Buổi họp phụ huynh bão táp

Thứ Sáu, bảy giờ bốn mươi lăm sáng, phòng học lớp 5A.

Tôi đến sớm mười lăm phút. Cố ý.

Hàng ghế học sinh xếp thành bốn dãy, mỗi dãy kê thêm ghế nhựa cho phụ huynh ngồi phía sau con mình. Bàn giáo viên đặt sát cửa sổ, trên đó có một bình hoa cúc giả và một hộp phấn. Bảng đen đã được lau sạch, nhưng vẫn còn vệt phấn trắng mờ ở góc, dấu tích của việc lau vội.

Tôi ngồi xuống ghế cuối dãy thứ hai, chỗ Bin ngồi hằng ngày. Trong ngăn bàn con tôi còn một mẩu giấy nháp gấp đôi, trên đó Bin viết nguệch ngoạc phép chia. Tôi nhặt lên, vuốt phẳng, rồi gấp lại bỏ vào túi áo.

Bảy giờ năm mươi. Phụ huynh bắt đầu vào.

Chị Hạnh ở dãy một, mặc áo sơ mi trắng, gật đầu chào tôi rất nhanh rồi quay đi. Anh Khánh ở dãy ba, tay cầm điện thoại, mắt nhìn lên bảng. Lần lượt những người khác vào. Không ai ngồi gần tôi. Ghế hai bên tôi trống trơn, như thể có ai đó đã cố ý giữ khoảng cách.

Tám giờ kém năm, chị Thảo bước vào. Chị mặc áo khoác xám, tóc buộc gọn sau đầu, tay ôm một cuốn sổ nhỏ. Chị nhìn quanh, khi thấy tôi thì khựng lại một giây. Rồi chị rẽ sang dãy đối diện, ngồi xuống chỗ cách tôi ba hàng ghế. Chị không nhìn tôi thêm lần nào nữa.

Tôi hiểu. Chị ấy cũng đang sợ.

Tám giờ đúng, cô Hồng bước vào.

Áo dài xanh rêu, tóc búi cao với chiếc kẹp ghim bạc. Cô đi thẳng lên bục, đặt cặp xuống bàn giáo viên, hai tay chống lên mép bàn. Cả phòng im phăng phắc. Cô đứng đó ba giây, chỉ ba giây, nhưng đủ để bốn mươi mấy con người nhỏ lại.

"Kính thưa quý vị phụ huynh."

Giọng cô trong, rõ, đều như đang đọc một bản báo cáo.

"Hôm nay tôi có một việc buộc phải nói trước khi vào nội dung chính. Học kỳ này, lớp 5A chúng ta có một trường hợp rất đáng tiếc."

Tôi đặt hai tay lên đùi, đan chặt vào nhau.

"Có một học sinh đạt điểm mười bài kiểm tra Toán giữa kỳ hai. Điểm số đột ngột tăng vọt so với các bài trước đó. Ban đầu tôi rất mừng. Nhưng khi tôi kiểm tra lại bài làm…"

Cô dừng lại. Mắt cô quét một vòng qua các dãy ghế. Ánh mắt cô dừng lại ở tôi đúng hai giây.

"Bài làm có dấu hiệu không trung thực. Và tôi rất tiếc phải nói với phụ huynh của học sinh đó: chúng tôi đã xác minh."

Phía dãy một, ai đó thì thầm: "Hương nào vậy ta?"

Chị Hạnh quay sang, giọng vừa đủ nghe: "Thì lớp này có mấy đứa được mười Toán đâu."

Tôi nghe tiếng ghế nhựa kéo trên nền gạch. Một người quay lại nhìn tôi. Rồi người thứ hai. Rồi người thứ ba.

Cô Hồng vẫn đứng trên bục, hai tay chống bàn, cằm hơi nâng. Cô không cần nói tên. Cô chỉ cần để cả phòng tự tìm ra.

Tôi đứng dậy.

Chiếc ghế nhựa của tôi kêu lên một tiếng trên sàn. Cả phòng quay lại. Tôi bước ra khỏi hàng ghế, đi lên phía trước, dừng lại ở khoảng giữa phòng, nơi mọi người đều có thể nhìn thấy.

Trong tay tôi là cuốn sổ liên lạc bìa xanh.

"Thưa các phụ huynh."

Tôi nói không quá lớn. Giọng tôi vốn không cao, nhưng phòng học này nhỏ và mọi người đang im lặng.

"Cô Hồng bảo con tôi ăn cắp đề thi. Ba ngày trước, cô gọi tôi lên, nói con tôi gian lận, nói cô có bằng chứng."

Tôi giơ cao cuốn sổ.

"Nhưng chính cô là người viết địa chỉ đề thi trong cuốn sổ này."

Cô Hồng cười. Một tiếng cười ngắn, khô khốc, kiểu cười của người đã chuẩn bị sẵn câu trả lời đối phó.

"Chị Phương. Chị đang làm ầm lên trước mặt mọi người. Chị có biết mình đang nói gì không?"

"Tôi biết."

Tôi mở sổ. Lật từng trang, chậm rãi, cho cả phòng thấy. Trang đầu, trang hai, điểm số, nhận xét của giáo viên. Rồi đến hai trang cuối. Hai trang này bị dán đậy bằng một tờ giấy A4 mỏng, mép giấy đã bong lên một góc.

Tôi luồn móng tay dưới mép giấy, bóc ra.

Bên dưới là nét chữ nghiêng nghiêng, mực xanh, đúng thứ chữ cô Hồng vẫn viết trong sổ đầu bài mỗi sáng.

Tôi đọc to:

"Đề thi giữa kỳ hai môn Toán. Ngăn kéo thứ hai, bàn giáo viên, phòng giáo viên tầng hai. Chìa khóa để trong hộp phấn."

Tôi ngẩng lên.

"Đây có phải chữ cô không, cô Hồng?"

Cô Hồng không trả lời ngay. Tay cô rời khỏi mép bàn, hạ xuống, rồi lại đặt lên. Cô nuốt xuống, cổ họng chuyển động một cái rõ ràng.

"Chị… chị dán tờ giấy đó vào sổ của con chị. Chị tự viết thì sao?"

Tôi không đáp. Tôi lật tiếp tờ A4 — vì mặt sau của nó còn một trang nữa.

"Danh sách thu tiền đề. Đợt một: hai triệu một bộ, giao ngày mười hai tháng mười. Đợt hai: hai triệu rưỡi một bộ, giao đầu tháng ba."

Tôi đọc từng dòng, chậm và rõ.

"Chị Nguyễn Thị Hạnh. Một bộ. Đợt một."

Dãy một, chị Hạnh cúi gằm mặt xuống bàn.

"Anh Trần Văn Khánh. Một bộ. Đợt hai."

Anh Khánh đứng bật dậy. "Tôi… tôi không…" Rồi anh ta ngồi xuống, không nói hết câu.

"Chị Lê Thu Thảo. Hai bộ. Đợt một và đợt hai."

Tôi dừng lại. Ngẩng lên nhìn chị Thảo.

Cả phòng quay sang. Chị Thảo ngồi im ba giây. Rồi chị đứng dậy. Chị run rẩy, tay bám chặt mép bàn, nhưng chị vẫn đứng vững.

"Đúng."

Giọng chị Thảo nhỏ, nhưng không gian đang tĩnh lặng.

"Tôi mua hai bộ. Tôi đưa tiền mặt, không có hóa đơn. Cô Hồng bảo tôi giữ kín, nếu không cô cho con tôi ở lại lớp."

Một tiếng "hả" vang lên từ dãy ba. Rồi tiếng xì xào lan ra như nước tràn.

Cô Hồng đập tay xuống bàn. "Im lặng! Đây là buổi họp phụ huynh, không phải cái chợ!"

"Vậy cô giải thích đi."

Tôi quay lại phía bục.

"Giải thích tại sao chữ cô nằm trong sổ liên lạc của con tôi. Giải thích tại sao có danh sách thu tiền. Giải thích tại sao ba ngày trước cô gọi tôi lên, nói con tôi ăn cắp đề, trong khi đề nằm trong ngăn kéo của chính cô."

Cô Hồng mở miệng, rồi lại ngậm lại.

Mặt cô không còn sắc hồng của phấn viết. Nó chuyển sang một thứ màu xám nhợt, sắc diện của người vừa mất máu. Hai bên thái dương cô lấm tấm mồ hôi, và cô không đưa tay lên lau.

"Tôi… đó là… tôi ghi chú cho bản thân. Việc nội bộ của giáo viên."

"Ghi chú cho bản thân mà viết vào sổ liên lạc của học sinh?" Tôi hỏi. "Cô dán đè nó đi. Cô giấu nó. Nếu là việc nội bộ, sao phải giấu?"

Cửa lớp mở. Thầy Dũng bước vào, áo sơ mi cài lệch một cúc, tay cầm cặp da.

"Thôi thôi, chị Phương, bình tĩnh. Chuyện gì cũng có cách giải quyết. Chúng ta để cô Hồng trình bày đã…"

"Thầy Dũng."

Tôi quay sang thầy.

"Ba ngày trước, tôi lên gặp thầy. Tôi xin thầy cho tôi xem camera hành lang tầng hai. Thầy nói 'để cô giáo giải quyết'. Hôm sau tôi xin gặp lại, thầy bảo thầy bận họp."

Thầy Dũng đứng giữa cửa, tay vẫn cầm cặp.

"Hôm nay tôi không cần camera nữa, thầy ạ. Tôi có chữ của cô Hồng. Tôi có danh sách. Tôi có người làm chứng."

Tôi rút từ túi áo ra một xấp giấy, ba bộ, kẹp ghim cẩn thận. Tôi đặt bộ thứ nhất lên bàn giáo viên, trước mặt cô Hồng. Bộ thứ hai, tôi đưa cho thầy Dũng.

"Đây là bản photo sổ liên lạc, có công chứng chiều qua. Đây là bản photo tin nhắn trong điện thoại cô Hồng gửi cho chị Thảo, dọa cho con chị ấy ở lại lớp."

Chị Thảo giơ tay. "Tôi có điện thoại. Tôi giữ nguyên tin nhắn. Ai muốn xem tôi cho xem."

Cô Hồng lùi lại một bước. Lưng cô chạm vào bảng đen. Phấn trên bảng dính vào áo dài cô một vệt trắng, và cô không hề hay biết.

"Chị… chị vu khống tôi. Chị mua chuộc phụ huynh. Chị…"

Giọng cô cao lên, vỡ ra ở cuối câu. Cô đưa tay chỉ về phía tôi, ngón tay run lẩy bẩy.

Rồi cô nhìn quanh. Bốn mươi mấy con mắt nhìn cô. Không ai nói giúp cô một câu.

Chị Hạnh cúi gằm, hai tay bấu mép bàn. Anh Khánh đứng dậy, đi ra phía cửa sau, không nhìn ai. Một người ở dãy hai rút điện thoại ra, giơ lên quay. Một người khác kéo tay áo chồng, nói nhỏ: "Thôi mình về đi."

Cô Hồng nhìn cái điện thoại đang quay. Vai cô sụp xuống.

"Tôi…"

Cô nói một tiếng, rồi im lặng.

"Tôi làm vì… vì lương giáo viên không đủ sống. Tôi có con đang học đại học. Tôi…"

"Con tôi cũng đang học."

Tôi nói. Không quá to, nhưng cô im ngay lập tức.

"Con tôi học lớp năm. Nó chép phép chia vào giấy nháp. Nó tin cô. Ba ngày nay nó không dám nhìn tôi vào mắt, vì nó nghĩ nó có lỗi."

Cô Hồng ngồi xuống ghế giáo viên. Không phải là ngồi, mà là cô khuỵu xuống, hai tay bám mép bàn cho khỏi ngã, rồi mới đặt được người lên ghế. Áo dài cô nhăn nhúm ở vai.

"Tôi nhận. Tôi nhận hết."

Giọng cô khàn đặc, như có gì mắc trong cổ họng.

"Đợt một có năm suất. Đợt hai có ba. Tôi thu tiền mặt. Tôi không ghi hóa đơn. Đề tôi photo ở ngoài, tôi để trong ngăn kéo thứ hai."

Thầy Dũng đứng giữa phòng, cặp da vẫn cầm lệch một bên. Mặt thầy trắng bệch như tờ giấy photo tôi vừa đưa.

"Chuyện này… chuyện này cần báo cáo lên phòng giáo dục. Cần họp hội đồng. Chúng ta không thể…"

"Thầy nói đúng."

Tôi gấp cuốn sổ liên lạc lại, cẩn thận, vuốt phẳng mép giấy A4 đã bong.

"Chúng ta không thể giải quyết ở đây. Nhưng hôm nay, trước mặt tất cả phụ huynh lớp 5A, tôi cần một câu trả lời."

Tôi quay sang cô Hồng.

"Ai là người bảo cô gọi tôi lên, nói con tôi ăn cắp đề?"

Cô Hồng ngẩng mặt lên. Mắt cô đỏ, nhưng trong đó có một thứ tôi chưa từng thấy ở cô — không phải hối hận. Là sự căm phẫn.

Cô đứng dậy. Chậm rãi. Hai tay chống bàn. Cô nhìn tôi, và cô chỉ tay vào tôi, ngón tay vẫn run, nhưng giọng cô đã trở nên đanh lại.

"Cô… cô sẽ không yên với tôi đâu."

Cả phòng nín thở.

Tôi nhìn ngón tay đang chỉ vào mặt mình. Rồi tôi nhìn thẳng vào mắt cô.

"Tôi chờ."

Ngoài hành lang, tiếng trống trường đánh hết tiết một. Một tiếng "tùng" vang lên rồi tắt lịm.