Nhang cháy khét và phong bì hai mươi nghìn

Mùi nhang cũ vẫn còn lảng bảng trong không gian mỗi khi tôi bước vào gian bếp.

Sáng hôm sau, căn nhà bắt đầu nhộn nhịp chuẩn bị cho đại tiệc của dòng họ. Bàn ăn dài giữa nhà được trải khăn màu đỏ thẫm, lấp lánh những họa tiết thêu tay tỉ mỉ. Trên bàn, những đĩa mồi nhắm đã được bày biện sẵn: thịt đông, lạc rang và mấy bát hạt hướng dương. Tôi đặt mâm bánh chưng xuống, cố gắng giữ cho đôi bàn tay không run rẩy. Cảm giác phải đối diện với cả họ Đỗ trong căn nhà này luôn khiến tôi nghẹn đắng ở cổ họng.

Ông Hùng ngồi ở ghế chủ tọa, gương mặt nghiêm nghị như một pho tượng đá. Ông cầm chén trà sứ trắng, nhấp một ngụm rồi đặt xuống bàn đầy uy quyền. Cả nhà im lặng nhìn ông. Ông nhìn quanh một lượt, rồi dừng ánh mắt lại phía tôi.

"Cái nhang này... phải đốt ở đúng chỗ." Giọng ông trầm đục, vang vọng khắp gian phòng. "Hôm nay là ngày giỗ của mẹ con Ngọc. Nhưng phải nhớ, mẹ con là người ngoài, không phải người trong nhà này."

Tôi khựng lại, chiếc muôi gỗ trên tay khẽ chạm vào thành nồi. Ông tiếp tục, giọng sắc lạnh như dao cứa vào không khí: "Bàn thờ chính là của tổ tiên nhà họ Đỗ. Chỉ có người trong họ mới được thắp hương ở đó. Ngọc, con mang nhang xuống dưới gầm cầu thang mà thắp cho mẹ con. Nhớ là dùng loại nhang rẻ ở chợ đầu mối, đừng có dùng loại cao cấp phí tiền."

Tôi mím môi, cố giữ vẻ bình tĩnh nhất có thể: "Bố, nhưng dưới đó ẩm thấp, nhang dễ bị tắt và khói không bay lên được..."

"Đã bảo là dưới đó!" Ông Hùng đập mạnh tay xuống bàn khiến chén trà nảy lên. "Nhà này có quy tắc. Mẹ cô là khách, chỉ được nhận sự tôn trọng vừa đủ. Đừng làm quá lên."

Đúng lúc đó, cô Lệ từ phía cửa bước vào, trên tay cầm một khay trà. Cô ta nhếch mép cười, ánh mắt đầy vẻ mỉa mai khi thấy tôi đang lúng túng.

"Con bé này, ông nội nói nhang rẻ là ý tốt cho con rồi. Đừng có cố tỏ ra mình là con nhà quyền quý làm gì." Cô Lệ đặt khay trà xuống, tiếng chén đĩa chạm vào mặt gỗ vang lên khô khốc. "Cứ thắp ở dưới đó cho kín đáo, khỏi làm phiền đến bàn thờ chính của ông nội."

Tôi quay sang nhìn cô Lệ, cố gắng giữ giọng ôn hòa: "Cô Lệ, mẹ em cũng là người lớn..."

"Người lớn gì?" Cô Lệ cắt ngang lời tôi, giọng cao lên một tông. "Về nhà này, cô là dâu. Mẹ cô là người ngoài. Phân biệt rõ ràng một chút không thể sao?" Tiếng cười của cô ta lanh lảnh nhưng lại khiến tôi cảm thấy lạnh lẽo đến tận xương tủy.

Trung, anh họ của tôi, cũng ngồi cạnh đó với gương mặt không chút cảm xúc. Hắn cầm một chiếc bao lì xì màu vàng nhạt, đặt lên bàn rồi nhìn tôi.

"Ngọc này, em nên hiểu chuyện một chút. Chia đều sự tôn trọng cho mọi người là cách cư xử thông minh nhất." Hắn nói với giọng đều đều, như thể đang đọc một thông báo không thể tranh cãi. "Số lượng người đến hôm nay đông, ai cũng có vị trí riêng. Em đừng làm mọi chuyện phức tạp lên."

Tôi nhìn vào những phong bì nhỏ trên bàn. Mỗi cái đều có giá trị, nhưng sự trân trọng thì chẳng có bao nhiêu. Họ đang dùng những lời lẽ hoa mỹ để bao biện cho sự phân biệt đối xử rõ rành rành.

Tôi quay sang nhìn Khang. Chồng tôi đang ngồi cạnh tôi, đôi mắt anh nhìn vào đĩa thức ăn như thể đang bận rộn với một việc gì đó cực kỳ quan trọng. Khang vẫn im lặng. Anh không nhìn tôi, cũng không nhìn bố. Anh chọn cách lẩn trốn trong sự im lặng của chính mình. Tôi biết anh đang nghĩ gì: "Thôi đừng làm ầm lên, rồi mọi chuyện sẽ ổn." Nhưng đối với tôi, sự im lặng của anh chính là lời đồng thuận với sự xúc phạm đối với mẹ tôi.

Bữa cơm tiếp tục với những lời tán gẫu của họ hàng. Mỗi khi tôi định lên tiếng về việc chuẩn bị cho giỗ mẹ, họ lại lảng tránh hoặc dùng những lời lẽ khó nghe để chặn đứng. "Bà ngoại xa" - đó là cách cô Lệ gọi mẹ tôi trước mặt đám đông. Một cụm từ nghe có vẻ lịch sự, nhưng thực chất là một gáo nước lạnh tạt vào lòng tự trọng của tôi. Họ coi mẹ tôi như một vị khách xa lạ, một người không có quyền đứng chung hàng với những người trong nhà. Họ không biết rằng, mỗi miếng thịt tôi nấu, mỗi hạt xôi tôi đồ đều mang theo ký ức về mẹ. Họ không biết rằng, mẹ tôi đã từng hy sinh rất nhiều để đóng góp cho sự phồn vinh của cái nhà này.

Khi bữa cơm kết thúc, tôi vào bếp dọn dẹp. Mồ hôi lấm tấm trên trán. Tôi nhìn thấy những phong bì hai triệu đồng đặt trên bàn cho các cháu nhỏ. Số tiền nhỏ, nhưng nó thể hiện rõ cách quản lý "hữu hạn" của ông Hùng đối với những người mà ông cho là "người ngoài". Tôi cầm chiếc khăn lau, bàn tay siết chặt lại. Họ nghĩ tôi sẽ mãi nhẫn nhịn. Họ nghĩ sự im lặng của tôi là sự cam chịu. Nhưng họ lầm rồi.

Tôi bước ra phía hành lang, nơi dẫn đến gầm cầu thang. Bóng tối ở đó đặc quánh. Tôi có thể nghe thấy tiếng nhặng nhặng của những bao tải đựng đồ cúng ở góc khuất. Tôi lấy điện thoại ra, mở ứng dụng ghi chú. Bàn tay tôi run nhẹ, nhưng ý chí lại cứng lại như thép nguội. Mọi sự nhẫn nhịn của tôi trong ba năm qua, mọi sự chịu đựng trước những lời nhục mạ của cô Lệ hay sự thờ ơ của Khang, đều sẽ biến thành vũ khí vào đúng ngày này. Họ muốn một đám tang hay một ngày giỗ yên ổn? Tôi sẽ cho họ một sự thật chấn động. Tôi sẽ khiến họ phải nhìn thẳng vào sự thật của những gì họ đã cố tình che giấu.

Tôi lấy bút chì, viết vào cuốn sổ tay nhỏ luôn mang theo bên người. Chữ của tôi sắc nét, không một chút do dự:

Ngày 25/7 âm lịch.
Ngày giỗ mẹ.
Ngày tôi mở cửa gầm cầu thang.

Họ sẽ biết mẹ tôi là ai. Họ sẽ biết tôi biết những gì. Cái giá của sự coi thường sẽ được thanh toán đủ.

Tôi thu hồi sổ tay vào túi áo. Bước ra cửa, ánh mắt tôi chạm phải ánh mắt của ông Hùng đang đứng ở cửa bếp. Ông nhìn tôi, ánh mắt đầy sự dò xét và áp đặt. Tôi nhìn thẳng vào ông, không hề né tránh. Một cái gật đầu nhẹ của tôi thay cho câu trả lời. Trò chơi của họ, tôi sẽ kết thúc nó sớm hơn họ tưởng.

Tôi sẽ không lùi bước nữa. Cánh cửa gầm cầu thang sẽ mở vào đúng thời điểm. Sự thật sẽ tự nó lên tiếng. Bắt đầu từ ngày mai.