn sống, từ hồi Hùng chưa lấy tôi, từ hồi cái nhà này chưa có nợ.

Tôi ngồi bệt xuống sàn, tay run đến mức cuốn sổ muốn tuột khỏi lòng bàn tay.

Số vàng đó đâu rồi?

Tôi gọi cho Hùng. Chuông đổ bảy tiếng mới bắt máy. Tiếng ồn ào, tiếng cụng ly, tiếng cười quá trớn của mấy ông bạn nhậu.

"Anh biết sổ tiết kiệm của mẹ để đâu không?"

"Gì cơ?"

"Sổ tiết kiệm. Hai cây vàng. Mẹ giấu trong gối."

"Ơ… mẹ giấu gì thì mẹ biết. Em lục đồ mẹ làm gì?"

Tôi cúp máy.

Tối đó, tôi ngồi ngoài ban công, nhìn xuống con hẻm. Đèn đường vàng vọt, mấy đứa nhỏ chạy xe đạp, tiếng rao bánh mì xa xa. Tôi cầm điện thoại, bấm số của Lan, rồi lại xóa. Bấm lại, lại xóa.

Tôi không muốn làm ầm lên. Nhưng tôi cũng không phải kẻ khờ.

Mười một giờ đêm, tôi mở ngăn kéo tủ đầu giường, lấy ra cuốn sổ nhỏ của mình. Tôi ghi lại từng thứ tôi biết: ngày bà dọn đi, hộp sữa hết hạn, chữ L trên hóa đơn, cuốn sổ tiết kiệm. Tôi ghi cả giờ. Tôi ghi cả những câu Lan nói. Tôi ghi hết.

Rồi tôi nhét cuốn sổ vào ngăn tủ khóa lại.

Mười hai giờ hai mươi phút.

Điện thoại tôi rung.

Số lạ. Tôi bắt máy.

Đầu dây bên kia là giọng một người đàn ông, khàn khàn, nói nhanh như sợ bị nghe thấy:

"Chị Ngọc phải không? Chị là con dâu bà Tâm? Bà Tâm… bà mất rồi. Trong phòng trọ đường Lê Lợi. Công an đang ở đây."

Tôi ngồi bất động.

Trên bàn, cuốn sổ tiết kiệm vẫn nằm đó, bìa nhựa đen bóng dưới ánh đèn ngủ.

Và trong đầu tôi, chỉ còn một câu hỏi lặp đi lặp lại, câu hỏi mà tôi biết sẽ ám tôi suốt đêm nay.

Điều gì đã xảy ra với hai cây vàng của mẹ, trước khi bà chết một mình trong căn phòng trọ đó?