Cuốn biên bản bìa xanh

Tôi kéo ghế ngồi xuống đối diện. Cuốn sổ nằm giữa bàn, bìa xanh đậm, góc đã sờn thành màu trắng xám.

Bà Lan Chiêu rót nước, đẩy chén về phía tôi.

"Em uống đi. Trà mạn, chú Dũng mua tận ngoài quê."

Tôi nâng chén, hơi nóng phả lên mặt. Ông Dũng ngồi ở ghế đá ngoài sân, quay lưng vào nhà, tay cầm tờ báo cũ phe phẩy.

Bà mở cuốn sổ, lật chậm rãi, để tôi thấy từng trang.

"Sáu năm đó em. Sáu năm tôi giữ cuốn sổ này. Một trăm hai mươi trang, không thiếu buổi nào."

"Bà ghi tay hết ạ?"

"Ghi tay hết. Hồi đó khu mình chưa có máy tính. Mà có thì tôi cũng ghi tay, cho nó... tình cảm."

Bưn nói chữ "tình cảm" mà mắt không nhìn tôi, mắt nhìn vào trang giấy.

Tôi nhìn những dòng chữ nắn nót, mực xanh, mực đen, có chỗ mực đỏ. Nét chữ đều, chân phương, kiểu người viết nhiều thành quen.

"Em coi trang này." Bà chỉ ngón tay vào một đoạn. "Hồi tháng chín năm ngoái, tôi vận động từng nhà đóng tiền làm lại cái mái nhà văn hóa. Bốn mươi hai hộ, tôi đi từng hộ. Mưa dầm, tôi mặc áo mưa đi. Có nhà còn không cho vào, tôi đứng ngoài cổng nói vọng vào."

Bà lật tiếp.

"Trang này, đợt dịch. Tôi trực chốt cùng mấy chú công an. Ba đêm liền không ngủ."

Bà lật.

"Trang này..."

Tôi để bà kể. Bà kể như đọc bài thuộc lòng, không cần nhìn giấy. Giọng bà lên xuống nhịp nhàng, câu nào cũng lồng ghép cái tôi, cái tôi, cái tôi.

Rồi bà dừng ở một trang giữa sổ.

"À, đây. Em coi thử trang này xem có đúng không."

Tôi nhìn theo ngón tay bà.

Dòng chữ ngày 15 tháng 3 năm 2023. Nét mực xanh. Bên dưới, một dòng ghi chú ngắn: "Hộ chị Hạnh — vắng không lý do."

Tôi đọc dòng đó một lần. Đọc lại lần nữa.

Ngày 15 tháng 3 năm 2023.

Đêm 15 tháng 3 năm 2023, tôi trực ca đêm ở khoa cấp cứu. Tôi nhớ vì đêm đó có ca tai nạn giao thông, ba người vào cùng lúc, tôi và bác sĩ Khang làm đến gần sáng. Tôi nhớ vì sáng ra, tay tôi run đến mức không cầm nổi cốc nước.

Tôi không nói gì. Ngón tay tôi đặt lên dòng chữ đó, chậm rãi.

Bà Lan Chiêu liếc xuống. Mắt bà chớp nhanh hai cái. Bà đưa tay ra, kéo cuốn sổ về phía mình, hơi mạnh.

"Ơ, trang này... chắc ghi nhầm."

"Ghi nhầm ạ?"

"Ừ. Hồi đó tôi ghi nhiều quá, có hôm mệt, ghi lộn hộ này sang hộ khác. Chị thông cảm."

Giọng bà vẫn ngọt. Nhưng bà không nhìn thẳng vào tôi nữa. Bà nhìn cái chén nước của bà, nhìn cái quạt trần đang quay, nhìn ra cửa sổ nơi có cây bông giấy.

Tôi cầm chén trà lên, uống một ngụm. Trà hơi chát.

"Không sao đâu bà. Ghi nhầm thì ghi nhầm."

Bà cười. Nụ cười vụt tắt nhanh chóng, như người ta mở cửa đón khách.

"Ừ, ừ. Em hiểu cho chị là quý rồi. Mà thôi, chuyện cũ, mình bàn chuyện mới. Em coi, chủ nhật này họp bầu, chị tính đứng ra giới thiệu em. Chị nói mấy câu thôi, kiểu tình cảm..."

"Bà ơi."

"Dạ?"

"Cuốn sổ này bà cho em mượn về nhà coi được không? Em muốn xem lại mấy buổi họp hồi đầu năm, xem khu mình bàn những gì, để em biết đường."

Bà khựng lại. Tay bà đặt lên mặt bìa, ngón cái miết nhẹ.

"Cuốn này... chị giữ bao nhiêu năm rồi."

"Em mượn hai hôm thôi. Thứ hai em mang trả."

Bà nhìn tôi. Tôi nhìn lại. Tôi giữ nét mặt bình thản, kiểu của một người chỉ đang tò mò chuyện xóm giềng.

"Thôi được." Bà đẩy sổ về phía tôi, chậm rãi như đẩy một vật nặng. "Em cầm về coi. Nhưng đừng làm mất nghe. Sổ này là sổ chính, mất là mệt với phường."

"Em giữ cẩn thận."

Tôi đứng dậy, ôm cuốn sổ vào lòng. Bà tiễn ra cổng. Ông Dũng vẫn ngồi ngoài sân, tờ báo đã gấp lại đặt trên đùi, ông nhìn tôi, không nói.

Tôi đi qua cái cổng sắt sơn xanh, qua cây bông giấy, ra đầu hẻm. Chú Bảy ngồi ở bốt gửi xe, gật đầu chào. Tôi gật lại.

Về tới phòng trọ, tôi đóng cửa, chốt trong.

Căn phòng mười tám mét vuông. Bàn nhựa kê cạnh cửa sổ. Tôi đặt cuốn sổ xuống bàn, bật cái đèn bàn cũ, ánh sáng vàng vọt hắt lên mặt bìa xanh.

Tôi lấy trong cặp ra bốn tờ A4 — bản photo lịch trực bệnh viện, có dấu đỏ của phòng Điều dưỡng ở góc. Tôi trải ra, vuốt phẳng từng tờ.

Rồi tôi mở sổ.

Tôi không đọc từ đầu. Tôi lật từng trang, mắt dò tìm tên mình. Trang nào có chữ "Hạnh", tôi dừng lại.

Trang mười bảy. "Hộ chị Hạnh — vắng không lý do." Ngày 8 tháng 1 năm 2023.

Tôi tra lịch trực. Đêm 8 tháng 1, tôi trực. Tôi lấy bút chì, đánh một dấu nhỏ bên lề.

Trang hai mươi ba. Ngày 2 tháng 4 năm 2023. "Vắng không lý do."

Đêm 2 tháng 4, tôi trực. Dấu chì thứ hai.

Trang ba mươi mốt. Ngày 11 tháng 6 năm 2023. "Vắng không lý do."

Tôi lật nhanh hơn. Ngón tay tôi lật giấy nghe sột soạt.

Ngày 20 tháng 7. Đêm đó tôi trực.
Ngày 5 tháng 9. Đêm đó tôi trực.
Ngày 17 tháng 10. Đêm đó tôi trực.

Mỗi dòng, tôi đối chiếu. Mỗi dòng, tôi đánh một dấu chì. Bút chì để lại vết mờ mờ trên giấy, không làm hỏng trang.

Tôi làm đến khi trời tối hẳn. Cái quạt để bàn chạy kêu è è. Ngoài hẻm có tiếng ai gọi nhau mua bánh mì.

Tôi dừng tay, đếm.

Mười hai dấu chì.

Mười hai dòng "vắng không lý do."

Và mười hai ngày đó, tôi mở lịch trực ra, đối từng ngày một.

Ngày nào cũng trùng.

Không lệch một ngày. Không lệch một ca.

Tôi ngồi im. Tay tôi đặt trên mặt giấy, ngón tay vẫn cầm bút chì.

Mười hai lần. Trong hai năm. Không phải ghi nhầm một lần. Mà là mười hai lần, rải đều, đều như ai đó ngồi tính toán.

Tôi nhớ lại buổi chiều. Bà ta nói "chắc ghi nhầm", rồi đưa tay kéo sổ về, nhanh quá. Người ghi nhầm một lần thì cười xòa, gạch đi, ghi lại. Người ghi nhầm mười hai lần thì không gạch. Người ta chỉ kéo sổ về.

Tôi lật tới trang cuối. Mép giấy ố vàng, có một tờ giấy kẹp vào, gấp đôi.

Tôi mở ra.

Một tờ giấy photo. Đơn xác nhận trực đêm của bệnh viện — cái đơn tôi nộp hồi tháng chín năm ngoái, xin xác nhận lịch trực để... Tôi nhớ rồi. Hồi đó bà ta bảo "nộp cho chị cái giấy bệnh viện, để chị lưu, phòng khi phường hỏi". Tôi nộp. Tôi tưởng bà lưu cho có.

Dưới cùng tờ giấy, một dòng chữ ký. Nét mực xanh, chân phương, quen thuộc.

"Đã nhận — Lan Chiêu."

Tôi nhìn dòng chữ ký đó rất lâu.

Bà ta đã cầm tờ giấy này trong tay. Bà ta đã đọc. Bà ta đã ký nhận.

Vậy mà tháng mười một năm ngoái, biên bản họp vẫn ghi tên tôi: "vắng không lý do."

Tôi gấp tờ giấy lại, kẹp vào đúng chỗ cũ. Tôi đóng sổ. Tôi ngồi nhìn cái bìa xanh một hồi.

Rồi tôi cầm điện thoại, nhắn cho chị Thảo.

"Chị ơi, em có chuyện muốn kể. Không phải một lần đâu chị."

Chị trả lời trong vòng mười giây.

"Bao nhiêu?"

Tôi nhìn cuốn sổ. Nhìn mười hai dấu chì.

"Mười hai."

Chị không trả lời ngay. Ba phút sau, điện thoại tôi rung.

"Ngày nào?"

Tôi gõ từng ngày, từng ca trực, gửi đi. Tin nhắn dài, dài đến mức điện thoại chia thành mấy khung.

Chị đọc xong, nhắn lại một câu.

"Vậy là bả biết. Từ đầu tới cuối, bả biết hết."

Tôi đặt điện thoại xuống.

Ngoài cửa sổ, đèn đường đã lên. Tôi nghe tiếng chú Bảy kéo cửa bốt gửi xe, tiếng xích xe đạp loảng xoảng.

Tôi cầm bút chì lên, nhìn mười hai dấu mờ trên giấy.

Mười hai lần tôi không có mặt. Không phải vì tôi rảnh. Mà vì tôi đang ở chỗ khác, đang giữ mạng người.

Bà ta biết điều đó. Bà ta còn ký giấy xác nhận.

Tôi mở lại trang đầu cuốn sổ. Trang một, buổi họp đầu tiên bà ta ghi, cách đây sáu năm. Nét chữ đó, tôi nhìn kỹ.

Cùng một nét. Cùng một cây bút. Sáu năm, không đổi.

Người ta ghi sổ sáu năm mà không đổi nét chữ, thì người ta không ghi nhầm mười hai lần được đâu.

Tôi gấp cuốn sổ lại, đặt ngay ngắn lên bàn, cạnh bốn tờ lịch trực.

Chủ nhật này, nhà văn hóa khu 4. Bốn mươi hai hộ.

Tôi đã có trong tay cuốn sổ. Tôi có lịch trực. Tôi có dòng chữ ký của chính bà ta.

Nhưng tôi chưa biết phải mở miệng thế nào cho đúng.

Điện thoại tôi sáng lên. Một số lạ.

Tôi nhìn màn hình. Số lạ nhắn một dòng, không có tên người gửi.

"Chị Hạnh ơi, cuốn sổ đó không phải của chị đâu. Trả lại đi, kẻo mang họa."

Tôi đọc dòng tin nhắn. Đọc lại lần nữa.

Rồi tôi đặt điện thoại xuống, úp mặt màn hình lên bàn.

Tôi không trả lời.

Nhưng tôi biết một điều: người gửi tin nhắn này biết tôi đang giữ cuốn sổ. Mà buổi chiều nay, chỉ có hai người biết tôi cầm cuốn sổ về.

Tôi và bà ta.