Đêm đầu tiên

Ta vốn là điều dưỡng nhi khoa, đã quá quen với tiếng khóc của trẻ con. Vậy mà đêm đầu tiên làm nhũ mẫu tập sự trong Đông cung, ta lại nghe thấy một giọng nói phát ra từ đứa bé sơ sinh đang ngủ say: "Đừng cho ta uống thuốc bột trắng đó."

Ta đứng chết trân bên cạnh nôi.

Đông cung về đêm im ắng đến mức nghe rõ tiếng gió lùa qua khe cửa chớp. Ngoài hành lang, một cung nữ đi kiểm tra đèn, gót giày gỗ gõ đều đặn trên nền đất. Ta không nhúc nhích, mắt dán vào khuôn mặt nhỏ xíu của thái tử. Thằng bé chưa đầy một tuổi. Miệng nó khép, hơi thở đều, hai bàn tay nắm hờ trước ngực.

Giọng nói kia từ đâu ra?

Ta làm điều dưỡng tám năm, từng trực đêm ở khoa sơ sinh, nghe đủ loại tiếng khóc, tiếng rên, tiếng nấc. Nhưng chưa bao giờ ta nghe thấy một giọng nói rõ ràng đến thế phát ra từ một đứa trẻ đang ngủ.

"Đừng cho ta uống thuốc bột trắng đó."

Lại nữa.

Ta đưa tay sờ trán thái tử. Không sốt. Mạch nhỏ nhưng đều. Ta đếm nhịp thở: bốn mươi hai lần một phút. Hơi nhanh so với trẻ đang ngủ, nhưng chưa đến mức nguy hiểm.

Đến canh ba ngày thứ bảy, tiếng lòng của thái tử đột nhiên im bặt. Ta bế đứa bé lên thì thấy môi nó tím tái, tay chân lạnh ngắt, và trong bát sữa còn sót lại một lớp cặn trắng lắng xuống đáy.

...

Không. Đó là chuyện của sáu ngày sau.

Đêm nay mới là đêm đầu tiên.

Ta đứng thẳng người, kéo lại vạt áo nhũ mẫu màu xanh nhạt còn thơm mùi hồ nếp. Bộ đồ này được phát cho ta chiều nay, cùng với một tấm thẻ tre ghi tên, chức vụ và giờ trực. Ta còn chưa kịp nhớ hết đường đi trong Đông cung thì đã bị đẩy thẳng vào phòng thái tử.

"Ngươi là người mới?"

Giọng oang oang vang lên từ ngoài cửa. Ta quay lại.

Một người đàn bà trạc bốn mươi lăm, tóc búi cao, cài trâm đồng, mặt tròn, môi đỏ như vừa nhai trầu. Bà ta bước vào, tay cầm một hộp gỗ nhỏ, mắt liếc ta từ đầu đến chân.

"Lý nhũ mẫu." Ta cúi đầu. "Ta là Hạ, nhũ mẫu tập sự mới."

"Biết rồi." Bà Lý đặt hộp gỗ lên bàn, mở nắp. Bên trong là một hộp phấn trắng, loại phấn thơm mà các bà các cô trong cung dùng để phủ mặt. "Đông cung không nuôi người thừa. Ngươi ăn gì chưa?"

"Dạ chưa."

"Vậy ăn đi." Bà ta hất cằm về phía chiếc bàn nhỏ kê sát tường. Trên bàn là một bát cơm nguội, vài miếng cá kho, một đĩa rau luộc đã đổi màu. "Cơm của thái tử ăn còn thừa. Đổ đi thì phí. Ngươi ăn cho đỡ tốn gạo."

Ta nhìn bát cơm. Hạt cơm khô lại, dính thành cục. Miếng cá kho nhỏ xíu, xương đã được gỡ gần hết. Ta là điều dưỡng, từng ăn cơm bệnh viện, cơm ca trực, hay những suất cơm hộp vài trăm nghìn đồng. Nhưng ăn cơm thừa của một đứa bé sơ sinh thì đây là lần đầu.

"Thái tử ăn được nhiều thế này sao?" Ta hỏi.

Bà Lý nhướng mày. "Sao?"

"Thái tử mới vài tháng, chưa ăn cơm được. Bát này là cơm của người lớn."

Bà ta im lặng một giây, rồi bật cười. Nụ cười kéo khóe miệng lên nhưng không chạm tới mắt.

"Ngươi khôn đấy. Nhưng khôn quá thì khó sống lâu trong cung này." Bà ta gõ ngón tay lên nắp hộp phấn. "Cơm của nhũ mẫu trực đêm. Ăn đi. Hay muốn ta báo với quản sự là ngươi kén ăn?"

Ta ngồi xuống, bưng bát lên. Cơm nguội, cá kho mặn, rau nhũn. Ta ăn chậm, mắt vẫn quan sát bà Lý. Bà ta mở ngăn kéo dưới bàn, lấy ra một gói giấy nhỏ bọc trong vải đỏ. Ta liếc nhìn qua. Yến sào. Loại yến sào thượng hạng, sợi vàng óng, xếp gọn gàng.

"Yến sào của thái tử à?" Ta hỏi, giọng bình thản.

"Ừ." Bà ta gói lại, cất vào ngăn kéo. "Thái tử còn nhỏ, chưa ăn được. Ta giữ hộ."

Giữ hộ. Bằng tiền công quỹ Đông cung. Ta không nói gì, cúi xuống ăn tiếp.

Đêm xuống, bà Lý dặn ta canh nôi, thay tã khi cần và "đừng có mà ngủ". Rồi bà ta rời đi, khép cửa lại, để ta một mình trong phòng thái tử.

Ta ngồi xuống chiếc ghế thấp cạnh nôi. Đèn dầu leo lét. Ta nhìn thằng bé. Nó ngủ, miệng hơi mở, hơi thở phập phồng. Ta đếm nhịp thở: bốn mươi lần một phút. Vẫn hơi nhanh.

Bên ngoài, ta nghe tiếng cung nữ quét lá, tiếng chổi tre kéo trên nền gạch. Rồi tiếng cãi nhau khe khẽ vọng vào.

"Tro than đổi thìa bạc? Bà ấy bảo thế à?"
"Ừ. Bảo là thìa bạc quý, không cho dùng tro than bẩn. Phải đổi bằng lá khô. Quét cả vườn đông."
"Vườn đông rộng thế, quét đến bao giờ?"

Ta nghe mà không quay đầu. Đông cung này tiết kiệm đến mức kỳ quặc. Thìa bạc cho thái tử ăn phải đổi bằng lá khô. Yến sào thì cất trong ngăn kéo. Còn sữa cho thái tử uống thì pha bằng nước giếng cũ, không đun sôi.

Ta biết chuyện nước giếng vì chiều nay đã thấy cung nữ bưng bát sữa vào. Ta hỏi nước pha sữa lấy từ đâu, cô ta chỉ ra sân sau. "Giếng cũ. Bà Lý bảo đung sôi tốn củi, mà sữa pha nước giếng thì mát, thái tử uống dễ tiêu."

Mát. Dễ tiêu. Là một điều dưỡng, ta biết rõ nước giếng không đun sôi chứa đựng những gì. Nhưng ta không phải người quyết định. Ta chỉ là nhũ mẫu tập sự, mới đến được một ngày.

Thái tử cựa mình. Ta cúi xuống, đưa tay vỗ nhẹ. Nó thôi cựa, ngủ tiếp.

Rồi ta nghe thấy giọng nói đó. Lần thứ hai.

"Thuốc bột trắng. Đừng cho ta uống."

Ta ngồi bất động. Giọng nói non nớt nhưng rõ ràng, như có một đứa trẻ lớn hơn đang lên tiếng trong đầu ta. Ta nhìn quanh. Không có ai. Chỉ có thái tử đang ngủ và ta.

Ta đứng dậy, bước đến bàn. Bát sữa thái tử uống lúc chiều vẫn còn đó, chưa rửa. Ta cầm bát lên, nghiêng nhẹ. Dưới ánh đèn dầu, ta thấy một lớp cặn trắng mịn lắng xuống đáy. Không phải sữa đóng váng. Sữa đóng váng có màu vàng nhạt, dính vào thành bát. Còn thứ này trắng tinh, lấp lánh như bột phấn.

Ta đưa ngón út chấm nhẹ vào đáy bát. Đầu ngón tay dính một chút bột trắng. Ta đưa lên mũi ngửi. Không mùi. Ta chà nhẹ giữa ngón cái và ngón trỏ. Bột mịn, tan nhanh, không vón cục.

Ta từng thấy loại bột này. Không phải ở bệnh viện, mà là trong hộp phấn của bà Lý. Cái hộp gỗ bà ta mở ra chiều nay, khi bà ta nói về chuyện cơm thừa.

Ta đặt bát xuống, nhẹ nhàng như đặt một con chim non. Tim ta đập nhanh, nhưng tay không run. Ta là điều dưỡng. Ta từng cầm ống tiêm, từng cân đo thuốc, từng ghi chép liều lượng. Ta biết mình phải làm gì.

Ta mở ngăn kéo bàn trực. Bên trong có một cuốn sổ nhỏ dùng để ghi chép công việc hàng ngày. Ta lấy ra, lật trang đầu. Giấy vẫn còn trắng. Ta rút cây bút lông trong ống, chấm mực và viết.

Đêm đầu tiên. Giờ Tý. Thái tử ngủ, nhịp thở bốn mươi hai lần một phút. Bát sữa còn cặn trắng dưới đáy. Cặn không tan, không mùi, mịn như phấn. Bà Lý giữ hộp phấn trong ngăn kéo bàn trực. Yến sào cũng nằm ở đó. Nước pha sữa lấy từ giếng cũ, không đun sôi.

Ta dừng bút, nhìn lại những dòng chữ rồi viết thêm một dòng:

Thái tử nói: "Đừng cho ta uống thuốc bột trắng đó."

Ta gấp sổ, giấu vào trong vạt áo. Ta ngồi lại xuống ghế, mắt nhìn thằng bé đang ngủ. Nó vẫn ngủ, hơi thở đều. Nhưng ta biết, trong đầu nó, có một giọng nói đang gào lên. Và ta là người duy nhất nghe thấy.

Ta ngồi đó, đếm từng nhịp thở của thái tử. Đếm đến một trăm. Rồi đến hai trăm. Đêm còn dài. Ta không ngủ. Ta là điều dưỡng. Ta đang trực.

Nhưng bà Lý không biết điều đó.

Bà ta nghĩ ta chỉ là một nhũ mẫu tập sự, một con bé mới vào cung, chưa biết gì. Bà ta nghĩ ta sẽ ăn cơm thừa, ngủ gật và không để ý đến bát sữa.

Bà ta nghĩ sai rồi.

Ta nhìn bát sữa lần cuối. Lớp cặn trắng vẫn còn đó. Ta không rửa bát. Ta để nguyên. Ngày mai, ta sẽ xem bà Lý làm gì với nó.

Ta tựa lưng vào vách, mắt mở, tai nghe tiếng gió, tiếng lá và tiếng côn trùng. Và trong đầu ta, giọng nói của thái tử vẫn vang lên, nhỏ nhưng rõ:

"Đừng cho ta uống thuốc bột trắng đó."

Ta sẽ không cho.

Nhưng đêm nay, ta chưa làm gì cả.

Ta chỉ ngồi đó, ghi chép, và chờ.