Giỗ ông nội và màn khoe khoang

Mùi nhang trầm quyện vào làn khói nghi ngút tạo nên một bầu không khí trang nghiêm, nhưng trong mắt tôi, nó chỉ là lớp màn sương che đậy những toan tính mục nát bên dưới.

Ngày giỗ ông nội, nhà tôi đông đủ họ hàng từ khắp nơi đổ về. Tiếng bát đũa chạm nhau lách cách, tiếng trò chuyện rôm rả của những người thân gần xa tạo nên một sự náo nhiệt giả tạo. Tôi diện chiếc áo dài màu xanh than, mái tóc búi gọn, gương mặt giữ vẻ điềm tĩnh thường nhật.

Bà Hạnh diện bộ áo dài gấm đỏ rực rỡ, sắc mặt hồng hào đầy tự hào. Bà ngồi ở vị trí trung tâm, đôi tay gầy guộc nhưng đầy quyền uy cầm chiếc quạt giấy nhỏ. Mỗi khi có người hỏi đến chuyện kinh tế hay sự thành đạt của con cái, bà lại nở một nụ cười đắc thắng.

"Nhà này nhờ ơn trên che chở, con cái đều ngoan thuận." Bà vừa nói vừa hướng mắt về phía tôi và Hưng. "Cái Hưng nó làm ăn tốt, mà con dâu nó cũng biết điều. Nó đóng góp cho mẹ 5 triệu mỗi tháng để lo cho chuyện ăn uống, thuốc thang của cả nhà. Tôi lo được cho cả nhà là nhờ sự đồng lòng của các con."

Một vài bà cô lớn tuổi bên cạnh gật đầu tán thưởng.
"Khéo quá, con dâu biết nhìn trước ngó sau, gánh vác cùng nhà chồng thì mới là phúc đức."
"Đúng đấy, nhà có người con dâu biết điều là nhất."

Bà Hạnh nghe vậy, vẻ mặt càng thêm đắc ý. Bà nâng chén trà lên, giọng cao hơn hẳn một tông:
"Đúng thế. Tôi chỉ cần quản lý chặt chẽ một chút, ai cũng có phần. Tôi không cho phép bất kỳ ai trong nhà này phải thiếu thốn cái gì."

Tôi ngồi đối diện bà, tay đặt lên đầu gối, cảm nhận được sự run rẩy nhẹ của những bản sao giấy trong túi áo.
Bản sao của "Sổ chợ nhà mình".
Bản sao của những con số biết nói.
Bản sao của sự thật mà bà cố tình che giấu dưới lớp áo gấm lộng lẫy.

Hưng ngồi cạnh tôi, đôi vai anh hơi cứng lại. Anh liếc nhìn tôi, ánh mắt đầy sự dò xét và lo lắng. Anh biết tôi đang nắm giữ điều gì, nhưng anh chưa sẵn sàng để nó nổ tung.

Tôi hít một hơi thật sâu, rồi đặt chén trà xuống mặt bàn gỗ. Tiếng "cộp" của gốm sứ chạm vào mặt gỗ vang lên rõ mồn một giữa không gian đang ồn ào.

"Thưa mẹ, con có chút thắc mắc về khoản đóng góp này ạ."

Giọng tôi bình thản, nhẹ nhàng nhưng đủ để âm thanh lan tỏa đến tận những bàn ăn phía ngoài. Cả căn phòng đột ngột lặng đi. Tiếng trò chuyện của họ hàng tắt ngấm. Mọi ánh mắt đổ dồn về phía tôi.

Bà Hạnh khựng lại, đôi mắt bà hơi nheo lại, nụ cười trên môi cứng đờ.
"Con nói gì? Con thắc mắc cái gì?"
Giọng bà có chút gợn sóng, nhưng vẫn cố giữ vẻ uy nghiêm.

Tôi không trả lời ngay. Tôi mỉm cười, một nụ cười dịu dàng đến mức khiến người ta phải rùng mình. Tôi chậm rãi lấy xấp giấy từ trong túi áo ra. Mỗi tờ đều là một bản sao của những trang nhật ký chi tiêu mà bà tự tay viết và đóng dấu.

"Mẹ nói mẹ quản lý tài chính cho cả nhà, và mọi người đều có phần."
Tôi nhìn thẳng vào mắt bà, giọng nói đều đều như đang đọc một bản báo cáo.
"Nhưng con không hiểu tại sao lại có sự khác biệt giữa 'đóng góp' và 'chi tiêu' thực tế của từng người."

Tôi mở trang đầu tiên của bản sao, giọng tôi vang lên rõ ràng:
"Mẹ nói con đóng 5 triệu mỗi tháng cho việc ăn uống chung của gia đình."

Bà Hạnh bắt đầu run nhẹ ở đầu ngón tay. Gương mặt bà vẫn cố giữ vẻ bình tĩnh, nhưng lồng ngực bà phập phồng mạnh hơn.
"Chuyện này... có gì mà phải hỏi đến tận đây?"

Tôi lật sang trang tiếp theo, đoạn đọc to các số liệu được trình bày rõ ràng:
"Nhưng theo sổ ghi chép của mẹ, trong số 5 triệu đó, thực tế số tiền dành cho ăn uống của nhà mình chỉ là một phần nhỏ."
Tôi dừng lại một nhịp, nhấn mạnh vào từng con số.
"Số tiền còn lại được phân bổ cho các thành viên khác."

Sắc mặt bà Hạnh bắt đầu biến đổi. Màu hồng hào trên má bà biến mất, thay vào đó là một sắc trắng bệch đến khó tin. Bà cố ngăn mình không thốt lên điều gì, nhưng đôi môi bà run rẩy không kiểm soát được.

Tôi tiếp tục lật trang, giọng tôi sắc lẹm như dao cứa vào không gian tĩnh mịch:
"Ví dụ như tháng này, tiền thịt bò cho nhà mình: 0 đồng."
"Cá rô cho nhà mình: 20 nghìn."
"Nhưng số tiền cho các nhu cầu khác lại rất cụ thể..."

Hàng xóm và họ hàng bắt đầu xì xào. Hương vị của sự thật đang bắt đầu lan tỏa. Bà Hạnh nhìn tôi với ánh mắt đầy sát khí, nhưng đôi mắt ấy đang run rẩy vì sợ hãi bị bóc trần.

Tôi lật đến trang cuối cùng, nơi có những con số "đặc biệt" nhất.
"Và còn có khoản chi cho cháu Bống: 1,2 triệu đồng mỗi tháng cho tiền sữa."
"Cùng với khoản tiền cho cháu Út mua xe: 30 triệu đồng."

Bà Hạnh như bị một cái tát mạnh vào mặt trước bao nhiêu người. Bà đứng bật dậy, chiếc ghế gỗ bị đẩy lệch sang một bên tạo ra tiếng động chói tai.
"Cô... cô nói cái gì? Ai cho phép cô nói những lời điên rồ này?"

Tiếng xì xào ngoài kia giờ đã biến thành những tiếng kinh ngạc thành lời. Người ta bắt đầu nhìn nhau, nhìn vào bản sao tôi cầm trên tay. Bà Hạnh lắp bắp, gương mặt biến dạng vì sự xấu hổ và tức giận.

Tôi không hề nao núng, tôi bước tới một bước, nâng bản sao lên cao hơn.
"Mẹ nói là quản lý cho cả nhà. Con chỉ đang giúp mẹ làm rõ 'cả nhà' này bao gồm những ai thôi."

Gương mặt bà Hạnh trắng bệch, không còn chút máu. Bà nhìn tôi như nhìn một kẻ thù không đội trời chung. Bàn tay bà nắm chặt lấy mép áo đến mức vải nhăn nhúm. Cả căn phòng im lặng đến mức có thể nghe thấy tiếng thở dốc của những người chứng kiến.

Tôi nhìn vào mắt bà, hạ thấp giọng nhưng đầy sức nặng:
"Mẹ tự mình viết những dòng này vào sổ mỗi ngày, mẹ tự mình tính toán từng đồng một. Giờ mọi người đều đã rõ ràng."

Bà Hạnh nhìn quanh một lượt, thấy những ánh mắt phán xét của họ hàng, bà khụy xuống. Một sự sụp đổ của lớp mặt nạ hào nhoáng giữa buổi lễ trọng đại.

Tôi lật trang sổ tiếp theo, giọng tôi vang lên giữa không gian đặc quánh sự căng thẳng:
"Thịt bò: 0 đồng, cá rô: 20 nghìn, sữa cho cháu Bống: 1,2 triệu."