Ba năm trả nợ

Ba năm.

Tôi không rõ ba năm là dài hay ngắn. Nhưng tôi biết nó đủ để tôi học thuộc từng trang sổ.

Cuốn sổ photo nằm trong ngăn kéo bàn làm việc, cạnh chỗ tôi để hóa đơn điện nước. Tôi sắm riêng cho nó một cây bút bi xanh. Mỗi lần mẹ gọi, tôi ghi. Mỗi lần tôi gọi, tôi ghi. Ngày, giờ, nội dung, số phút cộng trừ. Tôi làm kế toán, nên tôi không sợ sổ sách. Tôi chỉ sợ những con số không bao giờ về mức cân bằng.

Mười một giờ đêm thứ Năm. Điện thoại rung trên mặt bàn, màn hình sáng lên chữ "Mẹ". Tôi đang đối soát bảng lương tháng Mười của công ty An Phú, mắt đã mỏi nhừ.

"Alo mẹ."

"Con ngủ chưa đấy?" Giọng mẹ nhẹ như kẹo. "Mẹ hỏi cho biết. Con còn nợ mẹ bốn mươi lăm phút."

Tôi đặt bút xuống, nhìn chấm đỏ đang nhấp nháy trên màn hình.

"Mẹ ơi, mười một giờ rồi."

"Ừ thì mẹ nhắc thôi. Kẻo con quên. Sổ sách phải rõ ràng chứ."

"Con nhớ. Bốn mươi lăm phút. Con ghi rồi."

"Ừ. Thế mẹ ngủ đây."

Bà cúp máy. Cuộc gọi kéo dài bốn mươi giây. Tôi ngồi im nhìn màn hình tối dần, rồi mở sổ ra ghi: "23h05, mẹ gọi nhắc nợ, 40 giây."

Tôi gạch đi. Tính toán lại, phải làm tròn thành một phút.

Sáng hôm sau bà gọi lại. Mười phút. Vì bà gọi tôi, nên trừ vào quỹ. Trưa bà gọi hỏi tôi ăn gì, lại mười phút nữa. Chiều bà gọi dặn mua hộ lọ dầu gió vì bà đau lưng, mười lăm phút. Tôi trả nợ.

Có hôm tôi đang họp với sếp, điện thoại rung liên tục. Tôi tắt máy. Mẹ gọi lại. Tắt. Gọi lại. Cuối cùng tôi xin phép ra ngoài nghe.

"Con không nghe máy là mẹ ghi thêm mười lăm phút đấy nhé. Mẹ chờ."

"Mẹ ơi con đang họp..."

"Thì con nói một câu thôi. Mẹ đâu có bắt con nói nhiều."

Ba năm. Số dư trong sổ của tôi âm dần. Nó âm đi từng phút một, như cái đồng hồ nước nhà tôi hồi bé, rỉ từng giọt, đến lúc nhìn lại thì đã tràn cả sàn.

Đêm thứ Bảy, tôi ngồi đối diện Khang trong quán cà phê gần công ty. Anh gọi hai ly đen đá, đẩy một ly về phía tôi.

"Em sao thế? Mắt thâm quầng."

"Em không ngủ được." Tôi khuấy đá, tiếng đá va vào thành cốc lạch cạch. "Mẹ em gọi lúc hai giờ sáng. Chỉ để hỏi em có nhớ còn nợ bà bao nhiêu phút không."

Khang khựng lại.

"Hai giờ sáng?"

"Ừ."

"Em trả lời?"

"Em trả lời." Tôi cười. "Em bảo bốn măm phút ạ. Rồi bà cúp."

Khang nhìn tôi một lúc lâu. Anh không nói gì, chỉ lấy điện thoại ra, mở phần ghi chú.

"Em cho anh xem cuốn sổ."

Tôi lấy từ trong túi xách ra. Cuốn photo bìa nâu, mép giấy đã sờn vì lật nhiều. Khang lật từng trang. Chậm. Rất chậm. Anh là luật sư tập sự, thường xuyên đọc hợp đồng cả ngày, tôi hiểu cách anh đọc. Mắt anh dừng ở đâu là tôi biết chỗ đó có vấn đề.

"Ngọc này." Anh đẩy cuốn sổ về phía tôi, ngón tay chỉ vào một dòng. "Mục này ghi ngày tháng không khớp."

"Đâu?"

"Đây. 'Chăm sóc con ốm'. Em xem ngày bên cạnh."

Tôi cúi xuống. Dòng chữ nét mực xanh, đều tăm tắp, kiểu chữ của mẹ tôi — nét nào ra nét ấy, thẳng như kẻ ô ly:

"Thời gian chăm sóc con ốm: 3 ngày (72 giờ)."

Bên cạnh là một ngày tháng. Tôi đọc. Rồi đọc lại.

"Khang ơi..."

"Em nhớ ngày đó không?"

Tôi nhớ. Tôi nhớ như in.

Năm tôi mười bốn tuổi, tôi bị sốt xuất huyết. Sốt ba ngày, người mẩn đỏ, môi khô nứt. Tôi nằm trên giường, trần nhà quay cuồng. Ba ngày đó tôi ăn gì, tôi nhớ rõ. Tôi ăn mì gói. Tôi tự đun nước, tự bóc gói, tự rót vào bát. Có hôm tay run quá, nước sôi bắn vào mu bàn tay, tôi thổi phù phù rồi ăn tiếp.

Vì mẹ tôi đi vắng.

Mẹ tôi đi Đà Nẵng. Bà đi với hội phụ nữ trong xóm, chuyến du lịch bốn ngày ba đêm, tiền đã đóng trước cả tháng. Tôi nhớ vì hôm bà đi, bà còn dặn: "Ở nhà ngoan, cơm có sẵn trong tủ lạnh."

Trong tủ lạnh có ba gói mì.

Tôi nhìn dòng chữ trong sổ. Ba ngày. Bảy mươi hai giờ. Bà ghi như thể bà đã ngồi bên giường tôi, đắp chăn, đo nhiệt độ, đút từng thìa cháo. Bà ghi như thể tôi không phải tự bóc gói mì một mình trong căn nhà trống.

"Em nhớ mang máng năm đó mẹ đi du lịch Đà Nẵng," tôi nói, giọng mình nghe lạ lẫm. "Còn em ở nhà ăn mì gói."

Khang không nói gì. Anh lấy điện thoại ra, chụp lại trang giấy đó.

"Em chắc không?"

"Chắc. Em nhớ ngày bà đi. Em nhớ vì hôm đó trời mưa, bà còn quay lại lấy cái ô."

Khang gõ nhẹ ngón tay xuống bàn. Ba cái. Đều nhau.

"Nếu dòng này sai," anh nói chậm, "thì những dòng khác cũng có thể sai. Em phải kiểm tra hết. Từng trang một."

"Ý anh là..."

"Ý anh là cuốn sổ này không phải sổ ghi nợ. Nó là bằng chứng."

Tôi gấp cuốn sổ lại, vuốt phẳng mép giấy. Bên ngoài quán, xe cộ vẫn chạy, đèn đường vàng vọt hắt qua cửa kính. Tôi nghĩ đến cái két sắt dưới gầm giường mẹ. Cái két còn nguyên nilon bọc. Mẹ tôi tiết kiệm đến mức tái sử dụng túi nilon rách, vậy mà lại mua một cái két sắt mới chỉ để cất một cuốn sổ.

Một cuốn sổ ghi những điều không có thật.

Tôi mở lại trang đó. Nhìn dòng chữ "72 giờ".

Rồi tôi lật về trang đầu, nơi mẹ ghi "Mười bốn tuổi, sốt xuất huyết, ba ngày".

Cùng một sự việc. Hai lần ghi. Hai chỗ khác nhau.

Và cả hai lần... mẹ tôi đều không có ở nhà.