Ngày ra tòa

Hành lang của tòa án quận Tân Phú vào buổi sáng sớm mang theo mùi ẩm mốc đặc trưng của những tòa nhà cũ.

Tôi ngồi đối diện với bà Phượng, bị ngăn cách bởi một chiếc bàn gỗ dài và sự quan sát nghiêm nghị của các cán bộ tòa án. Bà ta diện bộ áo dài nhung màu tím thẫm, gương mặt trang điểm kỹ lưỡng để che đi những nếp nhăn, nhưng đôi mắt lại toát lên vẻ đắc thắng rõ rệt.

Bà Phượng không nhìn tôi. Bà ta chỉ nhìn thẳng vào vị thẩm phán, giọng nói lanh lảnh vang lên khắp phòng xử:

"Thưa quý tòa, tôi không yêu cầu quyền nuôi cháu chỉ vì lòng tham cá nhân."

Bà ta lấy khăn giấy lau nhẹ khóe môi, cử chỉ của một người đàn bà luôn muốn khẳng định vị thế của mình.

"Tôi chỉ muốn đảm bảo sự an toàn cho bé Bống. Cô Trang làm việc tại bệnh viện Đa khoa Tân Bình, thường xuyên trực đêm. Làm sao một người mẹ vừa phải thức trắng đêm với bệnh nhân, vừa phải chăm sóc một đứa trẻ còn nhỏ có thể đảm bảo được sự phát triển toàn diện cho con?"

Luật sư của bà ta tiếp lời ngay lập tức, đưa ra một tập tài liệu dày: "Căn cứ vào các biên bản xác nhận sự vắng mặt của mẹ ruột tại nhà trong các khung giờ từ 22 giờ đến 6 giờ sáng suốt một thời gian dài, chúng tôi cho rằng môi trường sống của bé Bống hiện tại không ổn định."

Tôi nghe đến đó, bàn tay đặt trên đùi khẽ siết lại. Họ đang cố vẽ nên một kịch bản rằng tôi là người mẹ bỏ mặc con cái để đổi lấy đồng lương.

Bà Phượng đột ngột quay sang nhìn tôi, ánh mắt đầy vẻ thương hại giả tạo: "Cô Trang à, con trẻ cần sự ổn định. Việc cô chọn công việc nặng nhọc, trực đêm liên tục sẽ ảnh hưởng đến hệ thần kinh của bé."

Tôi không đáp lời. Tôi chỉ mỉm cười một cách điềm tĩnh, một nụ cười không chạm đến đáy mắt.

"Bà Phượng, bà nói đúng một điều. Tôi làm việc rất vất vả."

Tôi đứng dậy, chậm rãi bước về phía bàn luật sư của mình. Tôi lấy ra cuốn sổ khám bệnh của bé Bống và cuốn lịch trực của bệnh viện. Những trang giấy đã sờn mép, mang theo mùi đặc trưng của thuốc sát trùng và sự mệt mỏi tích tụ suốt ba năm qua. Tôi đặt chúng lên bàn, ngay trước mặt thẩm phán và đối diện với bà Phượng.

"Tôi không làm việc vì sự hào nhoáng. Tôi làm việc để duy trì cuộc sống cho con tôi."

Tôi lật đến những trang mục tiêu: "Đây là cuốn lịch trực của khoa Nhi, nơi tôi làm việc suốt ba năm qua."

Tôi lật tới những trang có vòng tròn đỏ: "Mỗi vòng tròn đỏ này là một đêm tôi trực. Và hãy nhìn vào cuốn sổ khám bệnh của bé B lồng đi."

Tôi bắt đầu lật từng trang, đối chiếu trực tiếp giữa hai cuốn sổ trước mặt mọi người.

"Ngày 15 tháng 10 năm ngoái, bé Bống bị viêm đường hô hấp cấp. Tôi trực đêm tại bệnh viện, và ngay sau đó, tôi đã trực tiếp đưa con đến phòng cấp cứu." Tôi chỉ vào dòng chữ nhỏ ở góc dưới trang giấy: "Người đưa đến: Mẹ."

"Ngày 22 tháng 11, con bị sốt cao, tôi trực đêm và vẫn là người trực tiếp đưa con đi truyền dịch. Người đưa đến: Mẹ."

Tôi lật tiếp, mỗi lần lật là một lần nhịp tim của bà Phượng dường như chững lại.

"Có tổng cộng bốn mươi bảy lần trong ba năm qua, mỗi khi bé Bống gặp sự cố hoặc cần kiểm tra định kỳ, tôi là người trực tiếp đưa con đi. Bất kể là đêm hay ngày, dù tôi có vừa bước ra khỏi ca trực hay đang trong thời gian nghỉ ngắn."

Tôi dừng lại ở một trang đặc biệt gần cuối: "Và đây là những ghi chú của bác sĩ điều trị chính."

Tôi chỉ vào một dòng chữ viết tay của bác sĩ Dũng: "Bác sĩ ghi rõ: 'Mẹ theo dõi sát, bà nội không hợp tác điều kiện điều trị'. Vì bà nội thường xuyên đưa ra những phương pháp dân gian không đúng quy trình khi con phát bệnh."

Cả căn phòng rơi vào sự im lặng đến đáng sợ. Tiếng quạt trần quay đều đều trên trần nhà bỗng trở nên rõ mồn một.

Bà Phượng nhìn vào cuốn sổ khám bệnh, đôi mắt bắt đầu dao động. Sắc mặt bà ta chuyển từ hồng hào sang tái nhợt, như thể lớp mặt nạ tự tin vừa bị một nhát cắt sắc lẹm xé toạc. Bà ta lắp bắp, đôi môi run rẩy không nói nên lời.

Bà ta không thể phản bác khi những con số và bằng chứng thực tế nằm ngay trên bàn. Bốn mươi bảy lần. Đó là bốn mươi bảy lần tôi chiến đấu với sự mệt mỏi để bảo vệ con mình, trong khi bà ta chỉ ngồi ở nhà và vẽ nên những lời lẽ hào nhoáng về sự "bỏ mặc".

Sự thật hiện lên rõ ràng như một cái tát vào sự giả dối của bà ta. Sự tĩnh lặng của tôi đối lập hoàn toàn với vẻ bàng hoàng của người đối diện. Tôi đứng thẳng lưng, nhìn thẳng vào bà ta.

"Bà nói tôi không đủ điều kiện chăm con. Nhưng thực tế, tôi là người duy nhất luôn có mặt mỗi khi con cần."

Bà Phượng run rẩy, đôi bàn tay nắm chặt lấy mép bàn đến trắng bệch. Bà ta không thể nhìn vào mắt tôi, cũng không thể nhìn vào cuốn sổ đang mở sẵn. Sự tự tin của một kẻ nắm quyền kiểm soát bấy lâu nay hoàn toàn sụp đổ trước sự chứng thực của luật pháp.

Thẩm phán chậm rãi nhìn qua đống giấy tờ, rồi quay sang phía bà Phượng. Gương mặt ông hiện rõ vẻ nghiêm nghị.

"Bà Phượng, tôi có câu hỏi cho bà."

Ông dừng lại một chút, giọng nói vang lên đanh thép:

"Bà có mặt trong bất kỳ lần khám nào của cháu không?"