Đối chiếu

Tôi gỡ chiếc kẹp giấy ra khỏi trang cuối.

Tờ giấy A5 gấp làm tư. Giấy pơ-luya mỏng, loại giấy bệnh viện thường dùng để in giấy xác nhận công tác. Tôi mở ra, vuốt phẳng trên mặt bàn nhựa.

"GIẤY XÁC NHẬN CÔNG TÁC"

Nội dung ngắn gọn: xác nhận điều dưỡng Nguyễn Thị Hạnh, khoa Cấp cứu, trực đêm cố định các ngày thứ Ba, thứ Năm, thứ Bảy hàng tuần, từ tháng 3 năm ngoái đến tháng 3 năm nay. Dưới cùng, mục "Xác nhận của đại diện tổ dân phố", có một dòng chữ ký.

Chữ ký nghiêng nghiêng, nét mực xanh đậm, đuôi chữ kéo dài như cái móc câu. Tôi đã nhìn chữ ký này suốt sáu năm. Nó nằm trên mọi thông báo đóng tiền vệ sinh, mọi biên bản họp tổ, mọi giấy mời họp.

"Lan Chiêu".

Bà ta ký. Bà ta cầm tờ giấy này trên tay. Bà ta biết rõ từng chữ.

Vậy mà trong cuốn sổ xanh, mười hai lần, bà vẫn ghi "vắng không lý do".

Tôi gấp tờ giấy lại, kẹp về chỗ cũ. Rồi tôi lấy từ ngăn kéo ra bản photo lịch trực. Bốn tờ A4, đóng ghim góc trái, in từ phần mềm chấm công của bệnh viện, có dấu đỏ của phòng Điều dưỡng.

Tôi đặt hai thứ cạnh nhau.

Lật sổ xanh. Trang 14: "Ngày 12 tháng 5, họp tổ. Vắng: hộ 17 (Hạnh) — không lý do."

Tôi tra lịch trực. Ngày 12 tháng 5 năm ngoái, thứ Ba. Ca đêm. Từ 20 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau.

Trang 23: "Ngày 7 tháng 7, họp tổ. Vắng: hộ 17 — không lý do."

Mùng 7 tháng 7, thứ Năm. Ca đêm.

Trang 31: "Ngày 2 tháng 9, họp tổ. Vắng hộ 17 — không lý do."

Mùng 2 tháng 9, thứ Bảy. Ca đêm.

Tôi lấy bút chì, loại bút chì gỗ hai nghìn đồng một cây mua ở tạp hóa bà Hoa, gạch một đường mảnh bên lề mỗi dòng. Gạch xong, tôi ghi ngày âm lịch ra ngoài lề, ghi giờ vào ca.

Mười hai lần.
Mười hai đường gạch chì.
Không lệch một ngày. Không lệch một buổi.

Có một lần tôi phải đổi ca với chị Oanh cùng khoa, đổi từ thứ Năm sang thứ Tư. Tôi nhớ rõ, vì hôm đó trời mưa to, xe buýt kẹt ở ngã tư. Tôi vẫn nộp đơn xin phép cho bà Chiêu trước hai ngày. Trong sổ, lần đó vẫn ghi "vắng không lý do". Tôi tra lịch. Đúng là thứ Tư.

Bà ta không ghi sai vì nhầm. Bà ta ghi sai vì bà ta muốn ghi sai.

Tôi ngồi im một lúc. Đèn tuýp trên đầu kêu è è, âm thanh quen thuộc của căn phòng trọ mười tám mét vuông. Ngoài cửa sổ, tiếng ai đó rửa chén, nước xối ào xuống cống.

Bảy năm trực đêm. Hai trăm mấy chục ca. Tôi đếm số lần mình thực sự vắng họp mà không có lý do: không có lần nào.

Rồi tôi nhấc điện thoại.

Chị Thảo bắt máy ngay hồi chuông đầu. Giọng chị vang cả loa, phía sau có tiếng tivi đang phát bản tin thời tiết.

"Tới đâu rồi mày?"

"Đối chiếu xong rồi chị."

"Bao nhiêu?"

"Mười hai trên mười hai. Trùng khít."

Bên kia im lặng một giây. Rồi chị hít một hơi dài, kiểu hít vào để nói cho đã.

"Trời ơi. Con mụ đó. Tao biết mà, tao biết ngay mà. Mày gửi hình qua đây, tao chụp lại, tao đăng lên nhóm tổ, tao cho cả xóm xem mặt nó."

"Chị Thảo."

"Rồi tao gọi bà Hoa, gọi chú Bảy, gọi cả mấy nhà bên dãy trong. Mày cứ để đó tao lo. Sáng mai—"

"Chị Thảo." Tôi nói lại, chậm hơn. "Em không đăng nhóm."

Chị khựng lại. Tiếng tivi vẫn chạy, người dẫn chương trình đang nói về đợt gió mùa.

"Mày nói gì?"

"Em không đăng nhóm. Em cũng không gửi hình cho ai."

"Vậy mày định làm gì? Để đó cho nó giữ ghế tiếp hả? Hạnh, mày đừng có hiền kiểu đó, tao nói thật—"

"Chị nghe em nói hết đã." Tôi kéo ghế nhựa ra, ngồi xuống. "Đăng nhóm thì được gì? Cả xóm đọc xong, chửi một trận, rồi ngày mai ai cũng bận. Bà ta cãi một câu 'tôi ghi nhầm', xin lỗi một câu, là xong. Chị nghĩ bà ta không làm được à?"

Bên kia không có tiếng đáp. Chỉ có tiếng thở.

"Còn cuộc họp bầu tổ trưởng thì khác." Tôi nói. "Có biên bản. Có bà ta ngồi đó. Có bốn mươi mấy hộ ngồi đó. Em muốn nói trước mặt tất cả, đúng nơi, đúng lúc."

"Ý mày là…"

"Chủ nhật tới. Nhà văn hóa. Em sẽ đọc."

Chị Thảo im lặng lâu hơn lần trước. Tôi nghe tiếng chị kéo ghế, tiếng cái quạt máy bật số lớn.

"Được." Giọng chị trầm xuống, khác hẳn cái tông giọng ban nãy. "Nhưng mày nghe tao dặn. Mày đọc thì đọc, đừng có run. Mày mà run là nó cướp lời. Con mụ đó nói dai lắm, mày phải cầm cuốn sổ, mày đập xuống bàn, mày nói từng câu một."

"Em biết."

"Với lại—" Chị ngập ngừng. "Mày có chắc là mày tự làm được không? Tao có thể ngồi cạnh mày. Tao là tổ phó, tao có quyền chất vấn."

"Em cảm ơn chị. Nhưng em muốn tự mình nói. Một mình."

Chị thở ra, cái tiếng thở dài quen thuộc mỗi lần chị chịu thua tôi.

"Thôi được. Mày lúc nào cũng vậy. Hiền hiền mà cái gì cũng tính trước."

Tôi cười, một chút thôi.

"Em là y tá mà chị. Trực đêm phải tính trước."

"Ừ thì y tá." Chị nói, giọng đã dịu đi. "Nhưng mày nhớ nghe, chủ nhật này tao sẽ ngồi hàng ghế đầu. Tao không nói gì đâu, nhưng tao ngồi đó. Mày liếc xuống là thấy mặt tao."

"Em biết rồi."

Cúp máy, tôi nhìn lại mặt bàn. Cuốn sổ xanh mở ở trang 14. Tờ giấy xác nhận kẹp ở trang cuối. Bản photo lịch trực nằm bên phải.

Ba thứ. Đủ chưa?
Chưa. Còn một thứ nữa. Tôi lấy điện thoại, mở khung chat với bác sĩ Khang.

"Anh Khang ơi, thứ Sáu em xin gặp anh mười phút được không? Em cần nhờ anh một việc. Liên quan đến giấy tờ."

Tôi chưa bấm gửi. Ngón tay đặt trên màn hình.

Rồi tôi bấm.

Điện thoại rung.

Không phải tin nhắn trả lời của bác sĩ Khang. Một số lạ, nhưng tôi biết là ai. Cả khu này chỉ có một người nhắn tin kiểu đó.

"Nhớ đi họp đúng giờ nhé em. Chủ nhật tám giờ sáng, nhà văn hóa. Chị rảnh mà, chị sẽ tới sớm xếp ghế."

Tôi đọc lại hai lần. "Chị rảnh mà". Bà ta nhấn đúng cái cụm từ mà bà ta dùng để bêu tôi trước cả xóm.

Rồi tin nhắn thứ hai hiện lên.

"Chị đã chuẩn bị bài phát biểu giới thiệu em rồi đấy. Ngắn thôi, nhưng tình cảm lắm."

Tôi nhìn chằm chằm vào màn hình.

Bà ta biết. Bà ta biết tôi đang giữ cuốn sổ, biết tôi sẽ lật từng trang. Vậy mà bà ta vẫn tươi cười nhắn tin, vẫn gọi tôi bằng "em", vẫn hứa sẽ giới thiệu tôi bằng một bài phát biểu "tình cảm".

Một người đàn bà đã cố tình ghi sai mười hai lần, ký giấy xác nhận trực đêm rồi giả vờ không biết... không đời nào lại tự nhiên tử tế.

Bài phát biểu đó không phải để giới thiệu tôi.
Nó là để chôn tôi trước khi tôi kịp mở miệng.

Tôi tắt màn hình. Đặt điện thoại úp xuống mặt bàn, cạnh cuốn sổ xanh.

Ngoài cửa sổ, tiếng rửa chén đã tắt hẳn. Cả khu chìm vào sự tĩnh lặng của mười giờ đêm, chỉ còn tiếng dế và tiếng xe máy xa xa.

Tôi lật lại trang 14, nhìn đường gạch chì mảnh.
Mười hai lần. Mười hai ca trực.
Và một bài phát biểu đang chờ tôi ở nhà văn hóa.

Bà muốn chơi trước mặt cả xóm.
Được thôi.

Tôi mở nắp bút chì, gọt một đầu mới, rồi viết lên tờ giấy nháp bốn chữ, nét chữ nhỏ, rõ ràng từng chữ:

"Chị rảnh mà."

Bà ta đã chuẩn bị bài phát biểu.
Còn tôi… đã chuẩn bị xong mười hai cái ngày.