Ngày giỗ vả mặt

Khói nhang quyện đặc trong gian phòng chính, mùi trầm hương nồng nàn bao trùm lấy không gian trang nghiêm của ngày giỗ.

Hàng xóm và họ hàng kéo đến đông đủ, tiếng trò chuyện xôn xao tạo nên một bầu không khí náo nhiệt nhưng vẫn giữ được nét mực thước của một buổi lễ truyền thống. Tôi ngồi ở phía dưới, lặng lẽ rót trà cho các bác, các cô. Gương mặt tôi bình thản, đôi tay cử động nhẹ nhàng, chuẩn xác.

Bà Hạnh ngồi ở vị trí trung tâm, diện bộ áo dài nhung màu tím đậm, gương mặt bà hiện lên vẻ uy nghiêm của một người chủ gia đình mẫu mực. Bên cạnh bà, chị Thu diện váy hoa rực rỡ, thi thoảng lại cười nói với mấy người họ hàng xa. Cả hai đều đang diễn một vở kịch hoàn hảo.

Đến giữa buổi lễ, khi mọi người đang tạm nghỉ sau phần cúng kiến, bà Hạnh đứng dậy. Bà cầm chiếc micro nhỏ, giọng nói vang lên, đầy nội lực và chuẩn mực:

"Hôm nay là ngày giỗ của ông bà, là dịp để chúng ta nhìn lại gốc rễ. Tôi có một việc quan trọng cần thông báo và mong mọi người cùng chứng kiến."

Tôi khẽ ngước mắt nhìn bà. Nụ cười của bà lúc này mang theo chút gì đó đầy toan tính. Bà Hạnh lấy ra một tờ giấy A4 gấp gọn, đặt lên bàn rồi nhìn thẳng về phía tôi.

"Vợ của thằng Út, con lại đây."

Tiếng gọi của bà khiến những người xung quanh đều đổ dồn ánh mắt về phía tôi. Tôi đứng dậy, bước đến trước mặt bà. Chị Thu đứng bên cạnh, ánh mắt lấp lánh sự đắc thắng, như thể chuẩn bị tung ra một đòn quyết định.

"Con biết phòng thờ của nhà mình bấy lâu nay hơi chật hẹp cho việc thờ cúng, và với tư cách là mẹ chồng, tôi muốn sắp xếp lại một chút." Bà Hạnh đẩy tờ giấy về phía tôi. "Để cho cháu đích tôn có chỗ ngủ thoải mái hơn, tôi muốn con ký vào tờ giấy này. Chúng ta sẽ chuyển đổi chức năng của phòng thờ thành phòng ngủ cho cháu. Đây là vì lợi ích của con cháu đời sau."

Chị Thu chen vào, giọng ngọt xớt: "Đúng đấy, em ký đi, là vì cái hay của cháu nội mà."

Họ hàng xung quanh bắt đầu xì xào.
"Phòng thờ mà làm phòng ngủ? Có ổn không nhỉ?"
"Nhưng nếu là ý của bà Hạnh thì chắc là có lý do cả."

Tôi nhìn tờ giấy. Tờ giấy có chữ ký của bà Hạnh và chị Thu, nội dung rõ ràng về việc nhượng lại quyền sử dụng phòng thờ. Tôi mỉm cười, một nụ cười rất nhẹ.

"Mẹ, con nghĩ việc này cần phải hỏi ý kiến của người đã lập ra quy tắc cho ngôi nhà này trước."

Tôi lấy từ trong túi áo ra một cuốn sổ cũ kỹ, bìa da nâu đã sờn màu, gáy sổ cũ kỹ và được đai da quấn quanh. Đó là cuốn nhật ký của bà nội.

Không gian bỗng chốc lặng đi. Bà Hạnh biến sắc, đôi mắt bà co lại.

"Cái đó... con lấy từ đâu ra?"

Tôi không trả lời, chỉ mở trang giấy ở giữa, giọng tôi vang lên đều đều, rõ ràng đến từng chữ:

"Trong cuốn nhật ký này, bà nội có viết rất rõ: 'Phòng thờ này ta để cho vợ thằng Út, đứa nào giành thì quỳ trước bàn thờ mà xin lỗi tổ tiên'."

Lời nói của tôi như một gáo nước lạnh dội thẳng vào đám đông đang xôn xao. Họ hàng bắt đầu bàn tán mạnh hơn.

"Vợ thằng Út? Ý là con dâu sao?"
"Ủa, tại sao bà nội lại viết như vậy?"

Bà Hạnh run rẩy, đôi môi bà mấp máy nhưng không thốt nên lời. Tôi lật tiếp trang sau, nơi có một tấm ảnh cưới cũ kỹ của bố mẹ chồng. Mặt sau tấm ảnh là một dòng chữ viết tay bằng mực tím đã khô, nhưng sắc cạnh:

"Ngày 15 tháng Tám, bà nội đuổi mẹ Hạnh ra khỏi phòng thờ vì tội ăn cắp tiền công đức."

Tôi quay sang nhìn thẳng vào mặt bà Hạnh.

"Mẹ, con nghĩ số tiền 2 triệu đồng mà mẹ đã trộm năm 1985, đến nay vẫn chưa trả hết, nên việc mẹ muốn chiếm lấy phòng thờ này là điều không thể chấp nhận được."

Cả gian phòng rộng lớn bỗng chốc trở nên im lặng đến rợn người. Chỉ còn nghe thấy tiếng lá khô rơi ngoài sân và tiếng thở dốc của bà Hạnh. Bà đứng chết trân, gương mặt trắng bệch không còn chút máu. Bà nhìn vào tấm ảnh, nhìn vào dòng chữ của bà nội như thể đó là một bản án tử hình vừa được tuyên đọc.

"Con... con nói gì cơ?" Giọng bà lạc đi, run rẩy giữa không trung.

Tôi tiến lên một bước, cầm lấy chiếc điện thoại.

"Con có đoạn ghi âm của bà nội trước bấy giờ trước khi mất, và cả những thước phim quay lại cảnh mẹ bỏ tiền vào hũ công đức để 'rửa tội' cho những gì mẹ đã làm năm xưa."

Tôi nhấn nút phát. Âm thanh của bà nội vang lên, già nua nhưng uy nghiêm:

"Hạnh, mày đừng có định dùng cái hũ công đức để che đậy những thứ bẩn thỉu của mày. Ai dám động vào phòng thờ của vợ thằng Út, tao sẽ không tha."

Tiếng của bà nội vang lên giữa phòng khách khiến nhiều người ở đó phải giật mình. Ông Bảy, bác cả của nhà này, đang ngồi ở phía đối diện, đột ngột đứng bật dậy. Ông nhìn vào cuốn nhật ký, rồi nhìn vào mặt bà Hạnh.

"Đúng là chữ của bà cụ. Tôi vẫn nhớ ngày đó, bà cụ đã nổi trận lôi đình vì chuyện cái hũ công đức."

Bà Hạnh lảo đảo, đầu gối bà run bần bật. Bà quỵ xuống ngay giữa sàn nhà, trước mặt bàn thờ tổ tiên. Gương mặt bà biến dạng vì sự kinh hoàng và nhục nhã.

"Không... không phải như thế... con nói dối!"

Chị Thu đứng bên cạnh như phát điên, định lao ra kéo tôi lại. "Mày nói láo! Mẹ không có..."

Tôi nhanh nhẹn bước tới, chặn đứng cánh tay của chị Thu. Tôi lấy ra một tệp tài liệu nhỏ từ túi áo.

"Chị Thu, chị đừng quên là chị đã biết chuyện này từ lâu. Đây là bản sao kê tài khoản mà chị đã giúp mẹ tráo đổi tiền công đức vào những năm gần đây. Chị cũng là đồng lõa đấy thôi."

Chị Thu khựng lại, gương mặt biến sắc, miệng mấp máy không ra tiếng.

Hàng xóm và họ hàng bắt đầu xì xào, những tiếng chỉ trích bắt đầu vang lên.
"Trời ơi, chuyện thật vậy sao?"
"Hóa ra là ăn cắp tiền công đức của tổ tiên à?"
"Chị Thu cũng biết mà còn dám tiếp tay?"

Bà Hạnh gào lên, khuôn mặt méo mó vì tuyệt vọng. "Cút ngay... tất cả cút ra khỏi đây!"

Nhưng không ai cử động. Họ nhìn bà như nhìn một kẻ tội đồ vừa bị lột mặt nạ giữa thanh thiên bạch nhật. Bà Hạnh ngẩng đầu lên, đôi mắt đỏ ngầu vì tức giận và sợ hãi, gào lên vào mặt tôi:

"Tao sẽ không để mày yên đâu!"